IV U 623/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu uchylił decyzję ZUS o zwrocie renty rodzinnej, uznając, że ubezpieczona nie miała obowiązku zwrotu pobranego świadczenia, ponieważ nie działała w złej wierze.
ZUS decyzją z 14.10.2021 r. zobowiązał S. T. do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej w kwocie 9 076 zł za okres od 1.09.2020 r. do 31.01.2021 r., z powodu nieprzedstawienia dokumentów potwierdzających naukę. Ubezpieczona odwołała się od decyzji, argumentując, że opłacała czesne i oczekiwała na rozpoczęcie kursu, który był wielokrotnie przesuwany. Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił zaskarżoną decyzję, uznając, że S. T. nie miała obowiązku zwrotu świadczenia, ponieważ nie działała w złej wierze.
Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał odwołanie S. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., która zobowiązała ją do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej w kwocie 9 076 zł za okres od 1 września 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. Powodem wydania decyzji było nieprzedstawienie przez ubezpieczoną dokumentów potwierdzających odbywanie nauki w szkole lub na studiach w tym okresie. S. T. złożyła odwołanie, kwestionując zasadność decyzji ZUS. Sąd ustalił, że ubezpieczona rozpoczęła kurs w Ośrodku (...) we wrześniu 2019 r., który miał trwać 10 miesięcy. Następnie, w sierpniu 2020 r., podpisała umowę na kolejny kurs, który miał rozpocząć się w październiku 2020 r. Jednakże rozpoczęcie zajęć było wielokrotnie odwoływane i przesuwane drogą SMS, co spowodowało, że kurs ostatecznie nie wystartował w planowanym terminie. Mimo to, S. T. opłacała czesne, oczekując na rozpoczęcie nauki. Sąd Okręgowy, opierając się na art. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz utrwalonej linii orzeczniczej, uznał, że nie można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu, jeśli świadczeniobiorca nie działał w złej wierze. W ocenie sądu, S. T. nie miała świadomości, że kurs się nie rozpocznie, ponieważ była informowana o przesunięciach terminów i opłacała czesne z zamiarem uczestnictwa w zajęciach. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając, że S. T. nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie ma obowiązku zwrotu świadczenia, jeśli nie można jej przypisać złej wiary.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ubezpieczona nie miała świadomości braku prawa do świadczenia, ponieważ opłacała czesne i oczekiwała na rozpoczęcie kursu, którego start był wielokrotnie odwoływany. Brak winy świadczeniobiorcy wyklucza obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
S. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. T. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (2)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 138 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmieniając zaskarżoną decyzję ustalił, że S. T. nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ubezpieczona nie działała w złej wierze, ponieważ opłacała czesne i oczekiwała na rozpoczęcie kursu, którego start był wielokrotnie odwoływany. Przesunięcia terminu rozpoczęcia kursu były spowodowane czynnikami niezależnymi od ubezpieczonej. Brak świadomości ubezpieczonej o braku prawa do świadczenia wyklucza obowiązek jego zwrotu.
Godne uwagi sformułowania
nie można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu, gdyż o tym decydujące znaczenie ma świadomość i zamiar ubezpieczonego, który pobrał świadczenie w złej wierze. Wypłacenie świadczenia w sposób, na który nie miała wpływu wina świadczeniobiorcy, nie uzasadnia powstania po stronie osoby ubezpieczonej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Skład orzekający
Sławomir Górny
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z FUS, w szczególności w kontekście braku złej wiary świadczeniobiorcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnienia rozpoczęcia kursu edukacyjnego i braku możliwości przedstawienia dokumentów potwierdzających naukę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie złej wiary przy żądaniu zwrotu świadczeń przez ZUS, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych.
“Czy ZUS może żądać zwrotu renty, jeśli nie udowodni Twojej złej wiary?”
Dane finansowe
WPS: 9076 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 623/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 30 listopada 2021 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 roku w Sieradzu odwołania S. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 14 października 2021 r. Nr (...) w sprawie S. T. przeciwko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o zwrot renty rodzinnej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że S. T. nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za okres od 1 września 2020 roku do 31 stycznia 2021 roku w łącznej kwocie 9 076 złotych. Sygn. akt IV U 623/21 UZASADNIENIE Decyzją z 14.10.2021r., wydaną z urzędu, ZUS zobowiązał S. T. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu renty rodzinnej za okres od 1.09.2020 - 31.01.2021 w kwocie 9076,00zł. z odsetkami za okres od 6.10.2020 – 14.10.2021 z powodu nieprzedstawienia dokumentów potwierdzających odbywanie nauki w szkole/na studiach w ww. okresie. Nie podzielając treści decyzji, S. T. złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: S. T. , ur. (...) W dniu 20.08.2019r., do ZUS wpłynęło zaświadczenie z 19.08.2019r. wskazujące na rozpoczęcie przez wnioskodawczynię we wrześniu 2019r. kursu w Ośrodku (...) w Ł. , nauka trwa 10 miesięcy; przewidywany czas ukończenia nauki to czerwiec 2020r. (k. 42/akta ZUS). Zaświadczenia ww. Ośrodka z 18.08.2020r. i z 21.09.2021r. wskazują na pozostawanie wnioskodawczyni słuchaczem/uczniem 1 semestru, nauka trwa 1 rok, tj. 2 semestry, przewidywany czas ukończenia nauki to 2021r. (k. 53, 57/akta ZUS). Decyzją z 29.09.2020r., ZUS dokonał S. T. ponownego przeliczenia wysokości renty rodzinnej; od 1.09.2020r. przyznano świadczenie w kwocie 1815,20zł. miesięcznie, płatnej do dnia 20-go każdego miesiąca (decyzja k. 59/akta ZUS). Dnia 18.08.2020r. S. T. podpisała umowę o świadczenie usług oświatowych nr (...) , z Centrum (...) Sp. z o. o. , celem podjęcia nauki o profilu- szkolenia masaż z elementami SPA, którego cykl nauki miał wynosić łącznie 10 miesięcy nauki ( umowa nr (...) z 18.08.2020r. k. 5/akta sprawy). Zgodnie z początkowym harmonogramem zajęć, rozpoczęcie zaplanowano na październik 2020r. bez podania konkretnej daty rozpoczęcia kursu. W dniu 17.09.2020r. S. T. otrzymała z Centrum (...) wiadomość SMS, że zajęcia w miesiącu październik odwołano, a o nowym terminie rozpoczęcia zajęć zostanie powiadomiona w ten sam sposób. W dniu 1.10.2020r. ubezpieczona otrzymała ą wiadomość o tożsamej treści. Wówczas, ubezpieczona nadal opłacała czesne zgodnie z obowiązującym w umowie harmonogramem, czekając na dzień rozpoczęcie kursu. W dniu 26.08.2020r., do ZUS wpłynęło zaświadczenie nr (...) z Ośrodka (...) z 18.08.2020r. zaświadczające, że S. T. będzie uczniem ośrodka w roku szkolnym od 1 września 2020r.; nauka trwa 2 semestry, przewidywany termin ukończenia nauki to 2021r. (k. 53/akta ZUS). Zaświadczenie z 25.08.2021r. wskazuje na pozostawanie wnioskodawczyni słuchaczem/uczniem 2 semestru Szkoły (...) w Ł. , nauka trwa 2 lata, tj. 4 semestry, czas ukończenia nauki 31.01.2023r. (nauka od lutego 2021r.) (k. 63/akta ZUS). Zaświadczenie nr (...) z 25.08.2021r. wskazuje na fakt niewystartowania określonego kierunku studium w okresie od 18.08.2020 - 30.11.2020, przez co wnioskodawczym mogła rozpocząć naukę dopiero od następnego semestru (k. 64/akta ZUS). W dniu 3.11.2020r., ubezpieczona otrzymała kolejny SMS z informacją, że Centrum (...) , od 15.11.2020r. będzie ostatecznie informować albo o starcie kierunku, albo o ostatecznej decyzji o nierozpoczynaniu kursu. Dnia 30.11.2020r., S. T. otrzymała ostateczną informację o rozwiązaniu kierunku (printscreeny wiadomości k. 9 – 11, zaświadczenie nr (...) k. 12/akta sprawy). Dnia 12. 01.2021r., ubezpieczona podpisała z Centrum (...) umowę o świadczenie usług oświatowych, z nadzieją na naukę (k. 13 – 16/akta sprawy). Decyzją z 14.10.2021r., wydaną z urzędu, ZUS zobowiązał S. T. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu renty rodzinnej za okres od 1.09.2020 - 31.01.2021 w kwocie 9076,00zł. z odsetkami za okres od 6.10.2020 – 14.10.2021 z powodu nieprzedstawienia dokumentów potwierdzających odbywanie nauki w szkole/na studiach w ww. okresie (decyzja/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2021.291 j.t ze zm.), osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu tego przepisu uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, nie można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu, gdyż o tym decydujące znaczenie ma świadomość i zamiar ubezpieczonego, który pobrał świadczenie w złej wierze. Wypłacenie świadczenia w sposób, na który nie miała wpływu wina świadczeniobiorcy, nie uzasadnia powstania po stronie osoby ubezpieczonej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (por. wyrok SA w Szczecinie z 12.04. 2018r., III AUa 369/17). W ocenie sądu, S. T. nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za okres od 1.09.2020 – 31.01.2021 w łącznej kwocie 9076zł. Z przedstawionych w sprawie dowodów jasno wynika, że ubezpieczona nie mogła mieć świadomości o tym, że studia na danym kierunku się nie rozpoczną, o czy została poinformowana drogą wiadomości sms. Z tego powodu nie można stwierdzić, że świadczenie zostało pobrane przez nią w złej wierze. W czasie, gdy zajęcia szkolne były cyklicznie przesuwane, ubezpieczona pozostawała w przeświadczeniu, że kurs się rozpocznie, opłacała raty za naukę i miała zamiar brać udział w zajęciach, Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 §2 k.p.c. , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że S. T. nie m obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za okres od 1.09.2020 – 31.01.2021 w łącznej kwocie 9 076zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI