IV U 77/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z 2 stycznia 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił ubezpieczonej V. G. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 lipca do 26 sierpnia 2024 r., powołując się na art. 2a ustawy zasiłkowej. Organ rentowy stwierdził, że w dniu powstania prawa do świadczenia (1 lipca 2024 r.) na koncie ubezpieczonej istniało zadłużenie z tytułu składek przekraczające 1% minimalnego wynagrodzenia, które nie zostało uregulowane przed upływem 6 miesięcy, co skutkowało przedawnieniem prawa do zasiłku. Ubezpieczona w odwołaniu podniosła, że na jej koncie nie figurowały zaległości w momencie składania wniosku. Sąd ustalił, że postępowanie ZUS dotyczące ustalenia podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i podstaw wymiaru składek za okres od maja do grudnia 2022 r. oraz od stycznia do lutego 2024 r. zostało wszczęte 23 sierpnia 2024 r. Decyzja w tej sprawie uprawomocniła się 26 listopada 2024 r., a skutkowała powstaniem zadłużenia składkowego. Zadłużenie to zostało uregulowane przez ubezpieczoną w całości do 15 stycznia 2025 r. Sąd zważył, że zgodnie z art. 24 ust. 5f ustawy systemowej, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. W niniejszej sprawie postępowanie ZUS trwało od 23 sierpnia 2024 r. do 26 listopada 2024 r. W tym okresie bieg terminu przedawnienia prawa do zasiłku chorobowego był zawieszony. Ponieważ spłata zadłużenia nastąpiła 15 stycznia 2025 r., czyli po zakończeniu okresu zawieszenia, ale przed upływem pierwotnego terminu przedawnienia (który byłby liczony od daty powstania prawa do świadczenia, z uwzględnieniem 180 dni zamiast 6 miesięcy kalendarzowych), zadłużenie zostało uregulowane w terminie. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonej prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia prawa do zasiłku chorobowego w kontekście zadłużenia składkowego i zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek postępowania ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie ZUS dotyczące ustalenia podlegania ubezpieczeniu i podstaw wymiaru składek wpływa na bieg terminu przedawnienia prawa do świadczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, które powstało po dniu powstania prawa do zasiłku chorobowego, ale zostało uregulowane po upływie 6 miesięcy od tego dnia, skutkuje przedawnieniem prawa do zasiłku, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek postępowania ZUS dotyczącego ustalenia podlegania ubezpieczeniu i podstaw wymiaru składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zadłużenie składkowe nie skutkuje przedawnieniem prawa do zasiłku chorobowego, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek postępowania ZUS, które zakończyło się prawomocną decyzją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie ZUS dotyczące ustalenia podlegania ubezpieczeniu i podstaw wymiaru składek, wszczęte z urzędu, zawiesza bieg terminu przedawnienia prawa do zasiłku chorobowego na mocy art. 24 ust. 5f ustawy systemowej, stosowanego per analogiam. Ponieważ spłata zadłużenia nastąpiła po zakończeniu okresu zawieszenia, ale przed upływem pierwotnego terminu przedawnienia, prawo do zasiłku nie wygasło.
Jak należy liczyć 6-miesięczny termin przedawnienia prawa do zasiłku chorobowego w przypadku zadłużenia składkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin 6 miesięcy należy liczyć jako 180 dni, zgodnie z art. 11 ust. 5 ustawy zasiłkowej, a nie jako 6 miesięcy kalendarzowych.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że definicja miesiąca jako 30 dni, zawarta w art. 11 ust. 5 ustawy zasiłkowej, ma zastosowanie również do ustalania biegu terminu przedawnienia, który ma charakter materialnoprawny i wpisuje się w proces ustalania prawa do zasiłku.
Kiedy powstaje prawo do zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do zasiłku chorobowego powstaje z dniem spełnienia warunków prawnych, tj. wystąpienia sytuacji chronionej (niezdolności do pracy) i podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, a nie w dacie złożenia wniosku czy wydania decyzji przez organ rentowy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ogólną zasadę nabywania prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych ex lege, która nie jest uzależniona od wniosku czy decyzji organu, a jedynie od spełnienia przesłanek ustawowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. G. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 2a
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Prawo do zasiłku chorobowego nie przysługuje osobom prowadzącym pozarolniczą działalność w razie wystąpienia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na kwotę przekraczającą 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę, do czasu spłaty całości zadłużenia. Prawo do zasiłku przedawnia się, jeżeli niedozwolone zadłużenie nie zostanie uregulowane w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania prawa do świadczenia.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 11 § ust. 5
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Miesiąc oznacza 30 dni przy ustalaniu prawa do zasiłku chorobowego.
ustawa systemowa art. 24 § ust. 5f
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania przez ZUS do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna, w przypadku wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek.
ustawa wypadkowa art. 6 § ust. 2 i 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przepisy zawierające analogiczną regulację prawną do art. 2a ustawy zasiłkowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie ZUS dotyczące ustalenia podlegania ubezpieczeniu i podstaw wymiaru składek zawiesza bieg terminu przedawnienia prawa do zasiłku chorobowego. • Spłata zadłużenia składkowego nastąpiła przed upływem terminu przedawnienia, uwzględniając okres zawieszenia. • Termin 6 miesięcy należy liczyć jako 180 dni.
Odrzucone argumenty
Zadłużenie składkowe przekraczające 1% minimalnego wynagrodzenia na dzień powstania prawa do świadczenia skutkuje przedawnieniem prawa do zasiłku chorobowego po 6 miesiącach, jeśli nie zostanie uregulowane.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do zasiłku chorobowego ulegało zatem przedawnieniu zgodnie z art. 2a ustawy zasiłkowej. • Organ rentowy dokonał wadliwej wykładni art. 2a ustawy zasiłkowej oraz nie uwzględnił w procesie stosowania tego przepisu wydarzeń, które doprowadziły do powstania zadłużenia składkowego. • Prawo do świadczenia z ubezpieczeń społecznych następuje ex lege i nie jest uzależnione ani od złożenia przez ubezpieczonego stosownego wniosku, ani też od ustalenia (potwierdzenia) tego prawa decyzją organu rentowego, która ma jedynie charakter deklaratoryjny. • Sześciomiesięczny okres przedawnienia z art. 2a ust. 2 ustawy zasiłkowej biegnie odrębnie w stosunku do każdego dnia okresu niezdolności do pracy ustalonego w zaświadczeniu lekarskim. • Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. • Taka asymetria sytuacji stron stosunku ubezpieczenia społecznego jest nie do pogodzenia z wyrażoną w art. 32 Konstytucji zasadą równości.
Skład orzekający
Andrzej Kurzych
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia prawa do zasiłku chorobowego w kontekście zadłużenia składkowego i zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek postępowania ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie ZUS dotyczące ustalenia podlegania ubezpieczeniu i podstaw wymiaru składek wpływa na bieg terminu przedawnienia prawa do świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak postępowanie ZUS może wpłynąć na bieg terminu przedawnienia świadczeń, co jest istotne dla przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą.
“ZUS odmówił zasiłku chorobowego, ale sąd stanął po stronie ubezpieczonej. Kluczowe znaczenie miało postępowanie ZUS!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.