IV U 602/14

Sygn. akt IV U 602/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2014 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Natalia Lipińska Protokolant: stażysta Monika Barwacz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania A. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 17 kwietnia 2014 roku nr (...) w sprawie A. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o rentę socjalną zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej się A. L. prawo do renty socjalnej od dnia 01 lutego 2014 roku na okres lat dwóch. Sygn. akt IV U 602/14 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 25 lipca 2014 r. Decyzją z dnia 17 kwietnia 2014 r., nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. , na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 982), odmówił A. L. przyznania prawa do renty socjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że ubezpieczona nie spełnia warunku całkowitej niezdolności do pracy określonej w/w przepisem, co jest niezbędną przesłanką dochodzenia prawa do renty socjalnej, ponieważ Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 11 kwietnia 2014 r. uznała, że ubezpieczona nie jest całkowicie niezdolna do pracy. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. L. , domagając się jej zmiany i przyznania prawa do renty socjalnej. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że stan zdrowia uniemożliwia jej wykonywanie jakiejkolwiek pracy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że roszczenie A. L. o przyznanie renty socjalnej jest w świetle orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 11 kwietnia 2014 r. bezzasadne- stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej , bowiem odwołująca nie spełnia przesłanek określonych w/w przepisem, z kolei odwołanie nie wnosi żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę tego orzeczenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że A. L. , urodzona (...) r., z zawodu jest technikiem żywienia, ukończyła dwuletnie pomaturalne studium informatyczne i podjęła naukę w policealnym studium administracyjnym, które z trudem ukończyła bez zdobycia tytułu- z uwagi na chorobę. Od 26 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2014 r. wnioskodawczyni pobierała rentę socjalną. W dniu 31 grudnia 2013 r. wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o ponowne przyznanie jej prawa do tego świadczenia. Zaskarżoną decyzją z dnia 17 kwietnia 2014 r. ZUS Oddział w T. odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do renty socjalnej, ponieważ Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 11 kwietnia 2014 r. uznała, że ubezpieczona nie jest całkowicie niezdolna do pracy. (okoliczności bezsporne) Nadto Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy: Lekarz Orzecznik ZUS w opinii lekarskiej z dnia 24 marca 2014 r. stwierdził u wnioskodawczyni: - wrodzony przerost nadnerczy, - zaburzenia wielogruczołowe, - skrócenie kończyny dolnej prawej, - otyłość olbrzymią. W konsekwencji, uznał, że ubezpieczona jest nadal całkowicie niezdolna do pracy na okres do 31 stycznia 2017 r. Na skutek zarzutu wadliwości, sprawa skierowana została do Komisji Lekarskiej ZUS, która w opinii lekarskiej z dnia 11 kwietnia 2014 r. rozpoznała u wnioskodawczyni: - otyłość olbrzymią, - zespół nadnerczowo- płciowy w przebiegu wrodzonego niedoboru 21- hydroksylazy, - wrodzony przerost nadnerczy, - subkliniczną niedoczynność tarczycy, - zespół metaboliczny, - endometriozę- stan po dwukrotnym leczeniu operacyjnym ginekologicznym. Orzeczenie to legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. dowód: - orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 24.03.2014 r.- k. 28 cz. I akt ZUS, - orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 11.04.2014 r.- k. 30 cz. I akt ZUS, W celu ustalenia, czy odwołująca jest całkowicie niezdolna do pracy oraz kiedy powstała u niej ewentualna całkowita niezdolność do pracy, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza sądowego: lek. med. M. B. - specjalisty chorób wewnętrznych i endokrynologa. W wydanej opinii biegły specjalista chorób wewnętrznych i endokrynolog zdiagnozował u odwołującej: - zespół nadnerczowo- płciowy w przebiegu wrodzonego niedoboru 21- hydroksylazy, - wrodzony przerost nadnerczy z zespołem utraty soli, - niedoczynność tarczycy, - zespół metaboliczny, - otyłość olbrzymią, - hyperlipidemię, - usunięcie torbieli endometrialnej jamy Douglasa, - usunięcie przydatków lewych, - bielactwo, - nietrzymanie moczu, - żylaki kończyn dolnych, - zespól bólowy kręgosłupa i stawów obwodowych. W oparciu o przeprowadzone badanie oraz wyniki badań specjalistycznych uznał, że odwołująca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy od 1 lutego 2014 r. na okres dwóch lat. W uzasadnieniu opinii podał, że obecnie ograniczenia wydolnościowe badanej wynikają z jej olbrzymiej otyłości, narastającej w szybkim czasie (od 2012 r. wzrost wagi o około 30 kilogramów). Aktualnie waga opiniowanej przekracza 180 kilogramów. Próba podania w/w większych dawek hormonów, celem uzyskania spadku wagi, zakończyła się niepowodzeniem z powodu wystąpienia działań ubocznych w układzie sercowo- naczyniowym pod postacią tachyarytmii. Niewydolność nadnerczowa jest prawidłowo wyrównana suplementacją doustną. Nie występują objawy niedoborowe i objawy dekompensacji. Do tej pory nie było potrzeby hospitalizacji badanej z powodu niedoborów hormonalnych, zaburzeń świadomości czy zaburzeń elektrolitowych. Odwołująca nie może poruszać się sprawnie z uwagi na otyłość. Utrzymanie przez dłuższy czas niezmiennej pozycji wyzwala u niej bóle mięśni z ich usztywnieniem bólowym. Otyłość będąca obrazem zespołu nadnerczowego jest przyczyną całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej. dowód: - opinia sądowo- lekarska z dnia 24.06.2014 r.- k. 14-18, Sąd podzielił wnioski wynikające z opinii biegłego specjalisty chorób wewnętrznych i endokrynologa, uznając, że opinia ta sporządzona została w sposób rzetelny, po przeprowadzeniu badania ubezpieczonej oraz bardzo szczegółowej i wszechstronnej analizie dokumentacji zgromadzonej w aktach rentowych, przy czym biegły legitymował się fachową wiedzą oraz odpowiednim doświadczeniem zawodowym. W ocenie Sądu, dokonana przez biegłego diagnoza schorzeń występujących u wnioskodawczyni jest prawidłowa, zaś wnioski wynikające z opinii korespondują ze zgromadzoną dokumentacją medyczną oraz bazują na wynikach przeprowadzonego badania, co czyni opinię wewnętrznie spójną, logiczną i kompletną. Opinia w sposób jednoznaczny i przejrzysty obrazuje stan zdrowia odwołującej i w oparciu o aktualne wskazania wiedzy medycznej kategorycznie rozstrzygają kwestię wpływu stwierdzonych u niej schorzeń na zdolność do pracy. Z tych też powodów, Sąd w pełni podzielił wnioski wynikające z opinii biegłego sądowego odnośnie dalszej całkowitej okresowej niezdolności opiniowanej do pracy zarobkowej. W piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2014 r. (data prezentaty) organ rentowy wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego z zakresu ortopedii celem ustalenia, czy otyłość olbrzymia powoduje u wnioskodawczyni niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, w tym pracy umysłowej w niepełnym wymiarze godzin. Na uzasadnienie tego wniosku ZUS podał, że schorzenia leżące w zakresie specjalizacji biegłego endokrynologa są prawidłowo wyrównane, bez cech dekompensacji, natomiast proponowana całkowita niezdolność do pracy wynika z ograniczeń narządu ruchu z powodu otyłości olbrzymiej. Wydana w sprawie opinia wyjaśnia wszystkie kwestie sporne w sposób pełny, powołując się na rzeczowe, konkretne i przekonujące argumenty. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej nie ma potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego i dopuszczania dowodu z opinii biegłego ortopedy. Według organu rentowego, biegły ten miałby ustalić, czy otyłość olbrzymia powoduje u wnioskodawczyni niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, w tym pracy umysłowej w niepełnym wymiarze godzin. Na to pytanie odpowiedział już biegły endokrynolog w opinii z dnia 24 czerwca 2014 r., będący jednocześnie specjalistą chorób wewnętrznych, a zatem osobą posiadającą wystarczającą wiedzę z zakresu medycyny i doświadczenie, potrzebne do oceny stanu zdrowia odwołującej. Analiza wydanej w sprawie opinii sądowo- lekarskiej prowadzi do wniosku, że biegły ten przeprowadził dokładny wywiad z opiniowaną, a następnie wykonał badanie przedmiotowe. W punkcie 8 opinii, dotyczącym opisu narządu ruchu, wskazał na prawidłowy kręgosłup szyjny, piersiowy i lędźwiowo- krzyżowy z lordozą- ograniczeniem ruchomości (skoliozą niebadalną z uwagi na masę ciała), brak obrzęków w stawach obwodowych, zmienione obrysy stawów i ograniczenie ruchomości w stawach biodrowych, kolanowych, skokowych, barkowych, łokciowych i nadgarstkowych, skrócenie prawej kończyny dolnej; w punkcie 5, dotyczącym układu krążenia, na żylaki kończyn dolnych, podudzi i ud, a w punkcie 9, dotyczącym układu nerwowego i stanu psychicznego, na prawidłowe odruchy kończyn górnych i kończyn dolnych, ograniczoną zborność ruchów z powodu nadmiaru tkanki tłuszczowej, kończyny ustawione w pozycji przymuszonej do tułowia z powodu otyłości oraz spowolniały i ociężały chód. Jak wynika z treści wydanej opinii, ograniczenia wydolnościowe badanej wynikają z jej olbrzymiej otyłości, narastającej w szybkim czasie- obecnie jest to waga przekraczająca 180 kilogramów (od 2012 r. nastąpił wzrost masy ciała o około 30 kilogramów). Otyłość ta jest obrazem zespołu nadnerczowo- płciowego w przebiegu wrodzonego niedoboru 21- hydroksylazy z wrodzonym przerostem nadnerczy, z zespołem utraty soli. Schorzenie to wchodzi zatem w zakres specjalizacji biegłego sądowego- endokrynologa, będącego jednocześnie specjalistą chorób wewnętrznych. W opinii wyraźnie podano, że próba podania wnioskodawczyni większych dawek hormonów, celem uzyskania spadku wagi, zakończyła się niepowodzeniem z powodu wystąpienia działań ubocznych w układzie sercowo- naczyniowym pod postacią tachyarytmii. W przypadku ubezpieczonej nie wchodzi zatem w rachubę dieta czy aktywność fizyczna celem uzyskania spadku wagi ciała, ponieważ otyłość jest skutkiem zespołu nadnerczowego, a zwalczanie jej możliwe jest hormonalnie, co w przypadku odwołującej nie jest możliwe z uwagi na działania uboczne i powikłania w układzie krążenia. Biorąc pod uwagę wzrost odwołującej (160 centymetrów) oraz jej obecną masę ciała i duży przyrost wagi w ostatnim czasie, nie trzeba być specjalistą ortopedą, aby móc dokonać oceny możliwości podjęcia przez odwołującą pracy i jej wykonywania. Nawet praca umysłowa wiąże się bowiem z tym, że do miejsca jej wykonywania należy dotrzeć, a potem nie tylko myśleć, ale i przebywać przez dłuższy czas, czy to w pozycji stojącej, czy siedzącej. To zaś w przypadku odwołującej jest niemożliwe z uwagi na ograniczenia związane z wagą. Jest to waga olbrzymia, powodująca, że nawet wykonanie badania nie tylko kręgosłupa, ale i większości narządów wewnętrznych staje się niemożliwe. Biegła w opinii zaakcentowała, że wnioskodawczyni nie może poruszać się sprawnie z powodu otyłości, a utrzymanie przez dłuższy czas niezmienionej pozycji wyzwala u niej bóle mięśni z ich usztywnieniem bólowym. Jeżeli zaś tak, trudno zasadnie twierdzić, że odwołująca byłaby w stanie wykonywać pracę umysłową, nawet w niepełnym wymiarze godzin. Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności stwierdzić należało, że biegły endokrynolog nie wyszedł poza swoje kompetencje dokonując oceny stanu zdrowia ubezpieczonej i następstw choroby zespołu nadnerczowego w postaci otyłości oraz jej wpływu na niemożność wykonywania pracy. W takim stanie rzeczy, zdaniem Sądu orzekającego, opinia biegłego ortopedy niczego nowego do sprawy nie wniosłaby, zmierzając jedynie do przewłoki postępowania, tym bardziej, że z powodu otyłości, dokonanie dokładnego badania ubezpieczonej nie jest możliwe. Uwzględniając powyższe, na podstawie wydanej w sprawie opinii z dnia 24 czerwca 2014 r., ocenionej pozytywnie, zgodnie z kryteriami zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Pozostałe okoliczności sprawy Sąd uznał za bezsporne, gdyż nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony, zaś dokumenty przedstawione na ich stwierdzenie nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności. Sąd Okręgowy rozważył, co następuje: Odwołanie od decyzji ZUS Oddział w T. z dnia 17 kwietnia 2014 r., w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa, zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 982), renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: 1) przed ukończeniem 18 roku życia; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej- przed ukończeniem 25 roku życia; 3) w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Z kolei ustęp 2 tego artykułu statuuje, iż osobie, która spełnia warunki określone w ust. 1, przysługuje: - renta socjalna stała- jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała; - renta socjalna okresowa- jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa. Jak stanowi art. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej , ustalenie całkowitej niezdolności do pracy dokonywane jest na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , w myśl zaś art. 15 pkt 1, wymienione w nim przepisy tej ustawy, w tym art. 12-14, art. 107 i art. 118 ust. 1-5 , w sprawach nieuregulowanych w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej , stosuje się odpowiednio. Zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 poz. 1440 ze zm.), niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest natomiast osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy ( ust. 2 ). Równocześnie, stosownie do treści art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania tej zdolności uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia, jak również możność wykonywania dotychczasowej pracy, względnie możliwość przekwalifikowania zawodowego. W myśl ust. 2, trwałą niezdolność do pracy orzeka się, jeżeli według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy. Jak wynika z wydanej w niniejszej sprawie opinii biegłego endokrynologa, odwołująca z uwagi na otyłość olbrzymią (z zespołem metabolicznym i hyperlipidemią), będącą obrazem zespołu nadnerczowo- płciowego w przebiegu wrodzonego niedoboru 21- hydroksylazy z wrodzonym przerostem nadnerczy z zespołem utraty soli, jest osobą całkowicie niezdolną do pracy od 1 lutego 2014 r. na okres dwóch lat. Skoro więc zaskarżona przez A. L. decyzja ZUS Oddział w T. z dnia 17 kwietnia 2014 r. nie była zasadna, należało uwzględnić jej odwołanie, przyjmując jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia powołane wyżej przepisy prawa materialnego. Tym samym, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej prawo do renty socjalnej od 1 lutego 2014 r. na okres dwóch lat.