IV U 707/18

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2019-01-23
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneemeryturakapitał początkowyZUSzatrudnienie za granicąNRDumowa międzynarodowaprawo pracy

Sąd Okręgowy zmienił decyzje ZUS, uwzględniając okres zatrudnienia ubezpieczonego w NRD przy ustalaniu kapitału początkowego i wysokości emerytury.

Ubezpieczony odwołał się od decyzji ZUS dotyczących kapitału początkowego i wysokości emerytury, kwestionując nieuwzględnienie okresu zatrudnienia w NRD. Sąd Okręgowy, po analizie dowodów, uznał odwołanie za zasadne. Zmienił zaskarżone decyzje, uwzględniając okres zatrudnienia w Deutsche Reichsbahn w NRD od 18 maja 1982 r. do 26 listopada 1982 r. przy ustalaniu kapitału początkowego, co skutkowało przeliczeniem wysokości emerytury.

Sprawa dotyczyła odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 20 sierpnia 2018 r. ustalającej kapitał początkowy na kwotę 43 056,09 zł oraz z dnia 21 sierpnia 2018 r. przyznającej emeryturę w wysokości 786,13 zł brutto miesięcznie. Organ rentowy nie uwzględnił okresu zatrudnienia ubezpieczonego od 18 maja 1982 r. do 26 listopada 1982 r. w NRD, uznając, że nie został on wystarczająco udowodniony. Ubezpieczony wniósł odwołanie, wskazując, że nie posiada świadectwa pracy z powodu pożaru, ale posiada zaświadczenie z Wojewódzkiego Urzędu Pracy potwierdzające zatrudnienie. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że ubezpieczony faktycznie pracował w Deutsche Reichsbahn na terenie NRD w spornym okresie. Sąd oparł się na oryginalnym wykazie pracowników oraz wyjaśnieniach ubezpieczonego. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżone decyzje, uwzględniając ten okres przy ustalaniu kapitału początkowego, który wyniósł 44 951,72 zł, a emerytura została przeliczona na 820,75 zł brutto miesięcznie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności na art. 174 ust. 2 pkt 1, art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. d oraz art. 8, a także na postanowieniach umowy międzynarodowej między PRL a NRD z 25 maja 1971 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zatrudnienie obywatela polskiego za granicą przed 15 listopada 1991 r. miało podstawę w umowie międzynarodowej między rządem PRL a rządem NRD, może być zaliczone do okresów składkowych, nawet jeśli nie były opłacane składki w Polsce, a dokumentacja pracownicza jest ograniczona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawione przez ubezpieczonego dowody, w tym wykaz pracowników sporządzony przez niemieckiego pracodawcę oraz potwierdzenie z urzędu pracy o zatrudnieniu na podstawie umowy międzynarodowej, wystarczająco udowodniły okres zatrudnienia w NRD. Nieuwzględnienie tego okresu przez ZUS było niezasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonych decyzji

Strona wygrywająca

A. P.

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 174 § 2 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przy ustaleniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem 1 stycznia 1999r. okresy składkowe.

ustawa emerytalna art. 6 § 2 pkt 1 lit. d

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. okresy zatrudnienia obywateli polskich za granicą u innych pracodawców zagranicznych, jeżeli w okresie pracy za granicą były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne w Polsce.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 8

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe.

k.p.c. art. 477 § 14 §2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany zaskarżonych decyzji przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres zatrudnienia w NRD na podstawie umowy międzynarodowej powinien być zaliczony do okresów składkowych. Istnieją wystarczające dowody potwierdzające zatrudnienie w NRD, mimo braku świadectwa pracy.

Odrzucone argumenty

Przedłożone przez ubezpieczonego dokumenty (zaświadczenie z WUP) nie stanowią wystarczającego środka dowodowego do potwierdzenia zatrudnienia w NRD.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowi środka dowodowego nie ulega wątpliwości, że ubezpieczony nie dysponuje świadectwem pracy dokumentacja źródłowa w postaci oryginalnego wykazu pracowników

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie okresów zatrudnienia za granicą na potrzeby świadczeń emerytalnych, zwłaszcza w przypadku braku standardowej dokumentacji pracowniczej i istnienia umów międzynarodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu i umowy międzynarodowej z NRD. Wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić nietypowe dowody w celu ochrony praw ubezpieczonych, szczególnie w kontekście pracy za granicą w czasach PRL.

Praca w NRD w latach 80. a polska emerytura – jak sąd pomógł udowodnić zatrudnienie?

Dane finansowe

WPS: 44 951,72 PLN

kapitał początkowy: 44 951,72 PLN

emerytura miesięcznie brutto: 820,75 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 707/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2019r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019r. w S. odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 20 sierpnia 2018r. Nr (...) i z dnia 21 sierpnia 2018 r. Nr (...) w sprawie A. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość kapitału początkowego i wysokość emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję z 20 sierpnia 2018r. w ten sposób, że ustala, iż wysokość kapitału początkowego A. P. na dzień 01 stycznia 1999r. wynosi 44951,72 (czterdzieści cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt jeden złotych i siedemdziesiąt dwa grosze); II. zmienia zaskarżoną decyzję z 21 sierpnia 2018r. w ten sposób, że ustala, iż wysokość emerytury A. P. na dzień 01 lipca 2018r. wynosi 820,75 (osiemset dwadzieścia złotych i siedemdziesiąt pięć groszy) brutto miesięcznie. Sygn. akt: IV U 707/18 UZASADNIENIE Decyzją z 20 sierpnia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. ustalił wysokość kapitału początkowego A. P. na dzień 1 stycznia 1999r. na kwotę 43 056,09 złotych. Do ustalenia kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił m.in. okresu od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. podnosząc, że okres ten nie został wystarczająco udowodniony, gdyż przedłożone przez ubezpieczonego potwierdzenie z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. nie stanowi środka dowodowego potwierdzającego zatrudnienie na terenie byłej NRD (decyzja z 20 sierpnia 2018r. o ustaleniu kapitału początkowego k.3-4 akt o ustalenie kapitału początkowego). Następnie decyzją z 21 sierpnia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.24 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznał A. P. emeryturę od 1 lipca 2018r. ,tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. Wysokość emerytury obliczona została na podstawie art.26 powyższej ustawy ,tj. za podstawę obliczenia emerytury przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kwotę kapitału początkowego ubezpieczonego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zaewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Obliczona emerytura wyniosła 786,13 złotych brutto miesięcznie. Jednocześnie organ rentowy poinformował ubezpieczonego, iż świadczenia nie podwyższa do wysokości najniższej emerytury, ponieważ ubezpieczony nie udowodni łącznie okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 25 lat (decyzja z 21 sierpnia 2018r. k.32-33 akt emerytalnych). Odwołanie od obu w/w decyzji złożył ubezpieczony A. P. wnosząc o ich zmianę i uwzględnienie do obliczenia kapitału początkowego oraz wysokości emerytury okresu jego zatrudnienia w K. na terenie dawnej NRD ,tj. okresu od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczony wskazał, że nie jest w stanie przedłożyć dokumentacji pracowniczej w postaci świadectwa pracy, ponieważ dokument ten uległ zniszczeniu w czasie pożaru. Podniósł, iż jego pracę w powyższym zakładzie potwierdza zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. (odwołanie k.1 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podnosząc, że okres zatrudnienia ubezpieczonego na terenie byłej NRD od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. nie może być zaliczony do ustalenia wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury, gdyż przedstawiony dokument nie stanowi środka dowodowego (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2 oraz 15-16 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony A. P. w okresie od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. był zatrudniony na kolei w Deutsche (...) na terenie dawnej Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy zajmując się sczepianiem wagonów kolejowych. Podstawą zatrudnienia ubezpieczonego była umowa o pracę, która zawarta została w ramach umowy pomiędzy rządem PRL a rządem NRD z 25 maja 1971r. w sprawie czasowego zatrudnienia pracowników polskich w przedsiębiorstwach NRD (pismo z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. Filia w S. z 20 listopada 2018r. oraz oryginalny wykaz pracowników sporządzony przez Deutsche (...) zawierający dane osobowe zatrudnionych, daty urodzenia, miejsca zamieszkania, okresy zatrudnienia i zajmowane stanowiska, gdzie pod pozycją 10 widnieją dane ubezpieczonego k.9 akt sprawy, wyjaśnienia ubezpieczonego k.24v akt sprawy). Po uwzględnieniu w/w okresu zatrudnienia ubezpieczonego na terenie dawnej NRD ,tj. okresu od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. oraz wynagrodzenia minimalnego za ten okres, nowy obliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 47,35%, a ustalony na nowo kapitał początkowy ubezpieczonego wyniósł 44 951,72 złotych (projekt decyzji o ponownym ustaleniu wysokości kapitału początkowego ubezpieczonego i załącznik do tej decyzji zawierający obliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego k.30-31 akt sprawy). W oparciu o ponownie ustalony kapitał początkowy, organ rentowy dokonał przeliczenia emerytury ubezpieczonego od 1 lipca 2018r. ,tj. od miesiąca, którym przyznano prawo do tego świadczenia. Wysokość emerytury na dzień 1 lipca 2018r. wyniosła 820,75 złotych brutto miesięcznie (pismo organu rentowego z 20 grudnia 2018r. oraz stanowisko komórki merytorycznej organu rentowego z 17 grudnia 2018r. zawierające obliczenie wysokości emerytury ubezpieczonego k.28-29 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie A. P. okazało się zasadne i jako takie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do ponownego ustalenia wysokości kapitału początkowego ubezpieczonego z uwzględnieniem okresu jego zatrudnienia w Deutsche (...) na terenie dawnej Niemieckiej Republiki Demokratycznej ,tj. okresu od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. i w konsekwencji do przeliczenia wysokości emerytury ubezpieczonego w oparciu o ponownie ustalony kapitał początkowy od 1 lipca 2018r. ,tj. od miesiąca, w którym przyznano prawo do tego świadczenia (wniosek z 3 lipca 2018r. k.1-3v akt emerytalnych). Zgodnie z art.174 ust.2 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, przy ustaleniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy, a zatem przed dniem 1 stycznia 1999r., okresy składkowe, o których mowa w art.6 ustawy. Z kolei przepis art.6 ust.2 pkt 1 lit.d stanowi, że za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. okresy zatrudnienia obywateli polskich za granicą - u innych pracodawców zagranicznych, jeżeli w okresie pracy za granicą były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne w Polsce. Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe (art. 8 w/w ustawy). W niniejszej sprawie ubezpieczony podnosił, że do okresów zatrudnienia zaliczanych do okresów składkowych należy zaliczyć okres jego zatrudnienia na kolei w Deutsche (...) na terenie dawnej Niemieckiej Republiki Demokratycznej ,tj. okres od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. Na okoliczność tego zatrudnienia ubezpieczony nie przedstawił dokumentów wprost potwierdzających fakt takiego zatrudnienia (umowy o pracę, świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu, legitymacji ubezpieczeniowej). Zaoferował jednak dowód w postaci potwierdzenia Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. Filia w S. z 20 lipca 2018r., że w spornym okresie ubezpieczony był zatrudniony na terenie danej NRD i zatrudnienie to miało podstawę w umowie międzynarodowej zawartej pomiędzy rządem PRL a rządem NRD w dniu 25 maja 1971r. w sprawie czasowego zatrudnienia pracowników polskich w przedsiębiorstwach NRD (potwierdzenie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z 20 lipca 2018r. k.22 akt emerytalnych). Organ rentowy z kolei stał na stanowisku, że w/w okres zatrudnienia ubezpieczonego nie może być zaliczony do ustalenia wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury, gdyż przedstawiony dokument nie stanowi środka dowodowego. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ rentowy niezasadnie pominął przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego, a w konsekwencji przy ustalaniu wysokości emerytury ubezpieczonego okres jego zatrudnienia w Deutsche (...) na terenie dawnej NRD ,tj. okres od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. Nie ulega wątpliwości, że ubezpieczony nie dysponuje świadectwem pracy za powyższy okres zatrudnienia. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe pozwoliło jednak na ustalenie, że w spornym okresie ubezpieczony faktycznie pracował na terenie dawnej NRD. Dowody, na których oparł się Sąd ,tj. dokumentacja źródłowa w postaci oryginalnego wykazu pracowników sporządzonego przez Deutsche (...) zawierającego dane zatrudnionych , daty urodzenia, miejsca zamieszkania, okresy zatrudnienia i zajmowane stanowiska (vide: k.9 akt sprawy), jak również wyjaśnienia ubezpieczonego (k.24v akt sprawy), wprost potwierdzają okoliczność jego zatrudnienia w Deutsche (...) na terenie dawnej NRD w okresie od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. Sąd dał wiarę takim twierdzeniom ubezpieczonego, gdyż są one spójne, logiczne i korespondują z w/w dokumentacją źródłową. Zaliczenie spornego okresu zatrudnienia ubezpieczonego na terenie Niemiec oraz wynagrodzenia minimalnego za ten okres pozwoliło na zweryfikowanie wysokości kapitału początkowego ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999r. oraz wysokości jego emerytury. Z wyliczeń organu rentowego dokonanych na zlecenie Sądu wynika, że przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia ubezpieczonego na terenie Niemiec – od 18 maja 1982r. do 26 listopada 1982r. wysokość kapitału początkowego ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999r. wynosi 44 951,72 złotych, a wysokość emerytury – wg stanu na datę jej przyznania ,tj. 1 lipca 2018r. stanowi kwotę 820,75 złotych brutto miesięcznie (vide: pismo organu rentowego i stanowisko komórki merytorycznej k.28-29 akt sprawy oraz projekt decyzji o ponownym ustaleniu wysokości kapitału początkowego k.30-31 akt sprawy). Z przedstawionych względów na podstawie art.6 ust.2 pkt 1d i art.8 w zw. z art.174 ust.1, 2 i 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r., Nr 748 ze zm.) w zw. z art.477 14 §2 kpc Sąd zmienił zaskarżone decyzje i orzekł jak sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI