IV U 71/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Toruniu rozpoznał sprawę M. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. dotyczącą prawa do zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru za okres po wypadku w drodze do pracy. ZUS odmówił przyznania pełnego zasiłku, powołując się na art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej, który wyłącza świadczenia w przypadku wyłącznej winy ubezpieczonego (umyślnej lub wynikającej z rażącego niedbalstwa) w spowodowaniu wypadku. W ocenie ZUS, ubezpieczony nie zachował odpowiedniej prędkości i odległości, co doprowadziło do wypadku. Sąd Rejonowy w T. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec M. G. za spowodowanie wypadku komunikacyjnego z art. 177 § 1 k.k. na okres próby. Sąd pracy uznał jednak stanowisko ZUS za błędne. Wskazał, że art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej dotyczy wyłącznie świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego (wypadków przy pracy), a zasiłek chorobowy za wypadek w drodze do pracy jest świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego, regulowanym przez ustawę zasiłkową. Ustawa zasiłkowa nie zawiera analogicznej sankcji, a jedynie art. 15 ust. 1 przewiduje utratę prawa do zasiłku w przypadku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia, co nie miało miejsca, gdyż wypadek został zakwalifikowany jako nieumyślny. Sąd podkreślił, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych podlegają ścisłej wykładni i nie można stosować rozszerzającej interpretacji. W związku z tym, nawet udowodniona wina ubezpieczonego w spowodowaniu wypadku w drodze do pracy nie wpływa na jego prawo do zasiłku chorobowego w pełnej wysokości, chyba że spełnione są przesłanki z art. 15 ustawy zasiłkowej. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając M. G. prawo do zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru za okres od 20 sierpnia 2022 roku do 28 października 2022 roku, a pozostałą część wniosku przekazał ZUS do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego w pełnej wysokości po wypadku w drodze do pracy, zwłaszcza w kontekście warunkowego umorzenia postępowania karnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku w drodze do pracy i zastosowania przepisów ustawy zasiłkowej w odniesieniu do ustawy wypadkowej oraz przepisów k.k. o warunkowym umorzeniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru przysługuje ubezpieczonemu, który uległ wypadkowi w drodze do pracy, jeśli postępowanie karne o spowodowanie tego wypadku zostało warunkowo umorzone z powodu nieumyślności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru przysługuje, ponieważ warunkowe umorzenie postępowania karnego za nieumyślne spowodowanie wypadku nie stanowi podstawy do obniżenia zasiłku zgodnie z ustawą zasiłkową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej, wyłączający świadczenia w przypadku rażącego niedbalstwa lub umyślności, dotyczy wyłącznie wypadków przy pracy, a nie wypadków w drodze do pracy. Ustawa zasiłkowa nie zawiera analogicznej sankcji, a jedynym wyjątkiem jest umyślne przestępstwo lub wykroczenie (art. 15 ustawy zasiłkowej), które nie miało miejsca w tej sprawie.
Czy ustalenia organu rentowego dotyczące przyczyn wypadku w drodze do pracy, oparte na ocenie prędkości i odległości, mogą stanowić podstawę do obniżenia zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia te nie mogą stanowić podstawy do obniżenia zasiłku chorobowego w wysokości 100%, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 15 ustawy zasiłkowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych podlegają ścisłej wykładni i nie można stosować rozszerzającej interpretacji. Ustawa o emeryturach i rentach nie zawiera sankcji za winę ubezpieczonego w kontekście wypadku w drodze do pracy, a ustawa zasiłkowa ogranicza prawo do zasiłku tylko w przypadku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (15)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 6 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
ustawa zasiłkowa art. 11 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku.
ustawa zasiłkowa art. 11 § 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
ustawa o emeryturach i rentach art. 57b § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 15 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek chorobowy nie przysługuje za cały okres niezdolności do pracy, jeżeli niezdolność ta spowodowana została w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia popełnionego przez ubezpieczonego.
ustawa wypadkowa art. 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Określa wypadki przy pracy i wypadki traktowane na równi z wypadkami przy pracy.
ustawa wypadkowa art. 21 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
k.k. art. 177 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo spowodowania wypadku komunikacyjnego.
k.k. art. 66 § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania.
k.k. art. 67 § 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym umorzeniu.
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentów urzędowych.
k.p.c. art. 477(14) § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonej decyzji przez sąd.
k.p.c. art. 477(10) § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie sprawy do rozpoznania organowi.
k.p.a. art. 154 § 1
Kodeks Postępowania Administracyjnego
k.p.a. art. 154 § 2
Kodeks Postępowania Administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunkowe umorzenie postępowania karnego za nieumyślne spowodowanie wypadku nie wyłącza prawa do zasiłku chorobowego w wysokości 100%. • Art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej nie ma zastosowania do wypadków w drodze do pracy, a jedynie do wypadków przy pracy. • Ustawa zasiłkowa nie przewiduje sankcji obniżenia zasiłku za wypadek w drodze do pracy spowodowany przez ubezpieczonego, z wyjątkiem umyślnego przestępstwa lub wykroczenia.
Odrzucone argumenty
Wyłączną przyczyną wypadku było rażące niedbalstwo ubezpieczonego, co zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej wyłącza prawo do świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
przepisy regulujące system zabezpieczenia społecznego ze względu na swoją istotę i konstrukcję podlegają wykładni ścisłej • nie powinno się więc stosować do nich wykładni celowościowej, funkcjonalnej, aksjologicznej lub systemowej w opozycji do wykładni językowej, jeżeli ta ostatnia prowadzi do jednoznacznych rezultatów interpretacyjnych • przestępstwo spowodowania wypadku komunikacyjnego ma charakter nieumyślny i to także wówczas, gdyby ustalono, że sprawca umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym
Skład orzekający
Beata Szymańska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego w pełnej wysokości po wypadku w drodze do pracy, zwłaszcza w kontekście warunkowego umorzenia postępowania karnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku w drodze do pracy i zastosowania przepisów ustawy zasiłkowej w odniesieniu do ustawy wypadkowej oraz przepisów k.k. o warunkowym umorzeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów prawa ubezpieczeń społecznych i jak odmienne regulacje (wypadek przy pracy vs. wypadek w drodze do pracy) wpływają na prawa ubezpieczonych. Pokazuje też, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie zawsze oznacza utratę praw do świadczeń.
“Wypadek w drodze do pracy: czy warunkowe umorzenie kary oznacza niższy zasiłek? Sąd odpowiada!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.