IV U 607/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania R. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która ustaliła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla pracownika J. J. za lipiec 2015 r. R. O. zarzucił przedawnienie należności składkowych, brak jednoznacznych dowodów na wypłatę dodatkowego wynagrodzenia oraz naruszenie przepisów KPA. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił odwołanie. Sąd uznał, że zarzut przedawnienia nie może być uwzględniony, ponieważ decyzja ustalająca podstawę wymiaru składek ma charakter deklaratoryjny i nie jest ograniczona czasowo, w przeciwieństwie do przedawnienia samej należności składkowej. Sąd podkreślił, że prawo do wydania takiej decyzji nie ulega przedawnieniu, a przedawnieniu podlegają jedynie należności z tytułu składek. Ponadto, sąd stwierdził, że prawomocny wyrok karny skazujący R. O. za podawanie nieprawdziwych danych o wynagrodzeniu pracownika wiąże sąd w postępowaniu cywilnym na mocy art. 11 KPC. Sąd uznał, że dodatkowe wynagrodzenie w kwocie nie niższej niż 900 zł zostało wypłacone, co potwierdzają zeznania pracownika i ustalenia z wyroku karnego, a rozbieżności w kwotach nie podważały wiarygodności zeznań. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie i zasądził od R. O. na rzecz ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie podstawy wymiaru składek w sytuacji wypłaty nieujawnionego wynagrodzenia, zastosowanie art. 11 KPC w kontekście wyroku karnego, brak przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania podstawy wymiaru składek, a nie samego ustalenia zobowiązania składkowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut przedawnienia należności składkowych może stanowić podstawę do oddalenia decyzji organu rentowego ustalającej podstawę wymiaru składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie może być uwzględniony w przypadku decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek, gdyż prawo do wydania takiej decyzji nie ulega przedawnieniu, a przedawnieniu podlegają jedynie należności z tytułu składek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja ustalająca podstawę wymiaru składek ma charakter deklaratoryjny i nie jest ograniczona czasowo, w przeciwieństwie do przedawnienia samej należności składkowej. Prawo do wydania takiej decyzji nie ulega przedawnieniu, a przedawnieniu podlegają jedynie należności z tytułu składek.
Czy prawomocny wyrok skazujący za podawanie nieprawdziwych danych o wynagrodzeniu pracownika wiąże sąd w postępowaniu cywilnym dotyczącym ustalenia podstawy wymiaru składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 11 KPC, ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. W tej sprawie sąd cywilny nie mógł kwestionować faktu, że R. O. zgłosił nieprawdziwe dane odnośnie kwoty wynagrodzenia J. J., co zostało ustalone w wyroku karnym.
Jaka jest rzeczywista podstawa wymiaru składek pracownika, jeśli płatnik wypłacał dodatkowe wynagrodzenie w tzw. "systemie kopertowym"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dodatkowe wynagrodzenie wypłacone pracownikowi, od którego nie odprowadzono składek, stanowi podstawę wymiaru składek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dodatkowa kwota wynagrodzenia, wypłacona przez płatnika ubezpieczonemu, która nie stanowiła podstawy wymiaru składek zadeklarowanej przez płatnika, była nie niższa niż 900 zł. Potwierdzają to zeznania pracownika i ustalenia z wyroku karnego, a rozbieżności w kwotach nie podważały wiarygodności zeznań.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. O. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w E. | instytucja | organ rentowy |
| J. J. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (10)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Organ rentowy nie jest ograniczony czasowo uprawnieniem do wydawania deklaratoryjnej decyzji, ustalającej podstawę wymiaru składek.
u.s.u.s. art. 18 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód pracownika.
u.s.u.s. art. 24 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeśli jest bezzasadne.
k.k. art. 219
Kodeks karny
Kto narusza przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych, nie zgłaszając, nawet za zgodą zainteresowanego, wymaganych danych albo zgłaszając nieprawdziwe dane mające wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 81 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
u.o.r.p.w.n. art. 29 § 1
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ustala się od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia nie ma zastosowania do decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek. • Prawomocny wyrok karny skazujący za podawanie nieprawdziwych danych o wynagrodzeniu wiąże sąd w postępowaniu cywilnym. • Dodatkowe wynagrodzenie w kwocie nie niższej niż 900 zł zostało wypłacone i stanowi podstawę wymiaru składek.
Odrzucone argumenty
Należności składkowe za lipiec 2015 r. uległy przedawnieniu. • Brak jednoznacznych dowodów na wypłatę dodatkowego wynagrodzenia i jego wysokość. • Naruszenie przepisów KPA poprzez ustalenia w oparciu o sprzeczne zeznania i arbitralne przyjęcie kwoty.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy nie jest ograniczony czasowo uprawnieniem do wydawania deklaratoryjnej decyzji, ustalającej podstawę wymiaru składek • Prawo do wydania takiej decyzji nie ulega przedawnieniu. • Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
Skład orzekający
Sławomir Matusiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie podstawy wymiaru składek w sytuacji wypłaty nieujawnionego wynagrodzenia, zastosowanie art. 11 KPC w kontekście wyroku karnego, brak przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania podstawy wymiaru składek, a nie samego ustalenia zobowiązania składkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia w kontekście składek ZUS oraz wpływu wyroku karnego na postępowanie cywilne, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Przedawnienie składek ZUS a wyrok karny: Kiedy sąd ustali podstawę wymiaru mimo upływu lat?”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.