IV U 729/13

Sąd Okręgowy w TarnowieTarnów2013-12-09
SAOSubezpieczenia społecznerenty i emeryturyŚredniaokręgowy
rentadodatek pielęgnacyjnyniezdolność do pracyniezdolność do samodzielnej egzystencjiubezpieczenia społeczneschizofreniaubezwłasnowolnienieZUS

Sąd Okręgowy przyznał dodatek pielęgnacyjny osobie całkowicie ubezwłasnowolnionej z powodu schizofrenii, uznając ją za niezdolną do samodzielnej egzystencji, mimo pierwotnej odmowy ZUS.

Sąd Okręgowy w Tarnowie rozpatrzył sprawę dotyczącą prawa do dodatku pielęgnacyjnego dla J. P., osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej z powodu schizofrenii paranoidalnej. ZUS odmówił przyznania dodatku, uznając ubezpieczoną za niezdolną do pracy, ale nie do samodzielnej egzystencji. Sąd, opierając się na opinii biegłego psychiatry, ustalił, że J. P. jest nie tylko całkowicie niezdolna do pracy, ale również do samodzielnej egzystencji, co uzasadnia przyznanie dodatku pielęgnacyjnego. W pozostałej części dotyczącej okresu renty, odwołanie oddalono.

Sprawa dotyczyła odwołania J. P., reprezentowanej przez opiekuna prawnego S. P., od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która przyznała jej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, ale odmówiła przyznania dodatku pielęgnacyjnego. Opiekun prawny domagał się zmiany decyzji, w tym przyznania dodatku pielęgnacyjnego oraz przedłużenia okresu renty. ZUS podtrzymał swoje stanowisko, wskazując, że ubezpieczona nie została uznana za niezdolną do samodzielnej egzystencji. Sąd Okręgowy w Tarnowie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opierając się na opinii biegłego psychiatry, ustalił, że J. P. cierpi na schizofrenię paranoidalną o przebiegu ciągłym, która powoduje zaburzenia myślenia, utrudnia relacje z otoczeniem i uniemożliwia samodzielne zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych. W związku z tym Sąd uznał ją za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji od 7 grudnia 2010 roku do 31 marca 2014 roku. Na tej podstawie Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając J. P. dodatek pielęgnacyjny od 1 lutego 2013 roku do 31 marca 2014 roku, zgodnie z art. 75 ust. 1 i art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W pozostałym zakresie, dotyczącym okresu przyznania renty, odwołanie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka spełnia przesłanki do przyznania dodatku pielęgnacyjnego, jeśli zostanie uznana za niezdolną do samodzielnej egzystencji przez sąd na podstawie opinii biegłego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo braku formalnego uznania przez ZUS, stan zdrowia ubezpieczonej (schizofrenia paranoidalna) uzasadnia przyznanie dodatku pielęgnacyjnego, ponieważ wymaga ona stałej pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, co jest równoznaczne z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji w części dotyczącej dodatku pielęgnacyjnego i oddalenie w pozostałej części

Strona wygrywająca

J. P.

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaubezpieczona
S. P.osoba_fizycznaopiekun prawny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa emerytalna art. 75 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dodatek pielęgnacyjny przysługuje ubezpieczonemu uprawnionemu do emerytury lub renty, który został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub ukończył 75 lat.

ustawa emerytalna art. 13 § 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeka się w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.

Pomocnicze

u.p.s. art. 158

Ustawa o pomocy społecznej

Dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w domu pomocy społecznej, skierowanym tam przed dniem 1 stycznia 2004 r., chyba że przebywają poza tym domem przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.

k.p.c. art. 477±4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa procesowa do zmiany zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 477±4 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa procesowa do oddalenia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan zdrowia ubezpieczonej (schizofrenia paranoidalna) uzasadnia przyznanie dodatku pielęgnacyjnego z uwagi na niezdolność do samodzielnej egzystencji. Przebywanie w DPS nie wyklucza prawa do dodatku pielęgnacyjnego.

Odrzucone argumenty

Ubezpieczona nie została uznana za niezdolną do samodzielnej egzystencji przez organ rentowy.

Godne uwagi sformułowania

Ubezpieczona z powodu zaburzeń myślenia ma zaburzone relacje z otoczeniem, w chorobowy sposób interpretuje i przeżywa otaczające ją zjawiska, żyjąc w świecie własnych przeżyć i emocji, nie jest zdolna do zadbania własne sprawy, a także zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wymaga pomocy drugiej osoby w pełnym zakresie. Fakt , że ubezpieczona przebywa obecnie w DPS nie stanowi przeszkody do nabycia prawa do dodatku pielęgnacyjnego.

Skład orzekający

Dariusz Płaczek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku pielęgnacyjnego dla osób z chorobami psychicznymi, zwłaszcza w kontekście niezdolności do samodzielnej egzystencji i pobytu w DPS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby ubezwłasnowolnionej z chorobą psychiczną; wymaga indywidualnej oceny stanu zdrowia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może korygować decyzje ZUS w oparciu o szczegółową analizę stanu zdrowia i potrzeb osoby ubezwłasnowolnionej, podkreślając znaczenie indywidualnej oceny medycznej.

Sąd przyznał dodatek pielęgnacyjny osobie ubezwłasnowolnionej, mimo odmowy ZUS. Kluczowa była opinia psychiatry.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 729/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Płaczek Protokolant: st. sekr. sądowy Patrycja Czarnik po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania J. P. reprezentowanej przez opiekuna prawnego S. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 20 marca 2013 roku nr (...) w sprawie J. P. reprezentowanej przez opiekuna prawnego S. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz dodatek pielęgnacyjny 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej J. P. dodatek pielęgnacyjny od 1 lutego 2013 roku do 31 marca 2014 roku; 2. w pozostałej części odwołanie oddala. Sygn. akt IV U 729/13 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 9 grudnia 2013 roku Decyzją z dnia 20 marca 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przyznał J. P. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres od 1.03.2013r. do 31.03.2014r. i odmówił jej przyznania dodatku pielęgnacyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej J. S. P. , domagając się – po ostatecznym sprecyzowaniu odwołania - jej zmiany, poprzez przyznanie ubezpieczonej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres do 31.08.2015r. oraz przyznanie jej dodatku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. ZUS wskazał, że ubezpieczona w toku postępowania orzeczniczego nie została uznana za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, a zatem odmowa przyznania jej świadczenia była zgodna z dyspozycją art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. P. urodziła się (...) .. Od 30.12.2010r. do 28.02.2013r. pobierała rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy z powodu schizofrenii paranoidalnej. W dniu 7.12.2010r. S. P. został ustanowiony opiekunem prawnym dla całkowicie ubezwłasnowolnionej J. P. . Ubezpieczona przebywa w Domu Pomocy Społecznej. W dniu 30.01.2013r. złożony został wniosek o dalszą rentę z tytułu niezdolności do pracy, zaś w dniu 5.02.2013r. wniosek o dodatek pielęgnacyjny. Lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia 15.02.2013r. stwierdził całkowitą niezdolność do pracy ubezpieczonej do 31.08.2015r., bez niezdolności do samodzielnej egzystencji. Komisja lekarska ZUS w orzeczeniu z 14.03.2013r. ustaliła całkowitą niezdolność do pracy na okres do 31.03.2014r., a jednocześnie nie stwierdziła niezdolności do samodzielnej egzystencji. Dowód: - wniosek z 30.01.2013r. i 5.02.2013r. r. – akta ZUS, - orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 15.02.2013 r. – akta ZUS, - orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z 14.03.2013 r. – akta ZUS, - dokumentacja dot. okresu pobierania świadczeń emerytalno – rentowych – akta ZUS. W toku niniejszego postępowania u odwołującego się stwierdzono schizofrenię paranoidalną o przebiegu ciągłym. Ubezpieczona z powodu zaburzeń myślenia ma zaburzone relacje z otoczeniem, w chorobowy sposób interpretuje i przeżywa otaczające ją zjawiska, żyjąc w świecie własnych przeżyć i emocji, nie jest zdolna do zadbania własne sprawy, a także zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wymaga pomocy drugiej osoby w pełnym zakresie. W szczególności wymaga pomocy przy niektórych czynnościach samoobsługowych (np. uważa , że nie ma potrzeby jedzenia obiadów ) oraz w procesie leczenia i rehabilitacji. J. P. jest całkowicie niezdolna do pracy oraz niezdolna do samodzielnej egzystencji od 7.12.2010r. (ustanowienie opiekuna prawnego) do 31.03.2014r. Dowód: - opinia biegłego lekarza psychiatry z dnia 24.09.2013r. – k. 28 – 30, Sąd, ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, podzielił wnioski płynące z opinii biegłego psychiatry . Sąd uznał, że opinia została sporządzona w sposób rzetelny, po osobistym przebadaniu ubezpieczonej oraz wszechstronnej analizie dokumentacji zgromadzonej w aktach rentowych. W ocenie Sądu, biegła dokonała prawidłowej diagnozy schorzeń, na które cierpi wnioskodawczyni , zaś wnioski płynące z opinii korespondują ze zgromadzoną dokumentacją medyczną oraz bazują na wynikach przeprowadzonych badań, co czyni opinię wewnętrznie spójną, logiczną i kompletną. Opinia w sposób przejrzysty obrazuje stan zdrowia ubezpieczonej i rozstrzygała kwestię wpływu zdiagnozowanych schorzeń na jego zdolność do samodzielnej egzystencji. Fakty w postaci całkowitego ubezwłasnowolnienia ubezpieczonej oraz umieszczenia jej w Domu Pomocy Społecznej logicznie korespondują z oceną i wnioskami biegłej co do niezdolności do samodzielnej egzystencji . W tej sytuacji zrozumiałym jest , że nawet organ rentowy nie wniósł zastrzeżeń do powyższej opinii. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.), dodatek pielęgnacyjny przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki: - jest uprawniony do emerytury lub renty, - został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub ukończył 75 lat życia, chyba że przebywa w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno - opiekuńczym (z wyjątkiem sytuacji przebywania poza placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu). W myśl art. 13 ust 5 powołanej ustawy - niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeka się w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Niezdolność tą orzeka się na okres dłuższy, niż 5 lat, jeżeli według wiedzy medycznej nie ma rokowań co do odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego okresu (art. 13 ust. ust. 3 w zw. z ust. 5). W niniejszej sprawie spór pomiędzy stronami sprowadzał się do kwestii, czy stopień naruszenia sprawności organizmu ubezpieczonej pozwala na uznanie, iż jest ona osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji w rozumieniu art. 13 ust. 5 ustawy emerytalnej. Postępowanie dowodowe, a przede wszystkim wnioski płynące z przekonywującej opinii biegłego lekarza psychiatry, w sposób nie budzący wątpliwości pozwalają stwierdzić, iż odwołująca jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, a zatem spełnia on ustawowe przesłanki do uzyskania dodatku pielęgnacyjnego, określone w art. 75 ust. 1 ustawy emerytalnej. Z dniem 1 maja 2004 r. wszedł w życie art. 139 ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r. (Dz.U.2013.182 j.t. ) zmieniający brzmienie art. 75 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - z placówek, o których mowa w omawianym przepisie wyłączono domy pomocy społecznej. Zgodnie z art. 158 ustawy o pomocy społecznej , dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w domu pomocy społecznej, skierowanym tam przed dniem 1 stycznia 2004 r., chyba że przebywają poza tym domem przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Zatem fakt , że ubezpieczona przebywa obecnie w DPS nie stanowi przeszkody do nabycia prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Z powyższych względów Sąd zmienił zaskarżone orzeczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej dodatek pielęgnacyjny od dnia 1 lutego 2013 r. (data złożenia wniosku) do 31 marca 2014r., przyjmując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 75 ust. 1 i art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Podstawę procesową rozstrzygnięcia stanowił art. 477 14 § 2 k.p.c. Jednocześnie, opinia biegłej nie dostarczyła przesłanek do weryfikacji zaskarżonej decyzji w zakresie okresu na który organ rentowy przyznał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W tym więc zakresie odwołanie należało oddalić na zasadzie art. 477 14 § 1 k.p.c. SSO Dariusz Płaczek (...) - (...) - (...) - (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI