IV U 606/13

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2013-10-25
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąprawo pracyzawieszenie świadczeniaorzecznictwo

Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury osobie, której wypłatę zawieszono na podstawie przepisów uznanych później za niezgodne z Konstytucją.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie S. C. od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. Ubezpieczona domagała się wypłaty świadczenia za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r., wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepisy blokujące wypłatę emerytur osobom pracującym za niezgodne z Konstytucją. Sąd uznał odwołanie i skargę o wznowienie postępowania za uzasadnione, zmieniając decyzję ZUS i przyznając prawo do emerytury za wskazany okres.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał sprawę dotyczącą prawa do emerytury S. C., której wypłata została zawieszona decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 października 2011 r. na podstawie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy odmówił uchylenia tej decyzji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12), który wszedł w życie 22 listopada 2012 r. i utracił moc obowiązującą art. 103a ustawy. Ubezpieczona złożyła skargę o wznowienie postępowania, domagając się wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy uznał odwołanie i skargę za uzasadnione. Stwierdził, że zgodnie z art. 145a k.p.a., można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Skarga została wniesiona w ustawowym terminie. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. stwierdził niezgodność art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS z art. 2 Konstytucji RP, w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem ZUS, że wypłata emerytury jest możliwa dopiero od dnia ogłoszenia wyroku TK. Stwierdził, że przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a wyrok TK jedynie potwierdził tę niezgodność i spowodował utratę mocy obowiązującej tych przepisów od 22 listopada 2012 r. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, ustalając, że S. C. ma prawo do emerytury i jej wypłaty od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, można żądać wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 145a k.p.a., który dopuszcza wznowienie postępowania w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Skarga została wniesiona w ustawowym terminie od dnia wejścia w życie orzeczenia TK.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji

Strona wygrywająca

S. C.

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 477 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis dodany z dniem 1 stycznia 2011 r., wyłączający możliwość wypłaty świadczenia emerytalnego pomimo uzyskiwania przychodu z tytułu zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy. Uznany za niezgodny z Konstytucją.

ustawa z 16 grudnia 2010 r. art. 28

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis, w związku z którym art. 103a ustawy emerytalnej został dodany. Uznany za niezgodny z Konstytucją.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisów blokujących wypłatę emerytur z Konstytucją. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona w ustawowym terminie. Niezgodność przepisów z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a nie od daty wyroku TK.

Odrzucone argumenty

Argument ZUS, że wypłata emerytury jest możliwa dopiero od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wypłaty ubezpieczonej emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. (...) został ogłoszony w dniu 22.11.2012r. i z tym dniem nastąpił utrata mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób, tj. nie mogą stanowić podstawy wydawania kolejnych rozstrzygnięć (decyzji) o zawieszaniu emerytur.

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie roszczeń o wypłatę świadczeń zawieszonych na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją, zwłaszcza w sprawach emerytalnych i rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo do świadczenia zostało nabyte przed datą wejścia w życie przepisów, które następnie utraciły moc obowiązującą na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na indywidualne losy obywateli i korygować niesprawiedliwe decyzje administracyjne, co jest zawsze interesujące.

Niesłusznie zawieszona emerytura? Sąd przywrócił prawo do świadczenia dzięki wyrokowi TK!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 606/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2013r. w S. odwołania S. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 19 marca 2013 r. Nr (...) -SER- (...) w sprawie S. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 13 października 2011r. i ustala, że S. C. ma prawo do emerytury i wypłaty tego świadczenia od dnia 01 października 2011r. do 21 listopada 2012r. Sygn. akt: IV U 606/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 19.03.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej S. C. uchylenia decyzji z dnia 13.10.2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury na okres od dnia 01.10.2011r. do dnia 21.11.2012r. W uzasadnieniu decyzji ZUS podniósł, że brak jest podstaw do wypłaty ubezpieczonej emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. (sygn.. akt K 2/2012r.) został ogłoszony w dniu 22.11.2012r. i z tym dniem nastąpił utrata mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Od decyzji tej odwołanie złożyła ubezpieczona S. C. wnosząc o jej zmianę i wypłatę emerytury za okres od dnia 01.10.2011r do 21.11.2012r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw wstrzymał S. C. od 1 października 2011r. wypłatę emerytury. W dniu 12.12.2012r. ubezpieczona złożyła w Oddziale ZUS w S. skargę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 13.10.2011r. domagając się wypłaty emerytury za okres od 01.10.2011r. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. stwierdzający, że art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych i niektórych innych ustaw jest niezgodny z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Decyzją z 21.12.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. podjął wypłatę emerytury od dnia 22.11.2012r. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Odwołani i skarga o wznowienie postępowania okazały się uzasadnione. Zgodnie z art.145a kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że skarga ubezpieczonej opiera się na ustawowej podstawie oraz została wniesiona w przewidzianym ustawą terminie. Jako podstawę skargi S. C. wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. w sprawie o sygnaturze akt K 2/12 opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 1285 z 22 listopada 2012r. Zgodnie z art.190 ust.3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr78, poz.483) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał Konstytucyjny określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 listopada 2012r. nie określił innej daty utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, który był przedmiotem badania. Zatem za datę wejścia w życia powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznać należy datę 22 listopada 2012r., tj. datę ogłoszenia wyroku z Dzienniku Ustaw. Ubezpieczona skargę o wznowienie postępowania złożyła w dniu 12.12.2012r., a zatem przed upływem terminu przewidzianego w kpa . Odnosząc się do kwestii zasadności odwołania od decyzji z dnia 19.03.2013r. i poprzedzającej je skargi o wznowienie postępowania stwierdzić należało, że zawarte w niej wnioski zasługiwały na uwzględnienie. W stanowiącym podstawę odwołania i skargi wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. Trybunał stwierdził, że art 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz.1726 ze zm.) w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.), dodanym przez art.6 pkt 2 w/w ustawy z 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej . Przedstawione wyżej ustalenia pokazują, że przyczyną zawieszenia wypłaty emerytury na rzecz S. C. decyzją z 13.10.2011r. były wskazane wyżej uregulowania ,tj. przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w zw. z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W chwili przyznania ubezpieczonej emerytury ,tj. w dniu 01.03.2010r. nie obowiązywał przepis art.103a ustawy emerytalnej wyłączający, pod rygorem zawieszenia prawa do emerytury, możliwość wypłaty świadczenia emerytalnego pomimo uzyskiwania przychodu z tytułu zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Powyższe pozwalało ubezpieczonej pobierać emeryturę obok wynagrodzenia za pracę, aż do 1 października 2011r. kiedy to organ rentowy dokonał zawieszenia wypłaty emerytury stosując przepis art.103a ustawy emerytalnej dodany do niej z dniem 1 stycznia 2011r. W ocenie Sądu zastosowanie do ubezpieczonej niezgodnych z ustawą zasadniczą przepisów ustawy stanowiących podstawę wydania decyzji ostatecznej z 13.10.2011r. uzasadnia wniosek ubezpieczonej o zmianę obu decyzji organu rentowego, poprzez ustalenie, że S. C. przysługuje prawo do wypłaty emerytury od 1 października 2011r. tj. od daty zawieszenia wypłaty świadczenia do 21.11.2012r. ,tj. do dnia wznowienia wypłaty przez ZUS. Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego, że podjęcie wypłaty emerytury jest co do zasady możliwe z dniem złożenia skargi, nie wcześniej niż z dniem 22 listopada 2011r., w którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony. Nie można zgodzić się z poglądem, że dopiero od w/w daty zakwestionowane przez Trybunał przepisy powołanych ustaw są niezgodne z Konstytucją . Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Data ogłoszenia wyroku Trybunału ,tj. 22 listopada 2012r. jest datą, od której przepis art.103a ustawy emerytalnej i przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. traci moc obowiązującą wobec osób, które prawo do emerytury nabyły przed 1 stycznia 2011r. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób, tj. nie mogą stanowić podstawy wydawania kolejnych rozstrzygnięć (decyzji) o zawieszaniu emerytur. W przypadku ubezpieczonej do zawieszenia wypłaty emerytury doszło przed utratą mocy obowiązującej przez wskazane przepisy, a skarga o wznowienie postępowania zmierza do wyeliminowania z obrotu orzeczenia, które zapadało na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł co do decyzji z dnia 13.10.2011r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI