IV U 674/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił decyzje ZUS i stwierdził, że osoba zarejestrowana jako płatnik składek nie jest zobowiązana do ich zapłaty, jeśli faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej.
S. L. odwołał się od decyzji ZUS nakładających na niego obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wraz z odsetkami. Mimo zarejestrowania działalności gospodarczej, S. L. nigdy jej faktycznie nie rozpoczął, nie posiadał niezbędnych narzędzi ani kwalifikacji, a także nie uzyskał dofinansowania na jej rozwój. Sąd Okręgowy uznał, że skoro działalność nie była prowadzona, nie powstał obowiązek ubezpieczeniowy, uchylając decyzje ZUS i zasądzając zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Sprawa dotyczyła odwołania S. L. od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które stwierdzały jego zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wraz z odsetkami za okres od marca 2016 r. do maja 2017 r. S. L. zarejestrował działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług spawalniczych, wskazując datę rozpoczęcia na 25 marca 2016 r. Jednakże, nie uzyskał dofinansowania na rozpoczęcie działalności, nie posiadał ukończonego kursu spawalniczego ani niezbędnego sprzętu. W związku z brakiem środków i możliwości rozwoju, faktycznie odstąpił od zamiaru prowadzenia działalności. Niedługo po rejestracji wyjechał do pracy za granicę. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po połączeniu dwóch postępowań, ustalił, że mimo formalnej rejestracji, S. L. nigdy nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej. Nie zorganizował warsztatu, nie nabył narzędzi, nie ukończył kursu i nie świadczył żadnych usług, co potwierdzały jego zeznania, zeznania świadków oraz dokumenty z urzędu skarbowego (zerowy dochód za 2016 r.). Sąd uznał, że zarejestrowanie działalności ma charakter deklaratoryjny i jest wzruszalne. Wobec nieprowadzenia działalności, nie powstał obowiązek ubezpieczeniowy, a tym samym S. L. nie był dłużnikiem ZUS. W konsekwencji, Sąd zmienił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że S. L. nie jest zobowiązany do zapłaty składek, oraz zasądził od ZUS na jego rzecz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1800 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba, która zarejestrowała działalność gospodarczą, ale faktycznie jej nie prowadzi, nie podlega obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że mimo zarejestrowania działalności gospodarczej, odwołujący się nie posiadał niezbędnych kwalifikacji, narzędzi ani nie rozpoczął faktycznego świadczenia usług. Nie uzyskał również dofinansowania na rozwój. W związku z tym, sąd uznał, że nie powstał obowiązek ubezpieczeniowy, a tym samym nie powstał dług wobec ZUS.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonych decyzji
Strona wygrywająca
S. L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. L. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § ust.1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 46 § ust.1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 477 § 14 §2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust.1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § ust.1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § §1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Mimo zarejestrowania działalności gospodarczej, odwołujący faktycznie jej nie prowadził z powodu braku środków, narzędzi i kwalifikacji. Nie uzyskanie dofinansowania uniemożliwiło rozpoczęcie faktycznej działalności. Brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej oznacza brak obowiązku ubezpieczeniowego.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował, że płatnik składek nie udowodnił, iż działalność gospodarcza nie była prowadzona, zwłaszcza że starał się o dofinansowanie.
Godne uwagi sformułowania
zarejestrowanie w ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny i stwarza domniemanie, że działalność gospodarcza jest prowadzona. Domniemanie to jest jednak wzruszalne.
Skład orzekający
Katarzyna Antoniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że samo zarejestrowanie działalności gospodarczej nie rodzi obowiązku opłacania składek, jeśli działalność ta nie jest faktycznie prowadzona."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy brak jest faktycznego prowadzenia działalności, co musi być udowodnione. Nie dotyczy przypadków, gdy działalność jest prowadzona w minimalnym zakresie lub w sposób ukryty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że formalna rejestracja działalności nie zawsze oznacza jej faktyczne prowadzenie i obowiązek płacenia składek, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Zarejestrowałeś firmę, ale jej nie prowadzisz? ZUS może się mylić co do Twoich składek!”
Dane finansowe
WPS: 5748,96 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 674/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2018r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2018r. w S. odwołania S. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 7 czerwca 2017 r. Nr (...) oraz od decyzji z dnia 11 września 2017r. Nr (...) w sprawie S. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wysokość należności z tytułu zaległych składek I. zmienia zaskarżone decyzje i ustala, że S. L. nie jest zobowiązany do zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zwrotne oraz odsetek za zwłokę za okres od marca 2016r. do maja 2017r.; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na rzecz S. L. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt: IV U 674/17 UZASADNIENIE Decyzją z 7 czerwca 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. , działając na podstawie art.83 ust.1 oraz art.32 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że S. L. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2016r. do marca 2017r., które wraz z odsetkami z zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynoszą 5 748,96 złotych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że S. L. jako płatnik składek był zobowiązany w myśl art.46 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Uregulowanie to z mocy art.32 powyższej ustawy stosuje się odpowiednio do składek na ubezpieczenie zdrowotne. Z uwagi na to, że S. L. nie dopełnił obowiązku określonego w art.46 ust.1 ustawy, organ rentowy działając na podstawie art.83 ust.1 ustawy z urzędu określił jego zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne (decyzja z 7 czerwca 2017r. - w aktach organu rentowego). W dniu 11 września 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wydał kolejną decyzję, w której na podstawie art.83 ust.1 oraz art.32 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że S. L. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2017r. do maja 2017r., które wynosi 815,88 złotych (decyzja z 11 września 2017r. - w aktach organu rentowego). Odwołania od obu w/w decyzji wniósł S. L. wnosząc o ich zmianę i stwierdzenie, że nie jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu stanowiska odwołujący się wskazał, że faktycznie nigdy nie rozpoczął prowadzenia działalności gospodarczej i nie uzyskał z tego tytułu żadnych dochodów. Jego zamiarem było prowadzenie takiej działalności, dlatego ją zarejestrował, ale nie uzyskał dofinansowania na jej rozpoczęcie i wyjechał do pracy za granicę (odwołanie od decyzji z 7 czerwca 2017r. k.2-5 akt sprawy oraz odwołanie od decyzji z 11 września 2017r. k.61-62 akt sprawy). Odwołanie od pierwszej decyzji - z 7 czerwca 2017r. została zarejestrowana pod sygnaturą akt IV U 674/17, a odwołanie od decyzji z 11 września 2017r. zostało zarejestrowane pod sygnaturą akt IV U 86/18. Postanowieniem z 10 kwietnia 2018r. Sąd na podstawie art.219 kpc połączył sprawy z obu odwołań celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt IV U 674/17 (postanowienie z 10 kwietnia 2018r. k.86 akt sprawy). Organ rentowy wniósł o oddalenie obu odwołań wskazując, że płatnik składek nie udowodnił, iż działalność gospodarcza nie była prowadzona, szczególnie że starał się on o dofinansowanie takiej działalności (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.8-9 i 65-66 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: S. L. dokonał zgłoszenia pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą (...) z siedzibą w O. , gmina W. , powiat (...) . Jako datę rozpoczęcia działalności wskazał 25 marca 2016r. (wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – w aktach organu rentowego). Działalność została wyrejestrowana z dniem 9 maja 2017r., z datą zaprzestania jej prowadzenia w dniu 8 maja 2017r. Przedmiotem działalności gospodarczej S. L. miało być osobiste świadczenie usług spawalniczych. Siedzibę działalności gospodarczej miała stanowić nieruchomość babki S. L. położona w O. . W chwili rejestrowania przedmiotowej działalności odwołujący się nie posiadał ukończonego kursu spawalniczego. Posiadał jedną spawarkę i pomieszczenie (w ramach powyższej) nieruchomości, w którym zamierzał urządzić warsztat. W celu rozwinięcia działalności gospodarczej S. L. , już po zarejestrowaniu działalności, ubiegał się w urzędzie pracy o jej dofinansowanie. Środki z dofinansowania zamierzał przeznaczyć na zakup niezbędnych narzędzi oraz urządzenie warsztatu – zakup stołu, szlifierki i innych potrzebnych narzędzi. Odwołujący się nie uzyskał wnioskowanego dofinansowania. Wobec braku środków na rozwój działalności odwołujący się faktycznie odstąpił od zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej. Nie urządził warsztatu, nie ukończył kursu spawania, nigdzie nie ogłaszał i nie reklamował działalności gospodarczej, a wreszcie nigdy nie wyświadczył żadnej usługi w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej i nie uzyskał z tego tytułu żadnego dochodu. Około 2 miesiące po zarejestrowaniu działalności gospodarczej odwołujący się wyjechał do Norwegii, gdzie zamieszkuje jego brat i podjął tam pracę polegającą na przewożeniu pasażerów na lotnisko. Pracę te wykonywał z przerwami w 2016r. i w 2017r. (zeznania świadków: A. F. i W. L. k.53-53v oraz zeznania odwołującego się k.52v-53 akt sprawy, korespondencja firmy (...) z siedzibą w N. z grudnia 2016r. i stycznia 2017r. dotycząca zatrudnienia S. L. w firmie przewozowej k.92-97 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie S. L. podlegało uwzględnieniu. Jak wynika z zaskarżonych decyzji, organ rentowy stwierdził w nich, że S. L. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres prowadzenia działalności od marca 2016r. do maja 2017r. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że decyzje organu rentowego podlegają zmianie. Organ rentowy wydając przedmiotowe decyzje kierował się faktem zarejestrowania przez S. L. działalności gospodarczej oraz regulacjami art.6 ust.1 pkt 5, art.12 ust.1 oraz art.13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015r., poz.121 ze zm.), zgodnie z którymi obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej prowadzą pozarolniczą działalność, przy czym obowiązek ten trwa od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Pochodną obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jest obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia – art.46 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Ustalenia Sądu pokazują jednak, że S. L. mimo zarejestrowania działalności gospodarczej, faktycznie działalności tej nigdy nie prowadził. Z wiarygodnych w ocenie Sądu zeznań ubezpieczonego oraz powołanych przez niego świadków wynika, że w chwili zarejestrowania działalności, S. L. nie miał przygotowanego warsztatu spawalniczego i narzędzi potrzebnych do świadczenia usług spawalniczych, a także nie posiadał ukończonego kursu spawania. Z zeznań odwołującego się i świadków wynika, że odwołujący się liczył na uzyskanie dofinansowania na rozwój działalności i z tych środków zamierzał nabyć potrzebne narzędzia do prowadzenia działalności. O dofinansowanie to wystąpił przy tym po zarejestrowaniu działalności, co skutkowało tym, że formalnie rozpoczął prowadzenie działalności, a faktycznie nigdy nie przystąpił do jej prowadzenia. Nie mając potrzebnych narządzi i środków, a także zawodowych umiejętności spawania (poza - jak zeznał świadek W. L. - amatorskimi próbami w garażu pod okiem ojca – zeznania k.53v akt sprawy) nigdy nie wyświadczył żadnej usługi spawalniczej i co za tym idzie nie uzyskał żadnych dochodów z działalności, a niedługo po zarejestrowaniu działalności zaczął wyjeżdżać do Norwegii, gdzie podejmował dorywcze zatrudnienie. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 27 czerwca 2017r., z którego wynika, że w zeznaniu podatkowym za 2016r. S. L. wykazał zerowy dochód z działalności gospodarczej (zaświadczenie k.6 akt sprawy), a także z informacji tegoż Naczelnika z 16 stycznia 2018r., iż S. L. w okresie od 25 marca 2016r. do 8 maja 2017r. nie zgłaszał rejestracji w zakresie podatku od towarów i usług (...) (informacja z 16 stycznia 2018r. k.26 akt sprawy). Należy wskazać, że zarejestrowanie w ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny i stwarza domniemanie, że działalność gospodarcza jest prowadzona. Domniemanie to jest jednak wzruszalne. Ustalenia Sądu pokazują, że w niniejszej sprawie mimo zarejestrowania działalności gospodarczej przez S. L. , działalność ta nie była przez niego faktycznie prowadzona, a nawet nie doszło do zorganizowania warsztatu i narzędzi koniecznych do prowadzenia takiej działalności. W tych okolicznościach ,tj. wobec nieprowadzenia działalności pozarolniczej, nie powstał po stronie S. L. tytuł podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Niepodleganie ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu skutkuje zaś tym, że S. L. nie jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na takie ubezpieczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art.477 14 §2 kpc Sąd zmienił zaskarżone decyzje i orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z wynikiem sprawy – na podstawie art.98§1 i 3 kpc w z §2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz.1800 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI