IV U 601/20

Sygn. akt IV U 601/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3 listopada 2020 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Dorota Załęska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 3 listopada 2020 roku w Sieradzu odwołania B. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 20 lipca 2020 r. Nr (...) w sprawie B. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o wysokość emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 601/20 UZASADNIENIE Decyzją z 20.07.2020r. ( (...) ) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. na podstawie art. 26, art. 108, art. 174, odmówił B. S. prawa do przeliczenia emerytury, bowiem po uzyskaniu uprawnień do emerytury, w/w nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu.. Po uwzględnieniu w ustalaniu kapitału początkowego wynagrodzeń za okres zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w W. od 1.01.1977 – 18.08.1979, umowy o pracę w Urzędzie (...) w W. za okres od 9.10. – 31.12.1976 oraz za okres od 1.11.1975 – 31.03.1976 kwot minimalnego wynagrodzenia proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy jej wykonywania, nadal korzystniejszy jest wskaźnik okresu od 1.01.1986 – 31.12.1995 wynoszący 81,91%; wartość kp nie uległa zmianie Nie podzielając powyższej decyzji w/w złożyła odwołanie, wnosząc o ponowne przeliczenie świadczenia z uwzględnieniem rzeczywistego stażu pracy, wynikającego ze złożonych świadectw pracy oraz zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu i przeliczenie kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzeń z okresu zatrudnienia w (...) Zakładach (...) od 1.01.1977 – 18.08.1979, zatrudnienia w (...) w O. od 1.11.1975 – 31.03.1976, zatrudnienia od 19.10.1976 – 31.12.1976 w Zespole (...) , zatrudnienia od 1.01.1977 – 18.08.1979 w (...) Zakładach (...) , zatrudnienia od 10.09.2007 – 15.02.2008 w Agencji (...) oraz uwzględnienia okresu sprawowania opieki pielęgnacyjnej nad ojcem, który był inwalidą wojennym. W uzupełnieniu odwołania, w/w nadesłała zaświadczenie z (...) Ośrodka (...) w W. z 18.08.2020r. informujące, że w okresie od 1.02.2010 – 8.03.2013, była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego i odprowadzanych za B. S. składkach na ubezpieczenie zdrowotne w tym okresie. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: B. S. , ur. (...) W okresie od 1.06.2008 - 2.06.2009, od 1.09.2015, B. S. korzystała z pomocy (...) Ośrodka (...) w W. w formie zasiłku stałego i na rzecz ww., były opłacane składki na ubezpieczenie zdrowotne (zaświadczenie k. 8/akta ZUS). Od 1.02.2010 - 8.03.2013, B. S. była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z (...) Ośrodka (...) w W. ; za B. S. były odprowadzone składki na ubezpieczenie zdrowotne za w/w okres (kserokopia zaświadczenia k. 10/akta sprawy). Decyzją z 27.10.2016r. ZUS ponownie ustalił B. S. kapitał początkowy na dzień 1.01.1999r. w wysokości 110.604,89zł. Do ustalenia wartości kp , przyjęto 22 lata, 3 miesiące i 3 dni okresów składkowych oraz 1 miesiąc, 25 dni okresów nieskładkowych. Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego uwzględniono wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych tj. z lat 1986 - 1995 ze wskaźnikiem wysokości wynoszącym 81,91%. Za okresy zatrudnienia od 1.11.1975 - 31.03.1976 przyjęto minimalne wynagrodzenie w j.g.u. Do stażu pracy przyjęto okresy zatrudnienia: 1.11.1975 - 31.03.1976, 19.10.1976 - 31.12.1976, 1.01.1977 - 18.08.1979, 6.11.1979 – 31.12.1998, 21.04.1992 – 24.04.1992, 13.05.1992 – 15.05.1992, 11.05.1994 – 20.05.1994, 18.04.1996 – 20.04.1996, 28.09.1998 – 2.11.1998 (decyzja z załącznikiem k. 19 - 22/akta kapitałowe). W dniu 24.10.2016r., B. S. złożyła w ZUS wniosek o emeryturę (wniosek z załącznikami k. 1 – 11/akta ZUS). Decyzją z 29.11.2016r., ZUS przyznał wnioskodawczyni emeryturę od 23.11.2016r., tj. od osiągnięcia wieku. Łącznie emerytura z FUS oraz okresowa emerytura kapitałowa wyniosła 1606,62zł. (decyzja k. 14 – 15/akta ZUS). W dniu 6.07.2020r., B. S. złożyła w ZUS wniosek o ponowne obliczenie świadczenia, załączając zaświadczenie Rp – 7 z okresu zatrudnienia od 1.01.1977 – 18.08.1979, kserokopię umowy o pracę z 25.10.1976r. z okresu zatrudnienia od 19.10.1976 – 31.12.1976 (k. 22 – 24/akta ZUS). Decyzją z 9.07.2020r., ZUS odmówił B. S. ponownego ustalenia wysokości kapitału początkowego na dzień 1.01.1999r., ponieważ przedłożone dowody nie powodują zmiany wartości kp (decyzja k. 28/akta kapitałowe). Decyzją z 20.07.2020r. ( (...) ) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił B. S. prawa do przeliczenia emerytury; po uwzględnieniu w wysokości kapitału początkowego wynagrodzeń za okres zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w W. od 1.01.1977 – 18.08.1979, umowy o pracę w Urzędzie (...) w W. za okres od 9.10. – 31.12.1976 oraz za okres od 1.11.1975 – 31.03.1976 kwot minimalnego wynagrodzenia, proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy jej wykonywania, nadal korzystniejszy jest wskaźnik okresu od 1.01.1986 – 31.12.1995 wynoszący 81,91%; wartość kp nie uległa zmianie (decyzja k. 25/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i aktach organu rentowego. Sąd Okręgowy zważył: Stosownie do art. 15zzs pkt 2 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568 i 695), w brzmieniu, określonym ustawą z dnia 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U.2020.875) z uwagi na okoliczność, że postępowanie dowodowe w całości zostało przeprowadzone w oparciu o dokumenty zawarte w aktach organu rentowego i aktach sprawy, zaistniały przesłanki do wydania w sprawie wyroku na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 173 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U.2020.53), dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31.12.1948r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne, ustala się kapitał początkowy. Kapitał początkowy jest formułą umożliwiającą odtworzenie okresów przebytych do dnia 31.12.998r., zostaje ustalony na dzień 1.01.1999r. i zapisany na indywidualnym koncie ubezpieczonego. Stanowi on kapitał wyjściowy, do którego doliczane są opłacane od 1.01.1999r. składki na ubezpieczenie emerytalne Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty tzw. hipotetycznej emerytury obliczonej według zasad określonych w art.174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone dla osób w wieku 62 lat. (wspólnie dla kobiet i mężczyzn). Przy ustalaniu stażu ubezpieczeniowego na dzień 31.12.1998r. do wyliczenia przyjmuje się udowodniony okres składkowy i nieskładkowy obliczony na zasadach analogicznych jak okresy składkowe i nieskładkowe wymagane do przyznania emerytury. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1.01.1999r. lub z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu przypadających przed dniem 1.01.1999r. Do ustalenia wartości kp wnioskodawczyni uwzględniono 22 lata, 3 miesiące okresów składkowych oraz 1 miesiąc okresów nieskładkowych. Do stażu pracy przyjęto podnoszony w odwołaniu okres zatrudnienia od 1.11.1975 – 31.03.1976, 19.10.1976 – 31.12.1976, 1.01.1977 – 18.08.1979. Okres zatrudnienia od 10.09.2007 – 15.02.2008 nie mógł zostać uwzględniony, bowiem wykracza poza 31.12.1998r. Za okres zatrudnienia od 1.11.1975 – 31.03.1976, przyjęto zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy emerytalno – rentowej minimalne wynagrodzenie w j.g.u. W okresie, w którym wnioskodawczyni pozostawała w ubezpieczeniu społecznym jedynie przez część miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3, w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia, przyjęto sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy, odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu - zgodnie z art. 174 ust. 3b. Wysokość emerytury wnioskodawczyni została ustalona z uwzględnieniem średniego dalszego trwania życia obowiązującego w dniu przyznania emerytury w podwyższonym wieku tj. 250,60 miesięcy. Natomiast średnie dalsze trwanie życia obowiązujące w dniu, kiedy wnioskodawczyni ukończyła 60 lat wynosiło 252,40 miesięcy i było dla wnioskodawczyni wariantem niekorzystnym. Nową emeryturę ustala się jako równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Podstawa obliczenia emerytury to suma składek na ubezpieczenia emerytalne z uwzględnieniem waloryzacji (zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego od dnia 1.01.1999r. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury) oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego. Na wysokość emerytury obliczonej według nowych zasad ma wpływ wysokość zwaloryzowanego kapitału początkowego ustalanego na dzień 1.01.1999r. oraz wysokość zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie społeczne zaewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego od dnia 1.01.1999r. do miesiąca poprzedzającego miesiąc przyznania emerytury. Zgodnie z art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę określoną w art. 24 lub 24a, emeryt podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość świadczenia ulega ponownemu ustaleniu. Emerytury obliczone według zasad określonych w art. 26 powiększa się o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia prawa do emerytury, o której mowa w art. 24 i 24a, i zwaloryzowanych zgodnie z art. 25 przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku danego ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku o przeliczenie wysokości emerytury. Złożone przez odwołującą dokumenty w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z zarobkami z okresu od 1.01.1977 - 18.08.1979, umowa o pracę za okres od 19.10.1976 - 31.12.1976, nie spowodowały zmian w stażu pracy i podstawie wymiaru kapitału początkowego. Okoliczność, że po uzyskaniu uprawnień do emerytury odwołująca nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu skutkuje brakiem możliwości przeliczenia jej emerytury. Należy także dodać, że okresy pobierania przez wnioskodawczynię zasiłku stałego od 1.06.2008 - 2.06.2009, od 1.09.2015 oraz świadczenia pielęgnacyjnego od 1.02.2010 - 8.03.2013, nie mają wpływu na wysokość świadczenia emerytalnego, bowiem za B. S. były odprowadzone tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne. Osoba pobierająca zasiłek stały, podlega z mocy prawa tylko obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne ww. osób i opłacającym jest ośrodek pomocy społecznej. Kwestie ubezpieczenia zdrowotnego osób pobierających zasiłek zostały uregulowane w ustawie z 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018r., poz. 1510 j.t.). W przepisach prawa brak jest natomiast podstawy prawnej, która umożliwiałaby opłacanie składek emerytalno – rentowych za osobę pobierającą zasiłek stały (por. wyrok WSA w Olsztynie z 12.02.2019r., II SA/OI 804/18, wyrok WSA w Gdańsku z 7.02.2018r., I SA/Gd 1737/17). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 §1 kpc , orzeczono jak w sentencji.