IV U 771/13

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2013-05-15
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSkontynuacja zatrudnieniaTrybunał Konstytucyjnyzawieszenie świadczeniaprawo do emeryturyorzecznictwo

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS wstrzymującej wypłatę emerytury, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący przepisów o zawieszaniu emerytury nie ma zastosowania do jej sytuacji prawnej.

Ubezpieczona J. L. odwołała się od decyzji ZUS wstrzymującej wypłatę emerytury od 1.10.2011 r. z powodu kontynuowania zatrudnienia. Domagała się wznowienia postępowania i wypłaty zaległej emerytury, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13.11.2012 r. (sygn. akt K 2/12), który uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy dotyczące zawieszania emerytury dla osób kontynuujących zatrudnienie, jeśli nabyły prawo do emerytury przed 1.01.2011 r. Sąd Okręgowy w Toruniu oddalił odwołanie, stwierdzając, że wyrok TK nie ma zastosowania do sytuacji ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury przed 1.01.2011 r., ale w okresie obowiązywania innego przepisu (art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS) nakazującego zawieszenie wypłaty emerytury w przypadku kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy.

Ubezpieczona J. L. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. z dnia 12 marca 2013 r., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji z 12 października 2011 r. wstrzymującej wypłatę emerytury od 1 października 2011 r. do 30 czerwca 2012 r. Ubezpieczona domagała się zmiany zaskarżonej decyzji, uchylenia decyzji ZUS z 12.10.2011 r. w części wstrzymującej wypłatę emerytury za wskazany okres oraz nakazania wypłaty zaległej emerytury wraz z odsetkami. Podstawą odwołania był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów dotyczących zawieszania emerytury osobom kontynuującym zatrudnienie, jeśli prawo do emerytury nabyły przed 1 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w Toruniu oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że ubezpieczona nabyła prawo do emerytury od 7 grudnia 2008 r. i wypłata była zawieszona z powodu kontynuowania zatrudnienia. Decyzją z 12 października 2011 r. ZUS wstrzymał wypłatę emerytury na podstawie art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych. Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, choć stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących zawieszania emerytury, miał ograniczony zakres zastosowania. W ocenie Sądu, ubezpieczona nie mieściła się w kręgu osób, do których wyrok TK miał zastosowanie, ponieważ nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., ale w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który przewidywał zawieszenie emerytury bez względu na przychód z tytułu kontynuowanego zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy. Sąd powołał się na pisemne uzasadnienie wyroku TK, które wskazywało, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy nie dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. W związku z tym, Sąd uznał, że niekonstytucyjność przepisów stwierdzona wyrokiem TK nie miała wpływu na decyzję ZUS z 12 października 2011 r., a tym samym brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do sytuacji ubezpieczonej, ponieważ nabyła ona prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., ale w okresie obowiązywania przepisu art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który nakazywał zawieszenie wypłaty emerytury w przypadku kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok TK miał ograniczony zakres zastosowania i nie obejmował sytuacji ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury przed 1.01.2011 r., ale w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Powołano się na uzasadnienie wyroku TK, które wskazywało, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy nie dotyczy osób nabywających prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
J. L.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa z 16.12.2010 r. art. 28

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten stanowił, że do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy przepisy ustawy stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011 r. W oparciu o ten przepis organ rentowy wydał decyzję z 12.10.2011r. wstrzymującą wypłatę emerytury.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 103 ust. 2a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten nakazywał zawieszenie wypłaty emerytury bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dodany z dniem 1 stycznia 2011 r., stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy.

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy skargi o wznowienie postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) ma ograniczony zakres zastosowania i nie obejmuje sytuacji ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., ale w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Odrzucone argumenty

Niezgodność z Konstytucją przepisów art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w zakresie w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.

Godne uwagi sformułowania

zakwestionowanie wskazanych w nim przepisów prawa ma charakter ograniczony tylko do określonej kategorii osób nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją

Skład orzekający

Hanna Cackowska-Frank

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących emerytur i rent, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i kontynuowania zatrudnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury przed 1.01.2011 r., ale w okresie obowiązywania konkretnego przepisu zawieszającego wypłatę emerytury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dotyczącego prawa do emerytury i wpływu wyroków Trybunału Konstytucyjnego na indywidualne sytuacje prawne. Pokazuje, jak złożone mogą być interpretacje przepisów i orzeczeń.

Czy wyrok TK o emeryturach działa wstecz? Sąd wyjaśnia, komu ZUS może wstrzymać świadczenie.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IVU 771/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Hanna Cackowska-Frank Protokolant referent stażysta E. G. po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. w Toruniu sprawy J. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o spłatę emerytury na skutek odwołania J. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. z dnia 12 marca 2013 r. nr (...) oddala odwołanie. /-/SSO Hanna Cackowska-Frank Sygn. akt IV U 771/13 UZASADNIENIE J. L. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z 12.03.2013r. , domagając się: - zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji ZUS z 12.10.2011r. w części, w jakiej decyzja wstrzymuje wypłatę emerytury za okres od 1.10.2011r. do 30.06.2012r. - nakazania organowi rentowemu wypłaty emerytury, poczynając od 1.10.2011r. wraz z ustawowymi odsetkami od każdej zaległej miesięcznej raty. W uzasadnieniu swego stanowiska ubezpieczona wskazała, że decyzją z 18.12.2008r. ustalono jej prawo de emerytury z zawieszeniem wypłaty z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia. Następnie pobierała emeryturę od 1.04.2009r. do 30.09.2011r., kiedy to organ rentowy decyzją z 12.10.2011r. na podstawie art. 103 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z urzędu wstrzymał jej wypłatę począwszy od 1.10.2011r. Wypłata emerytury została podjęta dopiero od 1 lipca 2012r. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. (sygn. akt K 2/2012) ubezpieczona złożyła do ZUS wniosek o wznowienie postępowania i wypłatę emerytury za okres od 1.10.2011 r. do 30.06.2012 r., ale zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił uchylenia decyzji z 12.10.2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury za okres od 1.10.2011r. do 30.06.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Organ rentowy wskazał, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13.11.2012r. (sygn. akt K 2/12) wynika, iż z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw tj. z dniem 22.11.2012r. traci moc art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 16.12.2010r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1.01.2011r., natomiast art. 103a pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później tj. od 1.01.2011r. Oznacza to, że zakwestionowany przepis do momentu ogłoszenia jego niezgodności z Konstytucją , choć wadliwy, to jednak obowiązywał. Sąd ustalił, co następuje; J. L. urodziła się (...) Decyzją z 18.12.2008r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od 7.12.2008r. i zawiesił jej wypłatę z uwagi na kontynuowanie przez ubezpieczoną zatrudnienia od 22.02.1979r. do 29.07.2012r. w Urzędzie Miasta w B. . DOWÓD: - bezsporne, a ponadto - decyzja z 18.12.2008 r.– k. 38-39 akt emerytalnych, - świadectwo pracy z 30.07.2012 r. – k. 99 akt emerytalnych, Decyzją z 8.04.2009r. organ rentowy ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej i wznowił wypłatę świadczenia. Następnie decyzją z 12.10.2011r. (o numerze: (...) ), wydaną z urzędu, ZUS Oddział w T. wstrzymał ubezpieczonej wypłatę emerytury od 1.10.2011r. – z powodu kontynuowania zatrudnienia (tj. z uwagi na brak rozwiązania stosunku pracy). Wydając powyższe rozstrzygnięcie organ rentowy powołał się na przepis art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., nr 257, poz. 1726, ze zm.). DOWÓD: - decyzja z 8.04.2009 r.– k. 56-57 akt emerytalnych, - decyzja z 12.10.2011 r. – k. 92 akt emerytalnych, W dniu 30.07.2012r. ubezpieczona złożyła wniosek o wypłatę emerytury ze względu na ustanie stosunku pracy z dniem 29 lipca 2012r. Organ rentowy decyzją z 2.08.2012r. wznowił wypłatę emerytury J. L. od 1.07.2012r. DOWÓD: - wniosek – k. 96 akt emerytalnych, - świadectwo pracy – k. 99 akt j/w, - decyzja ZUS z 1.07.2012 r. – k. 101-102 akt emerytalnych, W dniu 3.12.2012 r. ubezpieczona wniosła do organu rentowego w trybie art. 145a kpa skargę o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury od 1.10.2011r. oraz uchylenie tej decyzji jako wydanej na podstawie przepisu ustawy, uznanego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13.11.2012r. za niezgodny z Konstytucją R P, a także o wypłatę zaległej emerytury za okres od 1.10.2011r. do 30.06.2012r. DOWÓD: - skarga o wznowienie – k. 103-104 akt emerytalnych. Organ rentowy postanowieniem z 10.12.2012r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania wypłaty emerytury, a decyzją z 12.03.2013r. odmówił uchylenia decyzji z 12.10.2011r. znak (...) w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury za okres od dnia 1.10.2011 r. do 30.06. 2012r. DOWÓD: - postanowienie – k. 107 akt emerytalnych, - decyzja z 12.03.2013 r. – k. 115 akt emerytalnych. Sąd zważył, co następuje; Powyższy stan faktyczny w sprawie nie był przedmiotem sporu i został ustalony na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach emerytalnych, których treść nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez strony. Zaznaczyć należy, że przyznając ubezpieczonej prawo do emerytury od 7.12.2008r. organ rentowy zawiesił wypłatę tego świadczenia na podstawie art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm. zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z FUS”), który stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Przepis art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nakazujący zawieszenie wypłaty emerytury osobom, które nie rozwiązały stosunku pracy, został uchylony z dniem 8 stycznia 2009r. przez przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz. 1507). Z dniem 1 stycznia 2011r. z mocy art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726) do ustawy o emeryturach i rentach z FUS został dodany przepis art. 103a, który stanowi, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Zgodnie z przepisem art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy przepisy ustawy stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011r. W oparciu o ten przepis organ rentowy wydał decyzję z 12.10.2011r. wstrzymującą wypłatę emerytury z dniem 1 października 2011r., ponieważ ubezpieczona nadal kontynuowała zatrudnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 13 listopada 2012r. (Dz. U.2012 poz. 1285) orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Na skutek tego wyroku z dniem 22 listopada 2012r. przepis art. 103a w związku z art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw utracił moc obowiązującą w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Z treści cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że zakwestionowanie wskazanych w nim przepisów prawa ma charakter ograniczony tylko do określonej kategorii osób, a zatem stwierdzenie niekonstytucyjności tych przepisów ma charakter częściowy. W ocenie Sądu ubezpieczona, która prawo do emerytury nabyła od 7.12.2008r., nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. Jak wynika z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego niekonstytucyjność wskazanych przepisów stwierdzona została w zakresie, w jakim znajdują zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Ubezpieczona nabyła prawo do emerytury wprawdzie przed datą 1 stycznia 2011r., jednak w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który przewidywał zawieszenie emerytury bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Taka treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego została potwierdzona w jego pisemnym uzasadnieniu dotyczącym skutków wyroku, gdzie w sposób wyraźny i jednoznaczny stwierdza się, że "obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r.", a więc po uchyleniu cytowanego wyżej art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a przed wejściem w życie art. 103a tej ustawy dodanego powołaną już wcześniej ustawą z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Trybunał stwierdził także, że rozpoznawana przez niego sprawa nie dotyczyła istoty rozwiązania zawartego w art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że niekonstytucyjność przepisów stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r., sygn. akt K 2/12 nie ma wpływu na treść decyzji z 12.10.2011r., co oznacza brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji z 12 marca 2013r. Z tych względów i na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd orzekł jak w sentencji. Sędzia SO Hanna Cackowska-Frank

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI