IV U 668/14

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2015-11-19
SAOSubezpieczenia społeczneustalanie podstawy wymiaru składekŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneskładkiwynagrodzenieumowa o pracęZUSzasady współżycia społecznegoprawo pracyubezpieczonapłatnik składek

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, uznając, że podwyższone wynagrodzenie M.K. z tytułu umowy o pracę nie było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i miało na celu odzwierciedlenie zwiększonego zakresu obowiązków, a nie obejście prawa.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował wysokość wynagrodzenia M.K. ustalonego w umowie o pracę, uznając je za nierealne i mające na celu uzyskanie nienależnie wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy, po analizie zebranego materiału dowodowego, uznał odwołania ubezpieczonej i płatnika składek za zasadne. Sąd stwierdził, że podwyższone wynagrodzenie było adekwatne do zwiększonego zakresu obowiązków M.K. i nie naruszało zasad współżycia społecznego ani nie zmierzało do obejścia prawa, w związku z czym zmienił zaskarżoną decyzję ZUS.

Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który zakwestionował wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne M. K. (1) z tytułu zatrudnienia u płatnika F.T.U. POL- T. S. W. ZUS uznał, że wynagrodzenie w kwocie 5250 zł brutto miesięcznie, ustalone w umowie o pracę z 31 października 2013 r., nie było realne i miało na celu uzyskanie nienależnie wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego, naruszając zasady współżycia społecznego. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po rozpoznaniu sprawy, zmienił zaskarżoną decyzję. Sąd ustalił, że M. K. (1) była zatrudniona od 2006 r., a od 1 listopada 2013 r. miała przejąć nowe obowiązki jako dyrektor ds. ekonomiczno-finansowych i organizacyjnych, co uzasadniało podwyższenie wynagrodzenia do 5250 zł brutto przy wymiarze ¾ etatu. Sąd uznał, że podwyżka wynagrodzenia była adekwatna do zwiększonego zakresu obowiązków, a dowody zgromadzone w sprawie, w tym zeznania stron i dokumentacja, potwierdziły rzeczywiste wykonywanie tych obowiązków. Sąd podkreślił, że strony stosunku pracy mają swobodę w kształtowaniu treści umowy, w tym wysokości wynagrodzenia, o ile nie narusza to przepisów prawa lub zasad współżycia społecznego. W ocenie sądu, ustalenie wyższego wynagrodzenia nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego, ani nie zmierzało do obejścia prawa, a motywacja kobiety ciężarnej do zapewnienia sobie ochrony socjalnej jest uzasadniona. Sąd oddalił zarzuty ZUS dotyczące antydatowania umowy i uznał, że płatnik składek dochował terminów zgłoszenia do ubezpieczeń. W konsekwencji, sąd zmienił decyzję ZUS, ustalając podstawę wymiaru składek M. K. (1) zgodnie z wynagrodzeniem wynikającym z umowy o pracę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podwyższone wynagrodzenie nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ani nie zmierza do obejścia prawa, jeśli jest adekwatne do zakresu powierzonych i faktycznie wykonywanych obowiązków pracowniczych, a strony stosunku pracy mają swobodę w jego kształtowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wynagrodzenie w kwocie 5250 zł brutto przy wymiarze ¾ etatu było adekwatne do nowego, zwiększonego zakresu obowiązków M.K. jako dyrektora ds. ekonomiczno-finansowych. Dowody potwierdziły faktyczne wykonywanie tych obowiązków, a motywacja pracownicy do zapewnienia sobie ochrony socjalnej w ciąży jest uzasadniona i nie stanowi obejścia prawa. Swoboda stron w kształtowaniu treści umowy o pracę, w tym wynagrodzenia, została zachowana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

M. K. (1) i S. W.

Strony

NazwaTypRola
S. W.osoba_fizycznapłatnik składek
M. K. (1)osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby fizyczne będące pracownikami podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy.

u.s.u.s. art. 12 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.

u.s.u.s. art. 11 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby będące pracownikami podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu.

u.s.u.s. art. 13 § pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Ubezpieczenie trwa od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.

u.s.u.s. art. 36 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązek zgłoszenia pracowników do ubezpieczeń społecznych spoczywa na płatniku składek.

u.s.u.s. art. 4 § pkt 2 lit. a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Pracodawca jest płatnikiem składek w stosunku do pracowników.

u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1 i 6

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy dotyczące podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

u.s.u.s. art. 47 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Płatnik składek przesyła deklaracje rozliczeniowe i raporty miesięczne oraz opłaca składki do określonych terminów.

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

u.s.u.s. art. 41 § ust. 12 i 13

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ZUS może zakwestionować wysokość wynagrodzenia, jeśli umowa jest sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Do stosunków prawnych z zakresu ubezpieczenia społecznego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ubezpieczeń społecznych nie stanowią inaczej.

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podwyższone wynagrodzenie było adekwatne do zwiększonego zakresu obowiązków pracownicy. Strony stosunku pracy mają swobodę w kształtowaniu wysokości wynagrodzenia. Motywacja pracownicy do zapewnienia sobie ochrony socjalnej w ciąży jest uzasadniona i nie stanowi obejścia prawa. Płatnik składek dochował terminów zgłoszenia do ubezpieczeń.

Odrzucone argumenty

Wynagrodzenie było nierealne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Podwyższenie wynagrodzenia miało na celu uzyskanie nienależnie wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Umowa o pracę była antydatowana.

Godne uwagi sformułowania

podstawa wymiaru składek nie jest realna naruszałoby zasady współżycia społecznego uzyskania nienależnie wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego ocenić jak nieważne, gdyż narusza ono zasady współżycia społecznego nie było ono rażąco wysokie przy wymiarze czasu pracy ¾ etatu nie można uznać, by ubezpieczona osiągała nieuzasadnioną korzyść z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu trudno uznać, że dążenie kobiety ciężarnej do uzyskania takiej ochrony jest sprzeczne z prawem. Przeciwnie jest to zachowanie rozsądne i uzasadnione

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ocena ważności umowy o pracę w kontekście zasad współżycia społecznego i obejścia prawa, ochrona socjalna pracownic w ciąży."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwyższenia wynagrodzenia w związku ze zmianą zakresu obowiązków i ciążą pracownicy. Interpretacja zasad współżycia społecznego i obejścia prawa może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje granice swobody umów w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, szczególnie w kontekście ochrony pracownic w ciąży i potencjalnego nadużywania systemu. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Czy podwyżka pensji w ciąży to obejście prawa? Sąd rozstrzyga spór z ZUS.

Dane finansowe

WPS: 5250 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 668/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania S. W. i M. K. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 29 kwietnia 2014 r. Nr (...) , (...) / (...)- (...) w sprawie S. W. i M. K. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek I. zmienia zaskarżoną decyzję w pkt 2 w ten sposób, że ustala podstawę wymiaru składek M. K. (1) z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika F.T.U. POL- T. S. W. na ubezpieczenie społeczne: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe w grudniu 2013 r. w kwocie 5250 (pięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt) zł i w styczniu 2014r. w kwocie 1575 (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt pięć) zł. II. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz M. K. (1) kwotę 60 (sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 668/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3, 68 ust. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 13 pkt 1, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., poz. 1585 z późn. zm.) oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) stwierdził, że M. K. (1) z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek F.T.U. POL- T. S. W. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu oraz wypadkowemu od dnia 1 października 2006 r. oraz, iż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla M. K. (1) z powyższego tytułu: -w listopadzie 2013 r. wynosi 0,00 zł i na ubezpieczenie zdrowotne 0,00 zł -w grudniu 2013 r. wynosi 2.437,50 zł, a na ubezpieczenia zdrowotne 2103,32 zł, -w styczniu 2014 r. wynosi 731,25 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne 2103,34 zł, -w lutym 2014 r. wynosi 0,00 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne 2173,41 zł, -w marcu 2014 r. wynosi 0,00 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne 140,22 zł. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał m. in., iż M. K. (1) zatrudniona u płatnika składek na podstawie umowy o pracę od dnia 1.10.2006 r. W dniu 31.10.2013 r. strony zawarły nową umowę, na podstawie której M. K. (1) miała pracować w wymiarze ¾ etatu oraz otrzymywać wynagrodzenie w kwocie 5.250,00 zł brutto miesięcznie. W ocenie ZUS, wysokość wynagrodzenia nie jest realna, a przyjęcie kwoty zapisanej w umowie naruszałoby zasady współżycia społecznego. Ustalenie wyższego wynagrodzenia miało na celu posłużyć do uzyskania nienależnie wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego związanych z niezdolnością do pracy i macierzyństwem. Dlatego też, postanowienie powyżej umowy w kwestii zwiększenia wysokości wynagrodzenia należy ocenić jak nieważne, gdyż narusza ono zasady współżycia społecznego. Od powyższej decyzji odwołania złożyli zarówno płatnik składek jak i ubezpieczona, którzy wnieśli o jej zmianę w części, tj. w zakresie pkt 2 poprzez określenie podstawy wymiaru składek dla M. K. (1) z tytułu zatrudnienia w F.T.U. POL- T. S. W. na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne od 1 listopada 2013 r. do marca 2014 r. zgodnie z wynagrodzeniem wynikającym z łączącej strony umowy o pracę (k. 2-4 akt sprawy IV U 668/14 oraz k. 2-4 akt sprawy IV U 669/14). W uzasadnieniu wskazano, iż zwiększenie wynagrodzenia M. K. (1) od 1 listopada 2013 r. związało się ze zwiększeniem zakresu obowiązków, które dotąd płatnik składek wykonywał osobiście oraz odpowiedzialności ubezpieczonej wobec objęcia przez nią od wspomnianej daty stanowiska dyrektora do spraw ekonomiczno-finansowych i organizacyjnych. Odwołujący podnieśli ponadto, iż ciąża ubezpieczonej została stwierdzona dopiero w dniu 31 października 2013 r. W odpowiedziach na odwołanie organ rentowy wniósł o ich oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu organ rentowy powtórzył argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wskazał przy tym, iż wzrost wynagrodzenia ubezpieczonej nastąpił jednocześnie z obniżeniem etatu do ¾ wymiaru. Ponadto, M. K. (1) po upływie miesiąca od wzrostu wynagrodzenia, tj. od 1 grudnia 2013 r. rozpoczęła pracę w wymiarze ¼ etatu u M. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) . Wskazany pracodawca odprowadza zaś za ubezpieczoną składki w wysokości odpowiadającej pracy na pełnym etacie. Od dnia 10 grudnia 2013 r. ubezpieczona rozpoczęła prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Powyższe, mając na względzie, iż była ona wówczas w ciąży z trzecim dzieckiem, utrudnia stwierdzenie, że M. K. (1) mogła wypełniać swoje obowiązki w zwiększonym zakresie. ZUS wskazał również, iż S. W. jest ojcem M. K. (1) . Organ rentowy zarzucił również stronom antydatowanie umowy z 31 października 2013 r. Ubezpieczona miała dowiedzieć się co prawda o ciąży w dniu 10 grudnia 2013 r., jednakże, płatnik składek przekazał do ZUS dokumenty rozliczeniowe za listopad 2013 r., które uwzględniały zmianę etatu M. K. (1) w dniu 16 grudnia 2013 r. Raporty miesięczne za grudzień 2013 r., które uwzględniały podwyższenie podstawy wymiaru składek do 5.250 zł zostały przekazane w dniu 20 grudnia 2013 r. W obu powyższych przypadkach zarówno ubezpieczona jak i płatnik składek wiedzieli o ciąży M. K. (1) i zdaniem organu rentowego, podjęli stosowne działania, aby uzyskać z ubezpieczenia społecznego wysokie świadczenia związane z macierzyństwem (odpowiedzi na odwołania k. 5-6 akt sprawy IV U 668/14, k. 9-10 akt sprawy IV U 669/14). W dniu 22 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach postanowił połączyć sprawy o sygn. akt IV U 668/14 oraz IV U 669/14 celem łącznego ich prowadzenia i rozpoznania (protokół k. 28 akt sprawy IV U 668/14). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: S. W. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) . T. U. POL- T. S. W. ” polegającą na wynajmie i sprzedaży elementów dla budownictwa. Siedziba jego przedsiębiorstwa znajduje się w L. . S. W. ma ponadto dwa inne biura: w L. oraz w G. . Średni roczny obrót przedsiębiorstwa wynosi 500.000 zł. Od 1 października 2006 r. zatrudniał na podstawie umowy o pracę swoją córkę, M. K. (1) . Na podstawie umowy z dnia 2 stycznia 2009 r., ubezpieczona otrzymywała wynagrodzenie w kwocie 3250 zł. Do zakresu jej obowiązków wówczas należało m. in. współpraca z kierownikiem oddziału pracodawcy w L. , rejestracja kosztów i wydatków oraz umawianie spotkań z kontrahentami. Powyższe polegało na spisywaniu dokumentów wypożyczalni rusztowań oraz przeglądaniem ofert w zakresie źródeł pozyskania nowych elementów budowlanych. Ubezpieczona świadczyła pracę w G. . W miarę potrzeby, raz lub dwa razy w miesiącu dojeżdżała do L. . W dniu 4 października 2013 r. S. W. oraz M. K. (1) zawarli porozumienie, na mocy którego ubezpieczona miała przejąć od 1 listopada 2013 r. obowiązki w zakresie m. in. bieżącej analizy ekonomiczno-finansowej firmy, planowania kosztów i wydatków. Na prośbę ubezpieczonej, jej czas pracy mieścić się miał w wymiarze ¾ etatu przy uzgodnionej dyspozycyjności w określonych godzinach i dniach tygodnia. W dniu 31 października 2013 r. strony zawarły kolejną umowę o pracę, na podstawie której M. K. (1) została zatrudniona na stanowisku dyrektora ds. ekonomiczno-finansowych i organizacyjnych. Wymiar czasu pracy ubezpieczonej został obniżony do ¾ etatu. Odtąd, miała ona otrzymywać wynagrodzenie miesięczne w kwocie 5250 zł brutto. Do jej zadań należało m. in. planowanie budżetu firmy, analiza kosztów i wydatków, sprawozdawczość finansowa oraz rozliczanie z kontrahentami. Ubezpieczona miała przejąć część obowiązków S. W. , który miał wówczas 67 lat i coraz częściej uskarża się, zwłaszcza w okresach jesienno-zimowych, na problemy zdrowotne. W dniu 4 listopada 2013 r. S. W. udzielił M. K. (1) na czas nieokreślony ogólnego pełnomocnictwa. Obejmowało ono m. in. upoważnienie do wystawiania faktur sprzedaży oraz reprezentowania przedsiębiorstwa przed organami i instytucjami państwowymi. W dniu 1 grudnia 2013 r. M. K. (1) zawarła z M. N. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) . W. D. M. N. ” umowę o pracę na czas nieokreślony na stanowisku specjalisty ds. ekonomiczno-finansowych i organizacyjnych. Na podstawie powyższego angażu została zatrudniona w wymiarze ¼ etatu, za co otrzymywać miała wynagrodzenie w kwocie 1.950 zł brutto oraz 5% premii zadaniowej. Jako miejsce wykonywania pracy określono L. . Ze względu na obowiązki pracownicze, w tym czasie ubezpieczona codziennie przebywała w L. . W dniu 10 grudnia 2013 r. M. K. (1) rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej pod firmą (...) . Przedmiot wymienionej działalności stanowiło wykonywanie fotokopii, przygotowywanie dokumentów i pozostała specjalistyczna działalność wspomagająca prowadzenie biura. Głównym miejscem wykonywania powyższej działalności miał być G. , zaś dodatkowym L. . W dniu 10 grudnia 2013 r. M. K. (1) dowiedziała się, że jest w ciąży. W dniu 16 grudnia 2013 r. (poniedziałek) S. W. zgłosił do ZUS w zakresie ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego M. K. (1) w związku ze zmianą podstawy wymiaru składek wynikającą z zawartej w dniu 31 października 2013 r. umowy o pracę. W dniu 23 grudnia 2013 r. działalność gospodarcza ubezpieczonej została zawieszona. Aktualnie S. W. zatrudnia trzy osoby: M. K. (1) na podstawie umowy o pracę oraz dwie pozostałe na podstawie umów cywilnoprawnych. M. K. (1) zdobyła wyższe wykształcenie na kierunku psychologia. Odbyła również szkolenie z zakresu księgowości. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, ubezpieczona powróciła do pracy, na poprzednio zajmowanym stanowisku.. Obecnie otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 5250 zł. M. K. (1) przejęła w całości prowadzenie przedsiębiorstwa, w którym jest zatrudniona. S. W. służy jedynie doradztwem (zeznania ubezpieczonej k. 29-29v i 74v, zeznania płatnika składek k. 28v-29 i 74v, zeznania marka K. k. 52v-53, umowy o pracę k. 103, 105, a. r., zakres czynności porozumienie stron k. 107 a. r., pełnomocnictwo k. 109, wydruk z (...) k. 23 a. r., umowa o pracę z P. W. D. k. 8, zaświadczenie lekarskie k. 9, dokumentacja pracownicza, w tym przelewy do ZUS tytułem uiszczenia składek za ubezpieczenia społeczne w miesiącach: wrzesień-październik 2015 r. k. 66-67v, faktury VAT wystawione przez ubezpieczoną 70-72 oraz k. 39-73 a. r.). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołania M. K. (1) oraz S. W. są zasadne i zasługują na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , obowiązkowo ubezpieczeniu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 , osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Artykuł 8 ust. 1 przywołanej ustawy stanowi, iż za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy. Z kolei art. 12 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy wskazuje, iż obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zgodnie zaś z treścią art. 11 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1 cytowanego aktu prawnego. Na podstawie art. 13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - ubezpieczenie trwa od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Na podstawie art. 36 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1 należy do płatnika składek. Płatnikiem zaś składek, stosownie do treści art. 4 pkt 2 lit. a tej ustawy jest pracodawca, w stosunku do pracowników. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a przywołanej ustawy, czyli pracowników w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Artykuł 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca. Kodeks cywilny w art. 58 § 2 stanowi, iż nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. W ramach art. 41 ust. 12 i 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa. Na kanwie tych przepisów ugruntowało się orzecznictwo potwierdzające wyżej wymienione prawo ZUS-u. Kluczowym dla rozstrzygnięcia sporu występującego w niniejszej sprawie było ustalenie, czy ukształtowanie w treści czynność prawnej- umowy o pracę z dnia 31 października 2013 r. zawartej pomiędzy M. K. (1) a S. W. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) . T. U. POL- T. S. W. ”, a precyzyjniej wynagrodzenia za pracę w kwocie w kwocie 5.250,00 zł brutto miesięcznie, miało na celu uzyskanie przez wymienioną wyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Nadmierne podwyższenie wynagrodzenia pracownika w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych może być ocenione jako dokonane z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 r., II UZP 2/05, opubl. OSNP 2005/21/338, LEX nr 148238; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005 r., II UK 16/05, opubl. OSNP 2006/11-12/191, LEX nr 182776; oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 r., III UK 7/09, LEX nr 509047). Wskazać w tym miejscu należy na stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 9 sierpnia 2005 r. sygn. akt III UK 89/05, w którym Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę może być, w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego, polegającym na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu - art. 58 § 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. (opubl. OSNP 2006/11-12/192, LEX nr 182780). Należy jednak mieć na uwadze, że strony stosunku pracy maja swobodę w kształtowaniu jego treści, w tym w kształtowaniu wysokości wynagrodzenia za pracę. Wynik przeprowadzonego postępowania dowodowego dał podstawy do ustalenia, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd nie znalazł uzasadnionych przyczyn, które przemawiałby za uznaniem, iż treść umowy o pracę z 31 października 2013 r. jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Analizując wysokość wynagrodzenia za pracę M. K. (1) , Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że nie było ono rażąco wysokie przy wymiarze czasu pracy ¾ etatu. Podkreślenia wymaga, iż trudno przyjąć, by wynagrodzenie otrzymywane przez ubezpieczoną w wysokości 5.250 zł brutto odbiegało od wynagrodzenia określonego w art. 13 kp jako godziwe, zważywszy na nowy zakres obowiązków M. K. (1) . Z treści złożonych zeznań wynika, iż ubezpieczona miała stopniowo przejąć prowadzenie firmy od swojego ojca. Warto dodać, iż złożone zeznania ubezpieczonej, płatnika składek oraz świadka M. K. (2) są logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Sąd uznał, iż są one wiarygodne. Potwierdzenie zwiększonego zakresu obowiązków ubezpieczonej jak również ich faktycznego wykonywania znajduje się w dokumentacji złożonej do akt sprawy, m.in. w zbiorze wystawionych przez M. K. (1) faktur VAT oraz ponadto jest zgodne z zakresem udzielonego w dniu 4 listopada 2013 r. pełnomocnictwa ogólnego. Jako wiarygodne uznać należy również tę cześć zeznań M. K. (1) , w której wskazała, iż o ciąży dowiedziała się w dniu 10 grudnia 2013 r. Powyższe koresponduje z treścią zeznań S. W. i M. K. (2) , a także treścią zaświadczenia wydanego przez lekarza ginekologa, który prowadził ubezpieczoną. Jednocześnie wskazać należy, iż płatnik składek zachował, stosownie do treści wymienionego wyżej art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , termin do zgłoszenia ubezpieczonej do ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. W tych okolicznościach zarzut ZUS, dotyczący antydatowania umowy o pracę z dnia 31 października 2013 r., nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym. W ocenie Sądu, ustalone wynagrodzenie w kwocie 5.250 zł brutto nie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego, ani nie zmierza do obejścia przepisów prawa. Jest ono przy tym adekwatne do zakresu powierzonych i wykonywanych przez ubezpieczoną obowiązków. Nie ulega bowiem wątpliwości, że M. K. (1) rzeczywiście wykonywała czynności pracownicze na stanowisku dyrektora ds. ekonomiczno-finansowych i organizacyjnych. Należy zwrócić uwagę, iż ubezpieczona po upływie urlopu macierzyńskiego powróciła na poprzednio zajmowane stanowisko. Powyższe zbiegło się z zmniejszeniem aktywności zawodowej S. W. . Tym samym nie można uznać, by ubezpieczona osiągała nieuzasadnioną korzyść z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu. Na marginesie należy wskazać, że zawierając umowy o pracę strony kierują się różnymi motywami indywidualnymi, które należy odróżnić od causae czynności prawnej (typowego celu czynności prawnej). Między innymi, jak wskazał Sąd Najwyższy, zawarcie umowy o pracę, choćby zmierzało do uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych, czy uzyskania kredytu bankowego, nie jest obejściem ustawy (por. wyrok SN z dnia 25 listopada 2004r., I PK 42/04, OSNP 2005/14/209; powołany wyżej wyrok SN z 9 sierpnia 2005r. III UK 89/05). Podobnie takiego zarzutu nie można postawić umowie o pracę nienaruszającej art. 22 kp , nawet gdy jej cel dyktowany był wyłącznie chęcią uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego (por. wyrok SN z 25 stycznia 2005r., II UK 141/04; wyrok SN z 9 sierpnia 2005r., III UK 89/05; wyrok SN z dnia 4 sierpnia 2005 r., II UK 320/04, OSNP 2006/7-8/122; wyrok SN z dnia 2 lipca 2008 r., II UK 334/07, LEX nr 497717; wyrok SN z dnia 14 lutego 2006 r., III UK 150/05, LEX nr 272551; wyrok SN z dnia 2 czerwca 2006 r., I UK 337/05, LEX nr 203581). W szczególności trudno uznać, że dążenie kobiety ciężarnej do uzyskania takiej ochrony jest sprzeczne z prawem. Przeciwnie jest to zachowanie rozsądne i uzasadnione zarówno z osobistego, jak i społecznego punktu widzenia (por. powołany wyżej wyrok SN z 9 sierpnia 2005r., III UK 89/05). Tym samym motywacja skłaniająca do zawarcia umowy o pracę nie ma znaczenia dla jej ważności przy założeniu rzeczywistego jej świadczenia zgodnie z warunkami określonymi w art. 22 § 1 kp . Podsumowując, w ocenie Sądu, organ rentowy niezasadnie uznał za nieważne postanowienie umowy o pracę z dnia 31 października 2013 r. dotyczące ustalonej wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez M. K. (1) . Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI