IV U 653/18

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2019-04-11
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnaniezdolność do pracykontynuowanie naukiZUSubezpieczenia społeczneterminowość wnioskówprawo do świadczeń

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej za okresy, w których ubezpieczony nie kontynuował nauki, mimo że stan zdrowia uzasadniałby przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy powstałej przed 16. rokiem życia, ponieważ wniosek o rentę z tego tytułu złożono po terminie.

Ubezpieczony A. G. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do renty rodzinnej za okresy od marca 2010 r. do sierpnia 2012 r. W tych okresach ubezpieczony nie kontynuował nauki, co skutkowało wstrzymaniem wypłaty renty przyznanej z tytułu nauki i zobowiązaniem do zwrotu świadczeń. Ubezpieczony twierdził, że w tych okresach był całkowicie niezdolny do pracy z powodu schorzeń powstałych przed 16. rokiem życia, co uzasadniałoby przyznanie renty rodzinnej na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że mimo spełnienia przesłanek niezdolności do pracy powstałej przed 16. rokiem życia, prawo do renty rodzinnej z tego tytułu mogło być przyznane dopiero od miesiąca złożenia wniosku, czyli od lipca 2014 r., a nie za wcześniejsze okresy, w których ubezpieczony pobierał rentę z tytułu nauki.

Sprawa dotyczyła odwołania A. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lipca 2018 r., która odmówiła mu prawa do renty rodzinnej za okresy od 1 marca 2010 r. do 30 września 2010 r., od 1 marca 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r. oraz od 1 stycznia 2012 r. do 30 września 2012 r. Organ rentowy wskazał, że w tych okresach ubezpieczony nie kontynuował nauki, co było podstawą przyznania mu renty rodzinnej po ukończeniu 16. roku życia. W związku z tym wypłacone świadczenia zostały uznane za nienależnie pobrane. Ubezpieczony, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o przyznanie renty rodzinnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy powstałej przed ukończeniem 18. roku życia, powołując się na wcześniejsze ustalenia Sądu Okręgowego w sprawie IV U 1316/14, gdzie stwierdzono jego całkowitą niezdolność do pracy powstałą przed 16. rokiem życia i przyznano mu rentę rodzinną od 1 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że ubezpieczony rzeczywiście był całkowicie niezdolny do pracy z powodu schorzeń powstałych przed ukończeniem 16. roku życia. Jednakże, zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, prawo do świadczeń wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Ubezpieczony złożył wniosek o rentę rodzinną z tytułu stanu zdrowia dopiero 31 lipca 2014 r. Wcześniej, w spornych okresach, ubiegał się o rentę z tytułu kontynuowania nauki, przedkładając odpowiednie zaświadczenia. Sąd podkreślił, że przesłanki nabycia prawa do renty z tytułu nauki są odmienne od przesłanek nabycia prawa z tytułu niezdolności do pracy. W związku z tym, mimo spełnienia warunków do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy powstałej przed 16. rokiem życia, prawo to mogło być przyznane jedynie od daty złożenia wniosku (lipiec 2014 r.), a nie za okresy poprzedzające ten wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczony nie może domagać się przyznania renty rodzinnej z tytułu niezdolności do pracy powstałej przed ukończeniem 16. roku życia za okresy poprzedzające złożenie wniosku o rentę z tego tytułu, nawet jeśli spełnił przesłanki do jej nabycia.

Uzasadnienie

Prawo do świadczeń wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Ubezpieczony złożył wniosek o rentę rodzinną z tytułu stanu zdrowia dopiero w lipcu 2014 r., mimo że przesłanki do jej nabycia z tego tytułu spełnił wcześniej. W spornych okresach pobierał rentę z tytułu nauki, a wnioski o rentę z tytułu stanu zdrowia nie były składane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 68 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do renty rodzinnej przysługuje dzieciom do ukończenia 16 lat, do ukończenia nauki (nie dłużej niż do 25 lat), albo bez względu na wiek, jeśli stały się całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresach wskazanych w pkt 1 lub 2.

ustawa emerytalna art. 100 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.

ustawa emerytalna art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 114 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Postępowanie w sprawie o rentę może być wznawiane przed organem rentowym wielokrotnie, w każdym czasie, gdy zaistnieją okoliczności przewidziane w tym przepisie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do świadczeń wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku, nawet jeśli przesłanki do nabycia prawa powstały wcześniej. Przesłanki nabycia prawa do renty z tytułu nauki są odmienne od przesłanek nabycia prawa z tytułu niezdolności do pracy.

Odrzucone argumenty

Ubezpieczony miał prawo do renty rodzinnej z tytułu niezdolności do pracy powstałej przed 16. rokiem życia za okresy poprzedzające złożenie wniosku o rentę z tego tytułu.

Godne uwagi sformułowania

Samo jednak stwierdzenie, że w spornych okresach ubezpieczony był całkowicie niezdolny do pracy, a niezdolność ta powstała przed 16. rokiem życia nie jest wystarczające do przyznania ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej za w/w okresy na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy emerytalnej. Tymczasem jak pokazują ustalenia Sądu, w spornych okresach przypadających przed 1 lipca 2014r., ubezpieczony występował z wnioskiem o rentę rodzinną, ale nie na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy emerytalnej ,tj. z uwagi na stan zdrowia, ale na podstawie art.68 ust.1 pkt 2 ustawy ,tj. z uwagi na kontynuowanie nauki...

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest przyznawane nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku, nawet jeśli przesłanki do jego nabycia powstały wcześniej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego, który pobierał rentę z innego tytułu i nie złożył wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy w odpowiednim czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące terminowości składania wniosków o świadczenia z ubezpieczenia społecznego i rozróżnienia podstaw przyznawania renty. Jest to istotne dla prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeniowymi.

Czy można dostać rentę za przeszłość, jeśli nie złożyło się wniosku na czas?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 653/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. w S. odwołania A. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 12 lipca 2018 r. Nr (...) w sprawie A. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do renty rodzinnej oddala odwołanie. Sygn. akt: IV U 653/18 UZASADNIENIE Decyzją z 12 lipca 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. G. prawa do renty rodzinnej z uwagi na stan zdrowia w następujących okresach: od 1 marca 2010r. do 30 września 2010r., od 1 marca 2011r. do 31 sierpnia 2011r. i od 1 stycznia 2012r. do 30 września 2012r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zgodnie z art.68 ust.1 w/w ustawy emerytalnej prawo do renty rodzinnej mają dzieci: 1) do ukończenia 16 lat, 2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo 3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2. Dalej organ rentowy wskazał, że od 5 listopada 2003r. ubezpieczony miał ustalone prawo do renty rodzinnej po ojcu S. G. na podstawie art.68 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy. Z uwagi późniejsze ustalenie, że w okresach od 1 marca 2010r. do 30 września 2010r., od 1 marca 2011r. do 31 sierpnia 2011r. i od 1 stycznia 2012r. do 30 września 2012r. ubezpieczony nie kontynuował nauki, organ rentowy stwierdził, że w/w okresach ubezpieczony nie miał prawa do renty rodzinnej z tytułu kontynuowania nauki, a wypłacone za te okresy świadczenie zostało uznane za nienależnie pobrane, a ubezpieczony został zobowiązany do jego zwrotu. W dniu 31 lipca 2014r. ubezpieczony wystąpił do organu rentowego o rentę rodzinną z uwagi na stan zdrowia i zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Siedlcach z 15 listopada 2016r. została ubezpieczonemu przyznana renta rodzinna od 1 lipca 2014r. na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy emerytalnej ,tj. w związku z ustaleniem całkowitej niezdolności do pracy powstałej przed 16. rokiem życia. Z uwagi na to, że wniosek o ustalenie prawa do renty rodzinnej w związku z niezdolnością do pracy ubezpieczony złożył w lipcu 2014r. i prawo do renty rodzinnej z uwagi na stan zdrowia zostało ustalone od 1 lipca 2014r. organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony nie spełnia warunków do przyznania renty rodzinnej z uwagi na stan zdrowia za wymienione na wstępie wcześniejsze okresy (decyzja z 12 lipca 2018r. k.135 akt o rentę rodzinną za wnioskiem z 31 lipca 2014r.). Powyższa decyzja wydana została w wyniku rozpoznania wniosku ubezpieczonego, reprezentowanego przez pełnomocnika J. G. , zgłoszonego w piśmie procesowym datowanym na 23 maja 2018r., złożonym w toku postępowania przed Sądem Okręgowym w Siedlcach toczącym się pod sygnaturą akt IV U 540/17, w którym Sąd rozpoznawał odwołanie ubezpieczonego od wcześniejszej decyzji z 31 maja 2017r. odmawiającej ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej w okresach od 1 marca 2010r. do 30 września 2010r., od 1 marca 2011r. do 31 sierpnia 2011r. i od 1 stycznia 2012r. do 30 września 2012r. (decyzja z 31 maja 2017r. k.104 akt rentowych i kopia odwołania od decyzji z 31 maja 2017r. k.119-120 akt rentowych). We wniosku tym – z 23 maja 2018r. pełnomocnik ubezpieczonego wniósł o ustalenie na podstawie art.100 ust.1 w związku z art.68 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , że ubezpieczony nabył prawo do renty rodzinnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy powstałej przed ukończeniem 18. roku życia i przywrócenie ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej w w/w okresach (kopia pisma pełnomocnika ubezpieczonego z 23 maja 2018r. złożonego w sprawie IV U 540/17 k.32-33 akt bieżącej sprawy). Przedmiotowy wniosek z 23 maja 2018r. złożony w sprawie IV U 540/17 Sąd Okręgowy przekazał do rozpoznania organowi rentowemu, co organ rentowy uczynił wydając zaskarżoną decyzję z 12 lipca 2018r. (pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 23 maja 2018r. w sprawie IV U 540/17 k.35 akt bieżącej sprawy). Odwołanie od w/w decyzji z 12 lipca 2018r. złożył A. G. reprezentowany przez pełnomocnika J. G. , wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do renty rodzinnej ze względu na stan zdrowia ,tj. całkowitą niezdolność do pracy powstałą przed ukończeniem 18. roku życia, w okresach od 1 marca 2010r. do 30 września 2010r., od 1 marca 2011r. do 31 sierpnia 2011r. i od 1 stycznia 2012r. do 30 września 2012r. W uzasadnieniu stanowiska wskazano m.in., że zaskarżona decyzja wydana została bez merytorycznego rozpoznania wniosku ubezpieczonego o ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy powstałej przed ukończeniem 18. roku życia. Tymczasem ubezpieczonemu chodziło o ustalenie prawa do renty rodzinnej od chwili jego powstania z mocy prawa, czyli z chwilą spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia prawa. Podniesiono, że zgodnie z bogatym orzecznictwem sądowym postępowanie w sprawie o rentę może być wznawiane przed organem rentowym wielokrotnie, w każdym czasie, gdy zaistnieją okoliczności przewidziane w art.114 ust.1 ustawy emerytalnej (odwołanie wraz z załącznikami k.1-3 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podnosząc dodatkowo m.in, że zgodnie z art.100 ust.1 ustawy emerytalnej prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, natomiast w myśl art.129 ust.1 ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Przed lipcem 2014r. ubezpieczony nie zgłaszał wniosku o rentę rodzinną z uwagi na stan zdrowia, dlatego nie jest możliwe przyznanie prawa do renty rodzinnej z tego tytułu za okresy poprzedzające zgłoszenie wniosku (odpowiedź na odwołanie k.5-6 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 5 listopada 2003r. zmarł S. G. - ojciec ubezpieczonego A. G. , urodzonego w dniu (...) W chwili śmierci ojca, ubezpieczony miał ukończony 14. rok życia. Decyzją z 27 listopada 2003r. wydaną na wniosek J. G. przedstawicielki ustawowej ubezpieczonego (matki ubezpieczonego) Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał ubezpieczonemu od 5 listopada 2003r. prawo do renty rodzinnej po S. G. na okres do 30 czerwca 2015r. ,tj. do chwili ukończenia przez ubezpieczonego 16. roku życia. Podstawę przyznania renty rodzinnej stanowił przepis art.68 ust.1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (decyzja z 27 listopada 2003r. k.5 akt o rentę rodzinną za wnioskiem z 14 listopada 2003r., zwanych dalej aktami rentowymi). Po ukończeniu przez ubezpieczonego 16. roku życia, w dniu 5 lipca 2005r. przedstawicielka ustawowa ubezpieczonego wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o przedłużenie ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej z uwagi na kontynuowanie nauki (wniosek z 5 lipca 2005r. k.15-16 w/w akt rentowych). Po rozpoznaniu powyższego wniosku, decyzją z 13 lipca 2005r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rodzinnej na okres do końca roku szkolnego ,tj. do 31 sierpnia 2005r. (decyzja z 13 lipca 2005r. k.17 akt rentowych). Następnie, w rozpoznaniu kolejnych wniosków przedstawicielki ustawowej ubezpieczonego organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do dalszej renty rodzinnej w związku z kontynuowaniem nauki na kolejne okresy ,tj. do 31 sierpnia 2006r. i 31 sierpnia 2007r. (decyzje o przyznaniu renty rodzinnej z 13 września 2005r. k.22 akt rentowych i z 13 września 2006r. k.44 akt rentowych). Podstawę przyznania ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej po ukończeniu 16. roku życia stanowił przepis art.68 ust.1 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Po osiągnięciu pełnoletności, ubezpieczony samodzielnie występował do organu rentowego o przedłużenie prawa do renty rodzinnej z uwagi na kontynowanie nauki. I tak, na wniosek ubezpieczonego z 7 października 2008r. udokumentowany zaświadczeniem Akademii (...) w S. o kontynuowaniu nauki na studiach wyższych, decyzją z 14 października 2008r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rodzinnej na okres do 30 września 2011r. (wniosek z 7 października 2008r. i decyzja z 14 października 2008r. k.92-96 akt rentowych). Następnie w związku z ustaleniem, że od marca 2010r. ubezpieczony nie kontynuuje nauki, decyzją z 25 maja 2010r. organ rentowy wstrzymał od 1 czerwca 2010r. wypłatę renty rodzinnej na rzecz ubezpieczonego, a kolejną decyzją z 20 września 2010r. organ rentowy zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu renty rodzinnej pobranej w okresie od 1 marca 2010r. do 31 maja 2010r. (decyzja z 25 maja 2010r. o wstrzymaniu wypłaty renty rodzinnej k.140 akt rentowych i decyzja z 20 września 2010r. o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń k.152 akt rentowych). W dniu 29 października 2010r. ubezpieczony wystąpił do organu rentowego z ponownym wniosek o ustalenie prawa do renty rodzinnej w związku z kontynuowaniem nauki. Do wniosku załączył zaświadczenie (...) Policealnej Szkoły Zawodowej w S. stwierdzające, że od września 2010r. ubezpieczony jest słuchaczem tej szkoły, a przewidywany termin zakończenia nauki to czerwiec 2012r. (wniosek z 29 października 2010r. wraz z załącznikiem k.170-172 akt rentowych). Po rozpoznaniu powyższego wniosku, decyzją z 26 listopada 2010r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rodzinnej do 31 sierpnia 2011r. i podjął wypłatę tej renty od 1 października 2010r. (decyzja z 26 listopada 2010r. k.180 akt rentowych). Następnie, w związku z ustaleniem, że od 5 lutego 2011r. ubezpieczony nie kontynuuje nauki, decyzją z 13 czerwca 2011r. organ rentowy wstrzymał od 1 czerwca 2011r. wypłatę renty rodzinnej na rzecz ubezpieczonego, a kolejną decyzją z 22 czerwca 2011r. organ rentowy zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu renty rodzinnej pobranej w okresie od 1 marca 2011r. do 31 maja 2011r. (decyzja z 13 czerwca 2011r. o wstrzymaniu wypłaty renty rodzinnej k.220 akt rentowych i decyzja z 22 czerwca 2011r. o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń k.224 akt rentowych). W dniu 30 września 2011r. ubezpieczony wystąpił do organu rentowego z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa do renty rodzinnej w związku z kontynuowaniem nauki. Do wniosku załączył zaświadczenie Policealnego Studium (...) w S. stwierdzające, że w roku szkolnym 2011/2012 ubezpieczony jest słuchaczem tej szkoły, a przewidywany termin zakończenia nauki to styczeń 2013r. (wniosek z 30 września 2011r. wraz z załącznikiem k.232-234 akt rentowych). Po rozpoznaniu powyższego wniosku, decyzją z 12 października 2011r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rodzinnej do 31 sierpnia 2012r. i podjął wypłatę tej renty od 1 września 2011r. (decyzja z 12 października 2011r. k.238 akt rentowych). Następnie, wobec kolejnego ustalenia, że w okresie od 1 stycznia 2012r. do 31 sierpnia 2012r. ubezpieczony nienależnie pobrał rentę rodzinną, decyzją z 31 grudnia 2012r. organ rentowy zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu pobranego za ten okres świadczenia (decyzja z 31 grudnia 2012r. o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń k.275 akt rentowych). Od wyżej wymienionej decyzji z 13 czerwca 2011r. wstrzymującej wypłatę renty rodzinnej od 1 czerwca 2011r. oraz od decyzji z 22 czerwca 2011r. i 31 grudnia 2012r. zobowiązujących do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń ubezpieczony odwołał się do Sądu Okręgowego w Siedlcach. Odwołanie od decyzji z 13 czerwca 2011r. zostało prawomocnie oddalone (wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 19 stycznia 2012r. w sprawie IV U 583/11 k.274 akt rentowych i wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 9 maja 2012r. w sprawie III AUa 295/12 oddalający apelację od w/w wyroku Sądu Okręgowego). Z kolei postępowanie z odwołania od decyzji z 22 czerwca 2011r. zakończyło się prawomocnym odrzuceniem odwołania (odpis postanowienia z 17 stycznia 2013r. w sprawie o sygnaturze akt: IV U 489/12 k.287 akt rentowych). Również odwołanie od decyzji z 31 grudnia 2012r. podlegało prawomocnemu oddaleniu wyrokiem Sądu Okręgowego w Siedlcach z 6 grudnia 2013r. w sprawie IV U 220/13 (odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 14 maja 2014r. w sprawie III AUa 257/14 oddalającego apelację ubezpieczonego od wyroku z 6 grudnia 2013r. wraz z uzasadnieniem k.315-317 akt rentowych). W dniu (...) . ubezpieczony ukończył 25. rok życia. W 31 lipca 2014r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. wniosek ubezpieczonego o rentę socjalną oraz o rentę rodzinną z uwagi na stan zdrowia (wniosek o rentę socjalną i wniosek o rentę rodzinną z uwagi na stan zdrowia k.1-3 akt zapoczątkowanych wnioskiem z 31 lipca 2014r. o rentę socjalną, zwanych dalej aktami rentowymi). Rozpoznając powyższe wnioski organ rentowy skierował ubezpieczonego na badanie przez lekarza orzecznika ZUS, który w orzeczeniu z 5 września 2014r. ustalił, że ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny do pracy (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 5 września 2014r. k.5 akt rentowych). Następnie ubezpieczony skierowany został na badanie przez komisję lekarską ZUS, która w orzeczeniu z 20 października 2014r. stwierdziła, że ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny do pracy (orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z 20 października 2014r. k.9 akt rentowych). Na podstawie powyższego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, w dniu 29 października 2014r. organ rentowy wydał decyzję, w której odmówił ubezpieczonemu prawa do renty socjalnej, a w dniu 30 października 2013r. wydał decyzję, w której na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odmówił ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej ze względu na stan zdrowia (decyzje z 29 października 2014r. o odmowie renty socjalnej i z 30 października 2014r. o odmowie renty rodzinnej z uwagi na stan zdrowia k.13-14 akt rentowych). Ubezpieczony odwołał się od w/w decyzji z 29 października 2014r. o odmowie prawa do renty socjalnej i od decyzji z 30 października 2014r. o odmowie renty rodzinnej ze względu na stan zdrowia kwestionując orzeczenie komisji lekarskiej ZUS stwierdzające, że ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Sprawa z odwołań ubezpieczonego toczyła się przed Sądem Okręgowym w Siedlcach pod sygnaturą akt IV U 1316/14 (odwołanie k.1-2 akt IV U 1316/14 tut. Sądu). W toku tego postępowania Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z opinii biegłego z zakresu chirurgii i transplantologii klinicznej w osobie M. W. , który rozpoznał u ubezpieczonego nietrzymanie stolca, stan po chemioterapii w przebiegu ostrej białaczki limfoblastycznej (1994-1997) z następczymi zaparciami, a następnie nietrzymaniem stolca, a ponadto stan po operacji wyrostka robaczkowego, stan po przebytej chorobie Schenermanna i zaburzenia depresyjne stwierdzając, że schorzenia te powodują, iż ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem przez ubezpieczonego 16. roku życia, przy czym również całkowita niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem przez ubezpieczonego 16. roku życia, a przewidywany okres trwania tej niezdolności to 31 grudnia 2017r. (opinie biegłego M. W. , w tym opinie uzupełniające k.23-24, 30 i 31 akt IVU 1316/14). W oparciu o powyższe ustalenia prawomocnym wyrokiem z 15 listopada 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił m.in. zaskarżoną decyzję z 30 października 2014r. o odmowie prawa do renty rodzinnej i przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rodzinnej od 1 lipca 2014r. ,tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku o rentę rodzinną z uwagi na stan zdrowia do 31 grudnia 2017r. (wyrok z 15 listopada 2016r. wraz z uzasadnieniem k.49 i 52-54 akt IV U 1316/14). Wykonując w/w wyrok Sądu Okręgowego, decyzją z 5 stycznia 2017r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rodzinnej od 1 lipca 2014r. ,tj. od daty określonej wyrokiem Sądu Okręgowego, do 31 grudnia 2017r. (decyzja z 5 stycznia 2017r. k.52 akt rentowych). W dniu 2 maja 2017r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonego, reprezentowanego przez pełnomocnika J. G. , o ponowne ustalenie, w trybie art.114 i art.68 ust.1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , że w okresach od 1 marca 2010r. do 30 września 2010r., od 1 marca 2011r. do 30 września 2011r. i od 1 stycznia 2012r. do 31 sierpnia 2012r. ubezpieczony był uprawniony do renty rodzinnej (wniosek z 2 maja 2017r. k.95-96 akt rentowych). Wniosek ten został załatwiony odmownie decyzją z 31 maja 2017r. (decyzja z 31 maja 2017r. k.104 akt rentowych). Odwołanie od powyższej decyzji rozpoznawał Sąd Okręgowy w Siedlcach w postępowaniu toczącym się pod sygnaturą akt IV U 640/17 i wyrokiem z 23 maja 2018r. odwołanie to oddalił (wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 23 maja 2018r. w sprawie IVU 540/17 z uzasadnieniem k.35-38 akt bieżącej sprawy). Obecnie w/w sprawa z apelacją ubezpieczonego przekazana została do Sądu Apelacyjnego w Lublinie, gdzie otrzymała sygnaturę akt III AUa 648/18. Następnie, w dniu 23 maja 2018r. ubezpieczony, reprezentowany przez pełnomocnika J. G. , wystąpił z wnioskiem o ustalenie na podstawie art.100 ust.1 w związku z art.68 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , że ubezpieczony nabył prawo do renty rodzinnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy powstałej przed ukończeniem 18. roku życia i przywrócenie ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej w okresach od 1 marca 2010r. do 30 września 2010r., od 1 marca 2011r. do 30 września 2011r. i od 1 stycznia 2012r. do 31 sierpnia 2012r. ,tj. w okresach, na które ubezpieczony miał ustalone prawo do renty rodzinnej z uwagi na kontynuowanie nauki, a co do których ustalono następnie, że ubezpieczony nie kontynuował nauki (kopia pisma – wniosku pełnomocnika ubezpieczonego z 23 maja 2018r. k.32-33 akt bieżącej sprawy). Przedmiotowy wniosek z 23 maja 2018r. został załatwiony odmownie zaskarżoną decyzją z 12 lipca 2018r. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego A. G. od decyzji z 12 lipca 2018r. podlegało oddaleniu jako nieuzasadnione. Zgodnie z art.68 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016r., poz.887 ze zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, prawo do renty rodzinnej przysługuje dzieciom: 1. do ukończenia 16 lat, 2. do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo 3.bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2. Przedstawione wyżej ustalenia Sądu pokazują, że po ukończeniu 16. roku życia ubezpieczony ubiegał się o prawo do renty rodzinnej z uwagi na kontynuowanie nauki przedkładając na tę okoliczność zaświadczenia stosownych szkół. Przedstawionymi wyżej decyzjami organ rentowy na podstawie art.68 ust.1 pkt 2 ustawy emerytalnej przyznawał ubezpieczonemu prawo do renty rodzinnej z uwagi na kontynuowanie nauki. Prawo to przyznane było m.in. na sporne okresy ,tj. od 1 marca 2010r. do 30 września 2010r., od 1 marca 2011r. do 30 września 2011r. i od 1 stycznia 2012r. do 31 sierpnia 2012r., przy czym z uwagi na późniejsze ustalenie, że ubezpieczony nie kontynuuje nauki, organ rentowy wydawał decyzje o wstrzymaniu wypłaty renty rodzinnej oraz decyzje o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja wydana została na skutek wniosku ubezpieczonego o ustalenie na podstawie art.100 ust.1 ustawy emerytalnej, że w spornych okresach ubezpieczony był uprawniony do renty rodzinnej z uwagi na stan zdrowia ,tj. z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy powstałą przed ukończeniem 16. roku życia. Ubezpieczony powoływał się w tym zakresie na ustalenia Sądu Okręgowego w Siedlcach dokonane w sprawie IV U 1316/14, w której Sąd w oparciu o opinie biegłego z zakresu medycyny ustalił, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny, przy czym niezdolność ta powstała przed ukończeniem przez ubezpieczonego 16. roku życia. W oparciu o tę opinię Sąd Okręgowy wyrokiem z 15 listopada 2016r. w sprawie IV U 1316/14 zmienił decyzję organu rentowego z 30 października 2014r. i przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rodzinnej na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy emerytalnej na okres od 1 lipca 2014r. do 31 grudnia 2017r. (vide: ustalenie faktyczne). Analizując okoliczności niniejszej sprawy Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że odwołanie ubezpieczonego od decyzji z 12 lipca 2018r. nie może być uwzględnione. Poczynione przez Sąd ustalenia uprawniają do stwierdzenia, że w spornych okresach (od 1 marca 2010r. do 30 września 2010r., od 1 marca 2011r. do 30 września 2011r. i od 1 stycznia 2012r. do 31 sierpnia 2012r.) ubezpieczony był całkowicie niezdolny do pracy, a niezdolność powstała i miała swoje źródło w schorzeniach zdiagnozowanych u ubezpieczonego przed ukończeniem 16. roku życia. Samo jednak stwierdzenie, że w spornych okresach ubezpieczony był całkowicie niezdolny do pracy, a niezdolność ta powstała przed 16. rokiem życia nie jest wystarczające do przyznania ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej za w/w okresy na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy emerytalnej. W przedstawionych okolicznościach można mówić o spełnieniu przez ubezpieczonego ustawowych przesłanek nabycia prawa do renty rodzinnej na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy emerytalnej. Natomiast do przyznania prawa konieczne jest - poza spełnieniem ustawowych przesłanek - wystąpienie przez zainteresowanego z wnioskiem o przyznanie prawa. Tymczasem jak pokazują ustalenia Sądu, w spornych okresach przypadających przed 1 lipca 2014r., ubezpieczony występował z wnioskiem o rentę rodzinną, ale nie na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy emerytalnej ,tj. z uwagi na stan zdrowia, ale na podstawie art.68 ust.1 pkt 2 ustawy ,tj. z uwagi na kontynuowanie nauki, przy czym na okoliczność tej nauki ubezpieczony przedkładał zaświadczenia wystawiane przez szkoły, w których podejmował naukę. Przesłanki nabycia prawa do renty rodzinnej na podstawie art.68 ust.1 pkt 2 ustawy ,tj. kontynuowanie nauki po ukończeniu 16. roku życia, a przed ukończeniem 25. roku życia, są zasadniczo odmienne od przesłanek nabycia prawa do renty rodzinnej na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy ,tj. bez względu wiek, ale z uwagi na stan zdrowia. Ustalenia Sądu pokazują, że przed lipcem 2014r. ubezpieczony nie występował o ustalenie prawa do renty rodzinnej z uwagi na stan zdrowia, stąd też niemożliwe jest przyznanie mu prawa do renty rodzinnej na podstawie art.68 ust.1 pkt 3 ustawy za okres sprzed złożenia wniosku. Przepis art.100 ust.1 ustawy emerytalnej, na który powołał się ubezpieczony we wniosku z 23 maja 2018r., stanowi że prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Jednakże spełnienie warunków nabycia określonego świadczenia nie jest równoznaczne z przyznaniem danego świadczenia. Zgodnie bowiem z art.129 ust.1 ustawy emerytalnej świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Ubezpieczony z wnioskiem o rentę rodzinną z uwagi na stan zdrowia wystąpił w dniu 31 lipca 2014r., a zatem nie może domagać się przyznania prawa do renty rodzinnej z uwagi na stan zdrowia przed miesiącem lipcem 2014r., choćby przesłanki do nabycia prawa spełnił przed tą datą. Należy w tym miejscu wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z 12 września 2017r. w sprawie II UK 377/16, w którym Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie prawa do świadczenia przez stwierdzenie spełnienia jego warunków nie odpowiada przyznaniu świadczenia; jeżeli zatem przesłanki uprawniające do świadczenia zostały spełnione przed datą złożenia wniosku o to świadczenie, to jego przyznanie nie może nastąpić wcześniej niż od miesiąca, w którym ten wniosek zgłoszono (LEX nr 2376895). Sąd Okręgowy w całości podziela powyższe stanowisko. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art.477 14 §1 kpc orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI