IV U 670/16

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2017-01-16
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotneŚredniaokręgowy
ubezpieczenie zdrowotnezawieszenie działalnościZUSskładkiprzedsiębiorcaprawo pracyCEIDG

Sąd Okręgowy uchylił decyzję ZUS, uznając, że przedsiębiorca, który zawiesił działalność gospodarczą i nie zatrudniał pracowników, nie jest zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres zawieszenia.

Sąd Okręgowy rozpatrzył odwołanie S. C. od decyzji ZUS nakładającej obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2015 r. do lutego 2016 r. ZUS argumentował, że przedsiębiorca nadal zatrudniał pracowników, mimo zgłoszenia zawieszenia działalności. Sąd ustalił jednak, że S. C. faktycznie zawiesił działalność, zamknął kwiaciarnię, nie osiągał przychodów i rozwiązał umowę z jedynym pracownikiem przed datą zawieszenia. W związku z tym, sąd uznał odwołanie za zasadne i uchylił decyzję ZUS, stwierdzając brak obowiązku zapłaty składek.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał sprawę z odwołania S. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która określiła wysokość należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2015 r. do lutego 2016 r. na kwotę 1.117,64 zł wraz z odsetkami. Ubezpieczony S. C. wniósł odwołanie, argumentując, że żądanie zapłaty jest bezpodstawne, ponieważ od listopada 2015 r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, o czym ZUS został poinformowany. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, twierdząc, że przedsiębiorca nadal zatrudniał pracowników, co uniemożliwia zwolnienie z opłacania składki zdrowotnej. Sąd ustalił, że S. C. prowadził działalność gospodarczą, którą zawiesił od 5 listopada 2015 r., co zostało zgłoszone do CEIDG. W tym czasie nie zatrudniał już żadnych pracowników, a ostatni pracownik został zwolniony 31 sierpnia 2015 r. Sąd uznał, że przedsiębiorca nie osiągał przychodów z działalności gospodarczej od daty zawieszenia. Opierając się na przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, sąd stwierdził, że przedsiębiorca, który zawiesił działalność i nie zatrudnia pracowników, nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie zawieszenia. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, uznając, że S. C. nie jest zobowiązany do zapłaty należności z tytułu składek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedsiębiorca, który zawiesił działalność gospodarczą i nie zatrudnia pracowników, nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie zawieszenia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które wyłączają z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osoby, które zawiesiły działalność. Kluczowe jest niezatrudnianie pracowników w momencie zawieszenia oraz brak osiągania przychodów z działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżoną decyzję

Strona wygrywająca

S. C.

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.s.d.g. art. 14a § 1

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej.

u.ś.o.z. art. 69 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

u.ś.o.z. art. 69 § 1a

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Do ubezpieczenia zdrowotnego osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej, stosuje się odpowiednio przepisy regulujące dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne.

u.s.u.s. art. 13 § pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania działalności, z wyłączeniem okresu zawieszenia.

u.s.u.s. art. 48 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa do tworzenia wymiaru składek z urzędu w przypadku braku dokumentów rozliczeniowych.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawieszenie działalności gospodarczej od 5 listopada 2015 r. Brak zatrudniania pracowników w momencie zawieszenia działalności. Nieosiąganie przychodów z działalności gospodarczej po zawieszeniu. Rozwiązanie umowy z jedynym pracownikiem przed datą zawieszenia.

Odrzucone argumenty

Przedsiębiorca nadal zatrudniał pracowników, co uniemożliwia zwolnienie z opłacania składki zdrowotnej. Niezłożenie dokumentów rozliczeniowych za okres od listopada 2015 r. do lutego 2016 r.

Godne uwagi sformułowania

Podstawową przesłanką skutecznego dokonania zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej jest zatem niezatrudnianie pracowników, a nie dokonanie ich wyrejestrowania w ZUS z systemu ubezpieczeń społecznych. Tym samym należy uznać, że dopiero osiągnięcie przychodu wywołuje skutek w postaci obowiązku zapłaty składki.

Skład orzekający

Elżbieta Wojtczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne po zawieszeniu działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście zatrudniania pracowników."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe było ustalenie stanu zatrudnienia w momencie zawieszenia działalności. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy przedsiębiorca kontynuuje inną formę działalności lub zatrudnia pracowników w ramach innej podstawy prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedsiębiorców zawieszających działalność i wątpliwości związanych z obowiązkiem płacenia składek. Wyjaśnia kluczowe kryteria decydujące o zwolnieniu z opłat.

Zawiesiłeś firmę? Sprawdź, czy musisz płacić składki zdrowotne!

Dane finansowe

WPS: 1117,64 PLN

należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne: 1117,64 PLN

odsetki: 40 PLN

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 670/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2017r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant sekr. sądowy Monika Świątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2017 r. w S. odwołania S. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 12 lipca 2016 r. Nr (...) w sprawie S. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o należności z tytułu składek zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczony S. C. nie jest zobowiązany do zapłaty należności z tytułu składek za okres od listopada 2015 roku do lutego 2016 roku na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 1.117,64 zł (jeden tysiąc sto siedemnaście złotych i sześćdziesiąt cztery grosze) oraz należnych odsetek wyliczonych na dzień 12 lipca 2016 roku w kwocie 40,00 zł (czterdzieści złotych). Sygn. akt IV U 670/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 lipca 2016r. Nr (...) działając na podstawie art. 83 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016r. poz. 963), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. określił S. C. wysokość należności z tytułu składek za okres od listopada 2015r. do lutego 2016r., w tym na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 1 117,64 zł oraz należne odsetki w kwocie 40,00 zł naliczone na dzień 12 lipca 2016r. Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony S. C. , wskazując, że żądanie opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne jest bezpodstawne, bowiem od listopada 2015r. wnioskodawca zawiesił działalność gospodarczą, o czym Zakład Ubezpieczeń Społecznych został poinformowany (odwołanie, k. 1 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, a także o zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyjaśniono, że ubezpieczony zgłosił w organie ewidencyjnym zawieszenie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 5 listopada 2015r., a informacja ta została wprowadzona do rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) i drogą elektroniczną przekazana do organu rentowego. Organ rentowy przeprowadził weryfikację poprawności danych zawartych we wpisie i stwierdził, że ubezpieczony zgłaszając zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej jednocześnie zatrudniał pracowników i nadal ich zatrudnia. Wobec tego wnioskodawca nie może być zwolniony z opłacania składki zdrowotnej i składania deklaracji rozliczeniowych począwszy od dnia „formalnego zawieszenia działalności”, tj. od dnia 5 listopada 2015r. Tym samym organ rentowy nie może dokonać wyrejestrowania ubezpieczonego od tej daty, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 3-4 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony S. C. od dnia 1 stycznia 2012r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą C. S. K. (...) . Od dnia 5 listopada 2015r. wykonywanie tej działalności zostało zawieszone. Informacja o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej została zgłoszona w organie ewidencyjnym i wprowadzona do rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (wydruk z CEIDG, k. 2 akt sprawy). Ubezpieczony od dnia 1 czerwca 2012r. zatrudniał pracownika A. M. . Umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron z dniem 31 sierpnia 2015r. (rozwiązanie umowy o pracę, k. 10 akt sprawy). Wnioskodawca nie zatrudniał innych pracowników. Od dnia 5 listopada 2015r. nie prowadził już żadnej działalności gospodarczej, kwiaciarnia (...) została zamknięta, a ubezpieczony nie osiągał przychodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (zeznania ubezpieczonego, k. 11-11v akt sprawy). Zakład Ubezpieczeń Społecznych po uzyskaniu informacji o zawieszeniu przez ubezpieczonego prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 5 listopada 2015r. dokonał weryfikacji poprawności danych zawartych we wpisie i stwierdził, że są one niezgodne ze stanem rzeczywistym, bowiem na podstawie analizy konta płatnika w kompleksowym systemie informatycznym ustalono, że przedsiębiorca nadal zatrudnia pracowników. Na dzień 1 sierpnia 2016r. na koncie płatnika brak było wyrejestrowania osoby ubezpieczonej zgłoszonej jako pracownik z tytułu umowy o pracę. W związku z powyższym nie wyrejestrowano płatnika składek od dnia 5 listopada 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował Ministra Rozwoju o nieprawidłowościach w danych zawartych we wpisie przedsiębiorcy S. C. , który dwukrotnie wzywał go do dokonania zmiany we wpisie i złożenia wyjaśnień. Ubezpieczony ostatni dokument rozliczeniowy ZUS DRA i ZUS RCA złożył za 05/2015r. Od czerwca 2015 na koncie płatnika tworzony jest wymiar składek z urzędu na podstawie ZUS DRA za 05/2015 zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Organ rentowy wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 11/2015 do 02/2016. Ubezpieczony nie złożył dokumentów rozliczeniowych za w/w okres. Wobec tego organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 12 lipca 2016r. określając wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 11/2015 do 02/2016 w kwocie 1117,64 zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie 40,00 zł (dokumenty zgromadzone w aktach organu rentowego). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach organu rentowego i aktach sprawy, a także na podstawie zeznań ubezpieczonego S. C. . Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego S. C. okazało się zasadne i zasługiwało na uwzględnienie. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016r. poz. 1793 tj.) stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Stosownie do treści art. 69 ust. 1 w/w ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i , powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie zaś z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016r. poz. 963 tj.) osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W myśl art. 69 ust. 1a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do ubezpieczenia zdrowotnego osób, które na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej, stosuje się odpowiednio art. 68 w/w ustawy regulujący podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016r. poz. 1829 tj.) przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy. W okolicznościach niniejszej sprawy ubezpieczony dokonał zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej z dniem 5 listopada 2015r., co potwierdza dokonany wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W ocenie Sądu od tego czasu S. C. nie prowadzi już działalności gospodarczej, a kwiaciarnia (...) została zamknięta. Ubezpieczony wskazał również, że od dnia 5 listopada 2015r. nie osiąga żadnych przychodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, zaś organ rentowy temu twierdzeniu nie zaprzeczył. Nadto S. C. zeznał, że zatrudniał tylko jednego pracownika A. M. , z którą umowa o pracę została rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2015r. Tym samym na datę dokonania wpisu o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej ubezpieczony nie zatrudniał żadnego pracownika. Powołany art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stanowi, że przedsiębiorca może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy, tylko jeśli nie zatrudnia pracowników. Podstawową przesłanką skutecznego dokonania zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej jest zatem niezatrudnianie pracowników, a nie dokonanie ich wyrejestrowania w ZUS z systemu ubezpieczeń społecznych. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego, iż od dnia 5 listopada 2015r. nie zatrudniał pracowników, wobec czego argument organu rentowego w tym zakresie nie zasługiwał na aprobatę, a obciążenie ubezpieczonego należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2015r. do lutego 2016r. nie odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Co więcej w orzecznictwie (por. wyrok SA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2009r., III AUa 281/09, Legalis nr 298770) wskazuje się, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych uzależnia powstanie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne od uzyskania przychodu. Ustawodawca posłużył się pojęciem „przychód” dla określenia momentu powstania obowiązku opłacania składki z kilku tytułów. Tym samym należy uznać, że dopiero osiągnięcie przychodu wywołuje skutek w postaci obowiązku zapłaty składki. Składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają zatem naliczeniu w sytuacji, gdy dana osoba osiąga przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ubezpieczony od 5 listopada 2015r. nie osiąga przychodów z tytułu działalności gospodarczej, nie zatrudnia żadnego pracownika, a także dokonał formalnego zawieszenia wykonywania działalności na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Nie zachodzi zatem ustawowa przesłanka do zobowiązania S. C. do zapłaty należności z tytułu składek za okres od listopada 2015r. do lutego 2016r. na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 1.117,64 zł oraz należnych odsetek wyliczonych na dzień 12 lipca 2016r. w kwocie 40,00 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 2 kpc , zmieniono zaskarżoną decyzję i orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI