IV U 77/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił odwołanie córki zmarłej, uznając, że świadczenie wspierające nie przysługuje po śmierci osoby, która nie złożyła wniosku o jego przyznanie przed zgonem.
Decyzją ZUS odmówiono przyznania świadczenia wspierającego po zmarłej M. J., ponieważ nie była ona uprawniona do jego pobierania w chwili śmierci. Córka, K. T., wniosła odwołanie, argumentując, że jej matce należało się świadczenie z uwagi na wysoki wynik w skali potrzeby wsparcia i złożenie dokumentów. Sąd uznał jednak, że ustawa o świadczeniu wspierającym nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia po śmierci osoby, która nie złożyła wniosku o jego przyznanie przed zgonem, w przeciwieństwie do przepisów ustawy emerytalnej.
Decyzją z dnia 20 stycznia 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił przyznania K. T. prawa do wypłaty świadczenia wspierającego po zmarłej matce, M. J., wskazując, że w dacie śmierci nie była ona uprawniona do pobierania tego świadczenia. Odwołanie od tej decyzji złożyła córka, K. T., domagając się przyznania świadczenia za okres od czerwca 2024 r. do stycznia 2025 r. Argumentowała, że jej matce należało się świadczenie z uwagi na uzyskanie 99 punktów w skali potrzeby wsparcia i złożenie dokumentów w czerwcu 2024 r., mimo że nie zdążyła złożyć wniosku o świadczenie wspierające. ZUS w odpowiedzi na odwołanie domagał się jego oddalenia, podkreślając, że wniosek o świadczenie został złożony po śmierci M. J. Sąd ustalił, że Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności decyzją z 30 listopada 2024 r. ustalił poziom potrzeby wsparcia M. J. na 99 punktów, ale do dnia jej śmierci (4 stycznia 2025 r.) nie złożono wniosku do ZUS o przyznanie świadczenia wspierającego. Wniosek o przyznanie niezrealizowanego świadczenia złożono elektronicznie 17 stycznia 2025 r. Sąd oddalił odwołanie, wskazując, że ustawa o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) jest dedykowana bezpośrednio osobie niepełnosprawnej i nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania art. 136 ustawy o emeryturach i rentach, który reguluje wypłatę świadczeń po śmierci uprawnionego. Przepisy ustawy o świadczeniu wspierającym nie przewidują możliwości przyznania świadczenia po śmierci osoby, która nie złożyła wniosku o jego przyznanie przed zgonem, nawet jeśli decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Dyspozycja art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym odnosi się do sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna już pobierała świadczenie, co nie miało miejsca w tej sprawie. W związku z tym sąd uznał, że zmarła M. J. nie była uprawniona do świadczenia wspierającego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie wspierające nie przysługuje po śmierci osoby, która nie złożyła wniosku o jego przyznanie przed zgonem, nawet jeśli posiadała decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniu wspierającym nie zawiera odesłania do art. 136 ustawy emerytalnej i nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia po śmierci osoby, która nie złożyła wniosku przed zgonem. Przepis art. 4 ust. 3 ustawy dotyczy sytuacji, gdy świadczenie było już pobierane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. T. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| M. J. | osoba_fizyczna | zmarła osoba uprawniona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
| Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. | instytucja | organ orzekający o niepełnosprawności |
Przepisy (7)
Główne
u.ś.w. art. 3 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Określa krąg osób uprawnionych do świadczenia wspierającego, wskazując, że jest ono kierowane bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów.
u.ś.w. art. 9 § ust. 2 i 3
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Określa termin składania wniosku do ZUS o świadczenie wspierające – nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Pomocnicze
u.ś.w. art. 4 § ust. 3
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Reguluje sytuację wypłaty świadczenia wspierającego w przypadku śmierci osoby uprawnionej, stanowiąc, że przysługuje ono osobie wspólnie zamieszkującej za pełny miesiąc, w którym nastąpił zgon, o ile nie zostało już wypłacone. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy osoba nie pobierała świadczenia przed śmiercią.
u.r.z.o.n. art. 6b § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dotyczy decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
u.r.z.o.n. art. 4b § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dotyczy skali potrzeby wsparcia.
u.e.r.f.u.s. art. 136
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przywołana przez sąd jako przepis regulujący wypłatę świadczeń po śmierci osoby uprawnionej, ale uznany za nieodpowiedni do zastosowania w przypadku świadczenia wspierającego z uwagi na brak odesłania w ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o świadczeniu wspierającym nie zawiera odesłania do art. 136 ustawy emerytalnej. Ustawa o świadczeniu wspierającym nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia po śmierci osoby, która nie złożyła wniosku przed zgonem. Przepis art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym dotyczy sytuacji, gdy świadczenie było już pobierane przez osobę niepełnosprawną.
Odrzucone argumenty
Matka odwołującej uzyskała 99 punktów w skali potrzeby wsparcia. Dokumenty do ustalenia potrzeby wsparcia zostały złożone w czerwcu 2024 r. Świadczenie wspierające powinno być przyznane jako świadczenie niezrealizowane po śmierci matki.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa o świadczeniu wspierającym jak już wskazano wyżej, dedykowana jest wprost dla osoby niepełnosprawnej i nie zawiera jednocześnie odesłania do odpowiedniego stosowania do art. 136 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Na gruncie przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym brak jest odpowiednika przepisu art. 136 ustawy emerytalnej, jak również brak jest odesłania do odpowiedniego stosowania tego przepisu. Dyspozycja tego przepisu odnosi się do sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna pobierała świadczenie wspierające, tymczasem uprawniona nie pobierała tego świadczenia, mimo że decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna, ale przed jej śmiercią nie został złożony wniosek o przyznanie świadczenia wspierającego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym w kontekście śmierci osoby uprawnionej i braku złożenia wniosku przed zgonem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku złożenia wniosku o świadczenie wspierające przed śmiercią osoby uprawnionej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy nowego świadczenia wspierającego i ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej prawa do świadczenia po śmierci osoby uprawnionej, co może być interesujące dla osób zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych i prawem osób z niepełnosprawnościami.
“Świadczenie wspierające po śmierci: czy można je odzyskać, jeśli nie złożono wniosku?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 77/25 UZASADNIENIE wyroku z dnia 15 kwietnia 2025 r. Decyzją z dnia 20 stycznia 2025 roku znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. , wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) odmówił przyznania K. T. prawa do wypłaty świadczenia wspierającego jako świadczenia niezrealizowanego po zmarłej w dniu 4 stycznia 2025 r. M. J. , wskazując że w dacie śmierci nie była ona uprawniona do pobierania świadczenia wspierającego . Odwołanie od tej decyzji złożyła K. T. – córka M. J. , domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania tego świadczenia za okres od dnia 19 czerwca 2024 r. do dnia 4 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu odwołania oraz w piśmie procesowym z dnia 12 marca 2025 r. odwołująca poniosła, że jej matce należało się świadczenie wspierające z uwagi na uzyskanie przez nią 99 punktów skali potrzeby wsparcia. Podała także, że zmarła matka nie zdążyła złożyć wniosku o świadczenie wspierające w wymaganym terminie, mimo że wszystkie dokumenty zostały złożone w czerwca 2024 roku. O. rentowy w odpowiedzi na odwołanie domagał się oddalenia odwołania powołując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w szczególności wskazując że M. J. zmarła w dniu 4 stycznia 2025 r., nie była uprawniona do pobierania świadczenia wspierającego, gdyż wniosek o jego przyznanie został złożony przez odwołującą w dniu 17 stycznia 2025 r. już po śmierci matki W sprawie bezsporne było, że Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. decyzją z dnia 30 listopada 2024 roku ustalił poziom potrzeby wsparcia M. J. na poziomie 99 pkt od dnia złożenia wniosku o wydanie tej decyzji. Do dnia zgonu M. J. w dniu 4 stycznia 2025 roku, ani ona ani jej pełnomocnik odwołująca K. T. nie złożyła wniosku do ZUS o przyznanie świadczenia wspierającego, zaś wniosek o przyznanie niezrealizowanego świadczenia wspierającego odwołująca złożyła w formie elektronicznej w dniu 17 stycznia 2025 r. Sąd rozważył co następuje Odwołanie od zaskarżonej decyzji nie jest zasadne. Dnia 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429), która wprowadziła nowy rodzaj świadczenia, jakim jest świadczenie wspierające. Świadczenie wspierające, w odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych przeznaczonych dla opiekuna osoby wymagającej opieki, jest świadczeniem kierowanym bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością. Uprawnienie do tego świadczenia może być realizowane łącznie z innymi świadczeniami, takimi jak renta socjalna czy świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. W przepisach art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 3 powołanej ustawy ustawodawca określił zakres podmiotowy omawianego świadczenia, wskazując krąg osób do niego uprawnionych. I tak celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Świadczenie wspierające zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy, przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18. roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 100, 173, 240, 1234 i 1429), zwanej dalej decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia, w której potrzebę poziomu wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych . W razie śmierci osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2 przedmiotowej ustawy, świadczenie wspierające pobierane przez tę osobę przysługuje osobie wspólnie z nią zamieszkującej i gospodarującej za pełny miesiąc, w którym nastąpił zgon, o ile świadczenie to nie zostało za ten miesiąc wypłacone już osobie, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Ustawa o świadczeniu wspierającym jak już wskazano wyżej, dedykowana jest wprost dla osoby niepełnosprawnej i nie zawiera jednocześnie odesłania do odpowiedniego stosowania do art. 136 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , który wskazuje kolejno po sobie grupy osób będących uprawnionymi do wypłaty świadczenia w razie śmierci osoby, której prawo do świadczenia zostało ustalone lub co najmniej osoba wystąpiła o prawo do tego świadczenia, jednakże nie zostało ono wypłacone. Natomiast na gruncie przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym brak jest odpowiednika przepisu art. 136 ustawy emerytalnej, jak również brak jest odesłania do odpowiedniego stosowania tego przepisu. Przepisy art. 9 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniu wspierającym stanowią, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia decyzja z dnia 30 listopada 2024 r. o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia M. J. stała się ostateczna w dniu 31 grudnia 2024 r., lecz M. J. zmarła w dniu 4 stycznia 2025 r. i przed jej zgonem nie został złożony wniosek do organu rentowego o przyznanie świadczenia wspierającego. W przedmiotowej sprawie zatem nie znajdzie zastosowania art. 4 ust. 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie śmierci osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, świadczenie wspierające pobierane przez tę osobę przysługuje osobie wspólnie z nią zamieszkującej i gospodarującej za pełny miesiąc, w którym nastąpił zgon, o ile świadczenie to nie zostało za ten miesiąc wypłacone już osobie, o której mowa w art. 3 ust. 2 .Dyspozycja tego przepisu odnosi się do sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna pobierała świadczenie wspierające, tymczasem uprawniona nie pobierała tego świadczenia, mimo że decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna, ale przed jej śmiercią nie został złożony wniosek o przyznanie świadczenia wspierającego, zaś wniosek o wypłatę tego świadczenia jako niezrealizowanego został złożony już po jej śmierci przez odwołującą K. T. . Zatem nie można było uznać, że zmarła M. J. była uprawniona do świadczenia wspierającego. Mając powyższe argumenty na uwadze oraz opierając się na treści powołanych przepisów prawa materialnego, na zasadzie art. 477 14 §1 k.p.c. Sąd odwołanie oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI