IV U 680/21

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2022-03-24
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
rekompensatapraca w szczególnych warunkachubezpieczenia społeczneZUSemeryturastaż pracymłynarzkierownik młyna

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie Z. P. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do rekompensaty z powodu nieudowodnienia 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.

Z. P. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do rekompensaty, twierdząc, że nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca domagał się zaliczenia okresów pracy jako młynarz walcowy i czyszczarniany. Sąd Okręgowy, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że okresy pracy jako młynarz walcowy (1.10.1993-31.01.1996, 1.02.1996-31.12.1998, 1.07.2002-31.03.2004) oraz jako młynarz czyszczarniany kwalifikują się do uzupełnienia stażu w szczególnych warunkach, jednakże łącznie nie stanowią one wymaganego 15-letniego okresu. Okres pracy na stanowisku kierownika młyna (od 1.04.2004) nie został uznany za pracę w szczególnych warunkach. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie.

Odwołanie Z. P. dotyczyło decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej mu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, z powodu nieudowodnienia wymaganego 15-letniego okresu zatrudnienia. ZUS nie uwzględnił okresów pracy od 1.04.2004 do 31.12.2008. Z. P. wniósł o zmianę decyzji, domagając się zaliczenia nieuwzględnionych okresów oraz wcześniejszych, w których pracował jako młynarz walcowy. Sąd Okręgowy w Sieradzu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił stan faktyczny oparty na zeznaniach świadków, wyjaśnieniach wnioskodawcy oraz dokumentacji. Stwierdzono, że okresy pracy jako młynarz walcowy (1.10.1993-31.01.1996, 1.02.1996-31.12.1998) oraz jako młynarz walcowy i czyszczarniany (1.07.2002-31.03.2004) kwalifikują się do uzupełnienia stażu w szczególnych warunkach. Jednakże, suma tych okresów nie osiągnęła wymaganego 15-letniego progu. Okres zatrudnienia na stanowisku kierownika młyna od 1.04.2004 r. nie został uznany za pracę w szczególnych warunkach, pomimo szerokiego zakresu obowiązków nadzorczych i zarządczych, gdyż sąd uznał, że nie spełnia on kryteriów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie, uznając, że wnioskodawca nie wykazał przesłanki 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, uprawniającej do rekompensaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres pracy na stanowisku kierownika młyna nie został uznany za pracę w szczególnych warunkach, mimo szerokiego zakresu obowiązków, ponieważ nie spełniał kryteriów określonych w przepisach.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że choć wnioskodawca pełnił funkcję nadzorczą i zarządczą jako kierownik młyna, zakres jego obowiązków nie odpowiadał definicji pracy w szczególnych warunkach zawartej w przepisach, w tym w rozporządzeniu RM z 7.02.1983 r. Praca ta nie była bezpośrednio związana z pracą w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych w stopniu wymaganym przez przepisy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
Z. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.e.p. art. 2 pkt 5

Ustawa o emeryturach pomostowych

Definicja rekompensaty jako odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

u.e.p. art. 21

Ustawa o emeryturach pomostowych

Rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat.

u.e.r. FUS art. 32 ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach jako pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej.

rozp. RM art. §2 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów

Okresy pracy uzasadniające prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu to okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Pomocnicze

rozp. RM art. załącznik A (dział X pkt 10)

Rozporządzenie Rady Ministrów

Wykaz prac w szczególnych warunkach, do których zaliczono pracę młynarza czyszczarnianego i młynarza walcowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres pracy na stanowisku kierownika młyna nie spełnia kryteriów pracy w szczególnych warunkach. Łączny okres pracy w szczególnych warunkach (jako młynarz walcowy i czyszczarniany) nie osiągnął wymaganego 15-letniego stażu.

Odrzucone argumenty

Okresy pracy jako młynarz walcowy i czyszczarniany powinny zostać zaliczone do stażu pracy w szczególnych warunkach. Stanowisko kierownika młyna, mimo braku formalnego wpisu, faktycznie wiązało się z pracą w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

nie podzielając powyższej decyzji nieudowodnienie 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy - rzeczywiście wykonywanych zadań pracowniczych praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy nie wykazał przesłanki zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w wymiarze 15 lat

Skład orzekający

Dorota Załęska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach i prawa do rekompensaty, zwłaszcza w kontekście stanowisk kierowniczych i nadzorczych w przemyśle."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście pracy w młynie. Może mieć ograniczoną wartość precedensową dla innych branż.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury lub rekompensaty, a szczegółowa analiza obowiązków na stanowisku kierownika młyna może być interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy praca kierownika młyna to praca w szczególnych warunkach? Sąd rozstrzyga.

Sektor

przemysł spożywczy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 680/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2022 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Dorota Załęska Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2022 roku w Sieradzu odwołania Z. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z dnia 17 listopada 2021 r. Nr (...) w sprawie Z. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o rekompensatę oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 680/21 UZASADNIENIE Decyzją z 17.11.2021r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił Z. P. prawa do rekompensaty, z uwagi na nieudowodnienie 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach; nie uwzględniono do stażu w szczególnych warunkach zatrudnienia: 1.04.2004 – 31.12.2005, 1.04.2006 – 31.12.2007, 1.01.2008 – 31.12.2008. Nie podzielając powyższej decyzji w/w złożył odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do przedmiotowego świadczenia. Wnosił o zaliczenie do szczególnych warunków okresów nieuwzględnionych przez ZUS oraz wcześniejszych, w których był zatrudniony jako młynarz walcowy. W odpowiedzi organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. W toku postępowania sądowego , ZUS wskazał , że ewentualnemu zaliczenia do rekompensaty podlegają okresy : 1.10.1993 – 31.01.1996, 1.02.1996 – 31.12.1998, 1.07.2002 – 31.03.2004; Natomiast nie podlegają zaliczeniu okresy: 5.07.1993 – 30.09.1993, 1.01.1999 – 21.08.1999, 24.08.1999 – 21.06.2002 – oświadczenie w-cy, od 1.08.1989 – 31.12.1990 – brak wskazanej pozycji w wykazie, 1.04.2004 – 31.12.2005, 1.04.2006 – 31.12.2007, 1.01.2008 – 21.12.2008 – kierowni k (informacja ZUS k. 15/akta sprawy). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Z. P. , urodził się (...) W okresie od 1.08.1989 – 3.07.1993, Z. P. był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Przedsiębiorstwie (...) w Z. jako młynarz czyszczarniany . Zasiłki chorobowe przypadały w okresie: 19.11.1991 – 25.11.1991, 3.06.1992 – 5.06.1992, 28.07.1992 – 1.08.1992, 2.11.1992 – 12.11.1992. Praca Z. N. jako młynarz czyszczarnianego polegała na przeciąganiu zboża z komór zbożowych z maszyny do czyszczarni, uruchamianiu czyszczarki, nawilżaniu zboża wodą. Następnie produkt oczyszczony przechodził do produkcji. Wnioskodawca pracował na zmiany. W okresie od 1.10.1993 – 31.01.1996, Z. P. był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako młynarz walcowy w Młynie (...) . Odwołujący pracował bezpośrednio przy produkcji mąki i kaszy, obsługując maszyny i urządzenia młyńskie produkujące mąkę, kaszę i otręby. Pracował na 3 zmiany. Na każdej zmianie był jeden młynarz walcowy. Następnie od 1.02.1996 - 31.12.1998, Z. P. był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Młynie (...) jako młynarz walcowy w Z. jako młynarz walcowy . Podobnie jak we wcześniejszym okresie zatrudnienia, nadal obsługiwał maszyny i urządzenia młyńskie do produkcji mąki, kaszy i otrąb. W okresie od 1.07.2002 - 30.03.2004 odwołujący był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Młynie (...) s.c. w Z. jako młynarz walcowy, na podstawie umowy zawartej 1.07.2002r. Praca była 3 -zmianowa. Obiekt młyna miał 5 kondygnacji. Na każdej z nich znajdowało się kilkadziesiąt maszyn. W-ca pracował przy produkcji mąki i otrąb. Do obowiązków młynarza walcowego należało w szczególności: samodzielne prowadzenie procesu drobienia ziarna, zgodnie z technologicznym schematem przemiału, wykorzystując cechy ziarna dla uzyskania maksymalnego wyciągu mąki oraz pełnego wykorzystania zdolności przemiału, przeprowadzanie dowilżania oraz leżakowania ziarna przed I śrutem, samodzielne uruchamianie i regulacja maszyn drobiących, dokonywanie drobnych napraw, zgłaszanie usterek maszyn, ich konserwacja. Pismem z 29.05.2003r., w-ca został zgłoszony przez pracodawcę do Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Spożywczych, na kandydata na rzeczoznawcę w zakresie pobierania prób artykułów rolno – spożywczych. W tym czasie były zakupy interwencyjne zbóż na rzecz Agencji Rynku Rolnego i był wymóg zatrudnienia rzeczoznawcy i przysięgłego próbobiorcy. Pismem z 16.06.2003r., Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, poinformował w-cę o pozytywnym wyniku egzaminu kwalifikacyjnego na rzeczoznawcę w zakresie pobierania próbek zbóż i jego przetworów oraz środków żywienia zwierząt, który odbył się 11.06.2003r. w Ł. . Decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z 10.01.2005r., Z. P. został wpisany do rejestru rzeczoznawców (...) w Ł. pod numerem (...) w zakresie pobierania prób zboża i jego przetworów oraz środków żywienia zwierząt; ważne do 3.07.2006r. W czerwcu 2005r., w-ca uczestniczył w szkoleniu z zakresu wymagań: Dobra Praktyka Produkcyjna GMP, Dobra Praktyka Higieniczna GHP, Analiza Zagrożeń i Krytyczne Punkty Kontroli HACCP. W okresie od 22.04.2003 – 10.05.2003, w-ca odbywał szkolenie BHP dla osób kierujących pracownikami, które ukończył z wynikiem dobrym. Od 1.04.2004r., na mocy porozumienia stron powierzono Z. P. obowiązki kierownika młyna , z wynagrodzeniem 1.500zł./m-c +premia uznaniowa. W-ca nie miał wyznaczonego miejsca biurowego. W-ca przebierał się w szatni razem z pozostałymi pracownikami w odzież ochronną. Jako kierownikowi młyna wnioskodawcy podlegało 12 osób. W-ca pracował zawsze na rannej zmianie, a tylko gdy były urlopy lub zachorował młynarz, wówczas w-ca pracował w zastępstwie nieobecnego. Zgodnie z zakresem obowiązków, do kierownika młyna należało m.in.: osobiste codzienne kontrolowanie procesu technologicznego, a w szczególności ustalanie składu mieszanki przemiałowej, zbóż do produkcji, kontrola pracy maszyn czyszczących, mlewników, odsiewaczy, podnośników, ślimacznic, sprawdzanie codziennie pod względem ilości i wykorzystania surowca, sprawdzanie wykonywania przez młynarzy systematycznego badania jakości produktów przez pobierania prób Pakera i wykonywanie analiz, sprawdzanie działania wag automatycznych i dziesiętnych, odpowiedzialność za prawidłowe ważenie przetworów oraz ważności legalizacji, sporządzanie dokumentów pozwalających ustalić wielkość produkcji, wykorzystanie surowca i czasu pracy młyna i załogi, codzienne podawania stanów zboża i przetworów oraz uzgadnianie wysyłki i kontrola ich wykonywania, sprawdzanie utrzymania właściwego stanu porządkowego i sanitarnego wszystkich pomieszczeń, zapewnienie właściwego dozoru podczas wykonywania prac remontowych, a w szczególności prac spawalniczych, dopilnowywanie aby po zakończeniu pracy przed zamknięciem młyna na postój wszystkie pomieszczenia młyna były skontrolowane, czy nie istnieje niebezpieczeństwo powstania pożaru i czy wszystkie urządzenia elektroenergetyczne są wyłączone. Kierownik był zobowiązany zapewnić pracownikom odzież ochronną, sprzęt ochronny oraz dopilnować, aby te środki były stosowane zgodnie z przeznaczeniem, organizować i koordynować pracę wszystkich zatrudnionych w młynie. Przy przyjęciu zboża do młyna w-ca jako próbobiorca wchodził na samochód i pobierał próbkę zboża przyrządem, wsypywał do pojemnika i zanosił do laboratorium, w którym sprawdzano zboże na zawartość glutenu, popiołu, wilgotności, liczbę opadania. Od momentu przyjęcia zboża, laboratorium informowało w-cę jakie są wyniki jakościowe zbóż. Laboratorium sprawdzało zboże pod względem organoleptycznym. Jeśli był dobry wynik, wstępną decyzję podejmowało laboratorium, a ostateczną decyzję o przyjęciu zboża do młyna podejmował w-ca jako kierownik młyna. Wówczas na pochylnię wjeżdżał samochód, a w-ca wciskał przycisk, po czym pochylnia podnosiła zboże do kosza przyjęciowego, a z niego w-ca kierował zboże na poszczególne silosy za pomocą odpowiedniego przycisku. Zboże było gromadzone w 10 silosach produkcyjnych. Oprócz nich, w młynie były 4 zbiorniki zewnętrzne, służące do selekcji zboża pod kątem zawartości glutenu, liczby opadania i wilgotności. Zboża były różnorodne pod względem zawartości glutenu, i w-ca przyjmował je do odpowiednich zbiorników. Polegało to przekazywaniu zboża z danym wskaźnikiem glutenu do zbiornika o tych samych parametrach. W-ca dokumentował w specjalnym zeszycie ilość zboża w danym zbiorniku i zawartości glutenu w zbożu. Zapiski były potrzebne w celu wykonania odpowiednich jednolitych mieszanek zbożowych. Nadzorował produkcję mąki, podchodząc do poszczególnych urządzeń i sprawdzał organoleptycznie. Nadzór wnioskodawcy jako kierownika młyna nad pracownikami związanymi bezpośrednio z produkcją polegał m.in. na przekazywaniu pracownikom młyna spostrzeżeń dotyczących sposobu prowadzenia procesu technologicznego. Na styku zmian odwołujący przekazywał młynarzom z jakiego zbiornika, ile procent zboża trzeba wydać, w celu otrzymania jednolitej mieszanki pod względem zawartości glutenu. Mąki dzieliły się na 450, 500 (jasne mąki) i 750 (chlebowe do wypieku chleba) i były zgromadzone w osobnych silosach. W-ca dokumentował także stan mąki w poszczególnych silosach. Mąka była pakowana w worki i taśmociągiem przechodziła na samochody. W-ca pobierał próbki mąki, otrąb, poszczególnych pasaży, tj. poranne próby w określonym momencie produkcji. Dokumentację wydania mąki prowadził magazyn. W-ca był obecny przy spuszczaniu mąki z silosów, gdyż najpierw trzeba było sprawdzić jej jakość pod kątem poziomu glutenu, wilgotności. Jakość mąki była sprawdzana na zmianie kilkakrotnie, przynajmniej 3 razy. Przy pakowaniu i wydaniu na pakarkę, były jeszcze raz pobierane próbki wyjściowe przez w-cę lub przez pakarzy i kierowane do laboratorium. Po uzyskaniu wyników z laboratorium oraz informacji od magazyniera o ilości mąki, która miała być wydana, w-ca podejmował decyzję o wydaniu danego rodzaju mąki z określonego silosu, celem przekazania jej do odbiorcy. Wydawanie mąki odbywało się w workach poliuretanowych, papierowych i luzem. Decyzja w tym zakresie była dokumentowana przez wnioskodawcę . Zamawiający decydował w jakich workach ma być wydana mąka. Przykładowo magazynier przekazywał w-cy, że potrzeba przetransportować 15t mąki "750" i 10t " 500", wówczas w-ca ustawiał wydanie mąki "500" poprzez uruchomienie silosów z mąką. Pracownicy młyna zgłaszali w-cy jako kierownikowi, w jakim czasie chcą korzystać z urlopu, po czym w-ca przedstawiał listę pracowników P. M. lub jego ojcu. Do zakresu obowiązków kierownika młyna należało sporządzanie dokumentów pozwalających ustalić wielkość produkcji. Wnioskodawca i młynarze prowadzili zapisy dotyczące ilości osób pracujących w młynie, stanu mąk w poszczególnych silosach i stanu zboża w poszczególnych zbiornikach; to było narastająco. Później wnioskodawca odpisywał ile mąki ubyło. Jeśli chodzi o wykorzystanie surowca, to należało dojść do największego tzw. wyciągu mąki z tony zboża, tj. 75% mąki i 25 % otrąb. Z każdej ilości przemielonego zboża, w-ca obliczał ile otrzymywano mąki, a ile otrąb jako produktu ubocznego. Jeśli przykładowo walce były źle przygotowane, to było więcej otrąb niż mąki. Należało wizualnie sprawdzić jak wygląda przemielony produkt i to wykonywał w-ca oraz młynarze na danej zmianie. Jeżeli było niewłaściwie obciążenie, wówczas w-ca dociskał walce. W-ca decydował o tym, kiedy i które walce z mlewników powinny być rowkowane, gdy się stępiły. Ustawiał szczeliny między walcami tak, aby był odpowiedni nacisk na mielone zboże. Wnioskodawca na zegarze elektronicznym ustawiał parametry. Zegar pokazywał obciążenie silnika walca i prędkość wałków podających. Dociskanie odbywało się za pomocą zegarów tarczowych; zegary elektroniczne, pokazywały obciążenie silników. Wnioskodawca codziennie z młynarzem kontrolował stan maszyn. Nieraz przechadzał się na zmianie, mówił młynarzowi, aby uważał na daną maszynę, bo może coś złego się wydarzyć. W ciągu zmiany obiekt trzeba było kilkakrotnie sprawdzić, oczyszczać. Drobne naprawy, tj. wymiana sit, niektóre łożyska w maszynach usuwali młynarze lub w-ca. Większe naprawy typu wymiana np. ślimacznic i podnośników wykonywała firma zewnętrzna z Niemiec lub Szwajcarii. Jeśli była awaria, młynarz zgłaszał awarię P. M. lub jego ojcu, albo szwagrowi P. M. . O awarii zawiadamiał w/w także w-ca, zwłaszcza gdy miała miejsce w nocy. Zapewnienie przez w-cę właściwego dozoru podczas wykonywania prac remontowych, a w szczególności spawalniczych polegało na tym, aby osoby z zewnątrz, czyli spawacze, dobrze zabezpieczyli miejsce napraw (odpowiednie koce, gaśnice, woda). Wnioskodawca był obecny jak wszystko wystygło, sprawdzał czy nie ma zagrożenia. Po zakończeniu pracy przez ekipę z zewnątrz, w-ca odbierał robotę na piśmie i przekazywał prezesowi, który mieszkał na miejscu i nieraz był przy tym obecny. Dopilnowanie po zakończeniu pracy przed zamknięciem młyna na postój polegało na tym, że na koniec zmiany w-ca przyjeżdżał i sprawdzał z młynarzem poszczególne maszyny, po zmianie o 22.00. Kontrole wyrywkowe drugiej i trzeciej zmiany w zakresie przestrzegania przepisów PPOŻ polegały na tym, że w ciągu zmiany, poza godzinami pracy, w-ca przyjeżdżał i kontrolował dany obiekt pod względem przestrzegania przepisów PPOŻ. Sprawdzanie działania wag automatycznych i dziesiętnych przez w-cę polegało na wyrywkowej kontroli z wagi automatycznej na dziesiętną, np. czy 50 kg na wadze automatycznej zgadza się z rzeczywistą wagą na wadze dziesiętnej. Odbywało się to, gdy z automatycznej pakarki wychodził worek z produktem. Wówczas w-ca odkładał worek na wagę dziesiętną i sprawdzał. Jeśli było za dużo, w-ca musiał wyregulować wagę automatyczną. Do obowiązków w-cy należało także sprawdzanie ważności legalizacji wag. S p rawdzanie prawidłowości konserwacji maszyn i urządzeń i właściwego stanu technicznego polegało na sprawdzaniu stanu oleju smaru w danej w maszynie. Jeśli maszyna wymagała smarowania lub wymiany oleju, to wykonanie tego w-ca polecał młynarzowi lub wykonywał to osobiście. Można to było wykonywać także w trakcie zmiany. Jeśli np. w-ca słyszał, że maszyna źle funkcjonuje lub posiadał taką informację od młynarza, wówczas wydawał polecenie wyłączenia maszyny, dalszej naprawy. Młynarze dzwonili do w-cy, gdy nie wiedzieli jak usunąć awarię. Wówczas wnioskodawca dawał młynarzom wskazówki jak mają postępować, a jeśli to nie odniosło skutku, wówczas w-ca przyjeżdżał do młyna w nocy, czy też na II zmianę. Do zadań w-cy należało także wydawanie ubrań roboczych. W-ca robił listę rozmiarów ubrań, po czym składał zamówienie. Od 1.12.2006r. w Młynie (...) jest zatrudniony R. P. jako pakacz - ładowacz. Jego przełożonym był wnioskodawca i jest młynarz zmianowy. Gdy R. P. pracował na pierwszej zmianie jako pakacz otrębowy, to wnioskodawca liczył stan otrąb z dwóch lub z trzech zmian i wykonywał dzienne raporty, po czym przekazywał je pracownikowi zbytu. Gdy klient zamawiał określoną ilość mąki, w-ca współpracował z biurem zbytu , decydował czy daną ilość można wydać, kiedy można wydać, a jeżeli nie było takiej ilości to w jakim terminie będzie to możliwe. I. W. pracuje w Młynie (...) od 1.07.2003 . W okresie od 12.10.2011 – 26.10.2011, w-ca odbywał kurs kierowców wózków jezdniowych z uprawnieniem na wymianę butli gazowej. Celem kursu było przygotowanie do pracy w transporcie wewnątrzzakładowym (zeznania świadków P. M. , R. P. , I. W. – na nagraniu CD 00:04:39-01:15:41 k. 29, wyjaśnienia wnioskodawcy – 00:04:15 – 01:14:59 k. 19, informacja złożona przez pełn. ZUS dot. okresów do ewentualnego zaliczenia w-cy do rekompensaty od 1.10.1993 – 31.01.1996, 1.02.1996 – 31.12.1998, 1.07.2002 – 31.03.2004 k. 15/akta sprawy; świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach k. 10, świadectwo pracy k. 11/akta ZUS; akta osobowe w-cy zawierające m.in.: zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności młynarza walcowego, umowa o pracę z 1.07.2002r., zgłoszenie kandydata na rzeczoznawcę w zakresie pobierania prób artykułów rolno – spożywczych z 29.05.2003r., zaświadczenie o ukończeniu kursu BHP dla osób kierujących pracownikami, pismo Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z 16.06.2003r. o pozytywnym wyniku egzaminu kwalifikacyjnego na rzeczoznawcę w zakresie pobierania próbek zbóż i jego przetworów oraz środków żywienia zwierząt, który odbył się 11.06.2003r. w Ł. , zaświadczenie dot. wpisania do rejestru rzeczoznawców z 3.07.2003r., zakres obowiązków, czynności i odpowiedzialności kierownika młyna z 1.04.2004r., angaż z 1.04.2004r. o powierzeniu w-cy na mocy porozumienia stron obowiązków kierownika młyna, zaświadczenie lekarskie 585/04 z 7.05.2004r. umowa o pracę z 1.07.2004r., skierowanie na badania lekarskie z 3.11.2004r. dla kierownika młyna, decyzja Woj. Insp. Jak. Handlu Art. Rolno - Spożywczymi w Ł. z 10.01.2005r., certyfikat z 06.2005, skierowanie na badania lekarskie z 10.11.2005r., zaświadczenie lekarskie z 24.11.2004r. i kolejne, umowa o pracę z 1.01.2007r., aneks do umowy o pracę z 1.03.2009r., zaświadczenie z 16.10.2011r. o ukończeniu kursu kierowców wózków jezdniowych z uprawnieniem na wymianę butli gazowej, zezwolenie nakierowanie wózkami jezdniowymi z napędem silnikowym nr (...) ). W okresie od 5.07.1993 – 30.09.1993, Z. P. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Sp. z o.o. Młyn Nr (...) w Z. jako młynarz czyszczarniany (świadectwo pracy k. 5/akta ZUS). W okresie od 1.01.1999 – 21.08.1999, odwołujący był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w P.P.H.U. (...) jako młynarz walcowy (świadectwo pracy k. 6/akta ZUS). Od 24.08.1999 – 21.06.2002, Z. P. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) S.j. w Z. jako młynarz czyszczarniany (świadectwo pracy k. 8/akta ZUS) W dniu 28.10.2020r., Z. P. złożył w ZUS wniosek o emeryturę (wniosek z załącznikami k. 1 - 11/akta ZUS). Decyzją z 17.11.2021r., ZUS przyznał Z. P. emeryturę od (...) ., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego, odmawiając prawa do rekompensaty (decyzja k. 12 - 13/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Okoliczności dotyczące charakteru wykonywanej przez wnioskodawcę pracy w Młynie (...) oraz Młynie (...) s.c. w Z. , Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków – P. M. , R. P. , I. W. , wyjaśnień wnioskodawcy oraz bogatej dokumentacji osobową w-cy. Ta zawiera m.in.: zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności młynarza walcowego, umowa o pracę z 1.07.2002r., zgłoszenie kandydata na rzeczoznawcę w zakresie pobierania prób artykułów rolno – spożywczych z 29.05.2003r., zaświadczenie o ukończeniu kursu BHP dla osób kierujących pracownikami, pismo Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z 16.06.2003r. o pozytywnym wyniku egzaminu kwalifikacyjnego na rzeczoznawcę w zakresie pobierania próbek zbóż i jego przetworów oraz środków żywienia zwierząt, który odbył się 11.06.2003r. w Ł. , zaświadczenie dot. wpisania do rejestru rzeczoznawców z 3.07.2003r., zakres obowiązków, czynności i odpowiedzialności kierownika młyna, angaż z 1.04.2004r., zaświadczenie lekarskie (...) z 7.05.2004r. umowa o pracę z 1.07.2004r., skierowanie na badania lekarskie z 3.11.2004r. dla kierownika młyna, decyzja Woj. Insp. Jak. Handlu Art. Rolno - Spożywczymi w Ł. z 10.01.2005r., certyfikat z 06.2005, skierowanie na badania lekarskie z 10.11.2005r., zaświadczenie lekarskie z 24.11.2004r. i kolejne, umowa o pracę z 1.01.2007r., aneks do umowy o pracę z 1.03.2009r., zaświadczenie z 16.10.2011r. o ukończeniu kursu kierowców wózków jezdniowych z uprawnieniem na wymianę butli gazowej, zezwolenie nakierowanie wózkami jezdniowymi z napędem silnikowym nr (...) . W świetle powyższego materiału dowodowego, okresy zatrudnienia odwołującego, w pełnym wymiarze czasu pracy od: 1.10.1993 – 31.01.1996, 1.02.1996 – 31.12.1998, 1.07.2002 – 31.03.2004, jako młynarza czyszczarnianego i młynarza walcowego były związane z pracą bezpośrednio przy produkcji mąki i kwalifikują się do uzupełnienia stażu w szczególnych warunkach, zgodnie z załącznikiem A (dział X pkt 10) do rozporządzenia RM z 7.02.1983r.. Jednakże łącznie nie stanowią one co najmniej 15 lat. Praca wnioskodawcy jako młynarza czyszczarnianego polegało na przeciąganiu zboża z komór zbożowych maszyny do czyszczarni, uruchamianiu czyszczarki i nawilżeniu zboża wodą . Na stanowisku młynarza walcowego obsługiwał maszyny i urządzenia młyńskie produkujące mąkę, kaszę i otręby. Kolejny okres zatrudnienia wnioskodawcy jako kierownika młyna (...) przypada od 1.04.2004r.,–Na tym stanowisku wnioskodawca pracował na pierwszej zmianie i miał szeroki zakres obowiązków poczynając od przyjęcia zboża i pobrania próbek do badania w laboratorium. Po zbadaniu próbek wstępną decyzję o przyjęciu zboża podejmowało laboratorium, natomiast ostateczną decyzję podejmował kierownik młyna – w-ca. Z uwagi na różnorodność zboża pod względem zawartości glutenu, w-ca dokonywał segregacji przyjmując zboże do odpowiednich zbiorników, o tych samych parametrach zawartości glutenu , ustalał ile zboża znajduje się w danym zbiorniku, o jakiej zawartości glutenu, prowadząc odpowiednie zapiski w dokumentach co było potrzebne w celu wykonania jednolitych mieszanek zbożowych. Każdą zmianę kolejnej zmianie przekazywał ustnie młynarz młynarzowi. Na styku zmiany I i II przekazywał młynarzom z jakiego zbiornika, ile zboża ma być wydane w celu zapewnienia jednolitej mieszanki , ustalał także codziennie stany zboża i przetworów. Ustalał z danej partii zboża tzw. wyciąg, co polegało na przeliczeniu ilości otrzymanej mąki i otrąb, gdyż założeniem było uzyskanie z tony zboża 75% mąki i 25 % otrąb. Jeśli przykładowo walce były źle przygotowane i było więcej otrąb niż mąki , to wnioskodawca z młynarzem na pierwszej zmianie sprawdzali wizualnie przemielany produkt w walcu, a na kolejnych zmianach robili to młynarze. Wnioskodawca liczył stan mąki i otrąb z dwóch zmian albo z trzech zmian i wykonywał dzienne raporty, po czym przekazywał je pracownikowi zbytu. Gdy klient zamawiał określoną ilość mąki, to w-ca współpracował z biurem zbytu i ustalał czy zamówioną ilość można wydać, kiedy można wydać, a jeżeli nie było takiej ilości, to w jakim terminie będzie to możliwe. Wydawał mąkę z silosów przeznaczoną do wysyłki. Przeprowadzał kontrole wyrywkowe drugiej i trzeciej zmiany w zakresie przestrzegania przepisów ppoż. Wnioskodawca lub młynarz kontrolował stan maszyn na zmianie. Najczęściej robił to młynarz zmianowy. Jeżeli w trakcie pracy były problemy, to usterkę usuwał wnioskodawca razem z młynarzem. Jeżeli była prosta usterka, to młynarz radził sobie sam. Naprawy większe jak np. wymiana ślimacznic, podnośników wykonywała ekipa zewnętrzna, najczęściej w sobotę. Wówczas w tych pracach uczestniczył wnioskodawca, a jego zadaniem było zapewnienie właściwego dozoru podczas wykonywania prac remontowych, a w szczególności spawalniczych, tak aby spawacze dobrze zabezpieczyli miejsce napraw przez odpowiednie koce, gaśnice, wodę. Po zakończeniu prac remontowych wnioskodawca sprawdzał czy nie ma jeszcze zagrożenia i dokonywał odbioru prac na piśmie, po czym przekazywał to prezesowi. Wnioskodawca sprawdzał działanie wag automatycznych i dziesiętnych, przeprowadzając wyrywkową kontrolę z wagi automatycznej na dziesiętną, np. czy 50 kg na wadze automatycznej zgadza się z rzeczywistą wagą na wadze dziesiętnej i to odbywało się, gdy z automatycznej pakarki wychodził worek z produktem. Wówczas w-ca odkładał worek na wagę dziesiętną i sprawdzał stan wagowy produktu . Jeśli było za dużo, musiał wyregulować wagę automatyczną. Do obowiązków w-cy należało także sprawdzanie ważności legalizacji wag. Biorąc pod uwagę materiał dowodow y , w tym szeroki zakres obowiązków odwołującego, związany z powierzeniem na mocy porozumienia stron od 1.04.2004. obowiązków kierownika młyna oraz zeznania świadków - R. P. , I. W. , P. M. – syna właściciela młyna, nieuprawnione jest twierdzenie, że obowiązki kierownika młyna były niewielkim tylko dodatkiem do pracy w - cy i było tylko jak twierdzi wnioskodawca „na papierze”. O ile można posunąć się do stwierdzenia, że Z. P. nie był kierownikiem w potocznym znaczeniu tego pojęcia, to niewątpliwie jak zeznał świadek P. M. , wnioskodawca pełnił w młynie (...) funkcję nadzorczą. Materiał dowodowy wskazuje , iż zakres obowiązków wnioskodawcy na stanowisku kierownika młyna był różnorodny i wiązał się nie tylko z nadzorem procesu produkcji mąki, ale także był wykonywany poza tym procesem, o czym była mowa powyżej. Wnioskodawca pracował tylko na I zmianie. W ocenie Sądu, materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania tego okresu pracy (tj. od 1.04.2004r.), jako wykonywanej w szczególnych warunkach . Uwzględnieniu podlegają natomiast okresy pracy jako młynarza walcowego od: 1.10.1993 – 31.01.1996, 1.02.1996 – 31.12.1998, 1.07.2002 – 31.03.2004, , a także okresy zatrudnienia jako młynarza czyszczarnianego, zgodnie z załącznikiem A (dział X pkt 10) do rozporządzenia RM z 7.02.1983r. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 2 pkt 5 ustawy z 9.12.2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. 2019.1924), rekompensata - odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Jak wynika z art. 21 cyt. ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jak stanowi przepis art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Zgodnie z §2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy - rzeczywiście wykonywanych zadań pracowniczych (tak wyrok Sądu Najwyższego z 24.03.2009r., I PK 194/2008). Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. (por. postanowienie SN z 17.10.2011r., I UK 174/11). Żadne świadectwa pracy (wykonywania pracy w szczególnych warunkach bądź zwykłe) nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 244§1 i 2 k.p.c. , gdyż podmiot wydający takie świadectwo nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Tylko dokumenty wystawione przez wskazane organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast omawiane świadectwa traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokumenty prywatne w rozumieniu art. 245 k.p.c. , stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i do prawidłowości przywołanej podstawy prawnej. Zatem dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, ani też treść świadectwa pracy, ale tylko wykazanie, że wykonywana przez niego praca miała charakter pracy w szczególnych warunkach. Tak więc, wystawienie przez pracodawcę świadectwa, jest tylko oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli. Zatem - wbrew odmiennym twierdzeniom odwołującego - istnienie stosownego świadectwa nie wywołuje skutków materialnoprawnych. Świadectwo służy wyłącznie do celów dowodowych, zaś jego pozytywna treść może być skutecznie zakwestionowana w postępowaniu sądowym (por. m.in. wyrok SA w Katowicach z 28.06.2018r., III AUa 813/18). W świetle art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pracami w szczególnych warunkach nie są bowiem wszelkie prace wykonywane w narażeniu na kontakt z niekorzystnymi dla zdrowia pracownika czynnikami, lecz jedynie takie, które zostały rodzajowo wymienione w tymże rozporządzeniu (por. wyrok SN z 1.06.2010r., II UK 21/10.). Postępowanie dowodowe wykazało, że odwołujący nie wykazał przesłanki zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w wymiarze 15 lat, uprawniającego do przyznania prawa do rekompensaty. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 §1k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI