IV U 595/13

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2013-10-25
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąochrona zaufania obywatelawznowienie postępowaniaprawo pracyświadczenia emerytalne

Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury M.R. za okres od października 2011 do listopada 2012 roku, uznając, że przepisy zawieszające wypłatę świadczenia były niezgodne z Konstytucją.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie M.R. od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia decyzji zawieszającej prawo do emerytury. Organ rentowy zawiesił wypłatę świadczenia na podstawie przepisów uznanych później przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Sąd uznał odwołanie i skargę o wznowienie postępowania za uzasadnione, przyznając ubezpieczonej prawo do emerytury za sporny okres.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie M.R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji z dnia 4 października 2011 r. w części dotyczącej zawieszenia prawa do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Organ rentowy uzasadniał swoje stanowisko wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/2012), który stwierdził utratę mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. M.R. wniosła o zmianę decyzji i wypłatę emerytury za sporny okres, powołując się na wspomniany wyrok TK. Sąd Okręgowy uznał odwołanie i skargę o wznowienie postępowania za uzasadnione. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 145a k.p.a., można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję. Skarga została wniesiona w ustawowym terminie. Sąd stwierdził, że przepisy, na podstawie których zawieszono wypłatę emerytury M.R., były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a wyrok TK jedynie potwierdził tę niezgodność. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, ustalając, że M.R. ma prawo do emerytury i jej wypłaty za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy zawieszające wypłatę emerytury osobom, które nabyły do niej prawo przed 1 stycznia 2011 r. i nadal pracowały, naruszają zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego potwierdził tę niezgodność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji

Strona wygrywająca

M. R.

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw art. 28

Przepis, który w związku z art. 103a ustawy emerytalnej, stanowił podstawę zawieszenia wypłaty emerytury. Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.

k.p.c. art. 145a § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis dodany z dniem 1 stycznia 2011 r., który wstrzymywał wypłatę emerytury w przypadku uzyskiwania przychodu z tytułu zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy. Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa wejście w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

k.p.c. art. 477 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy zawieszające wypłatę emerytury osobom, które nabyły do niej prawo przed 1 stycznia 2011 r. i nadal pracowały, są niezgodne z Konstytucją. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie. Decyzja ZUS została wydana na podstawie przepisów, które utraciły moc obowiązującą.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do wypłaty emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok TK został ogłoszony po rozpoczęciu okresu zawieszenia.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wypłaty ubezpieczonej emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012 r. (sygn. akt K 2/2012) został ogłoszony w dniu 22. 11.2012r. i z tym dniem nastąpiła utrata mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powalane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób, tj. nie mogą stanowić podstawy wydawania kolejnych rozstrzygnięć (decyzji) a zawieszaniu emerytur.

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania wypłaty emerytury w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady ochrony zaufania obywatela do państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i kontynuujących zatrudnienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z niezgodnością przepisów z Konstytucją i ich wpływem na prawa obywateli, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawami emerytalnymi.

Emerytura mimo pracy? Sąd przyznał rację ubezpieczonej, kwestionując przepisy ZUS jako niezgodne z Konstytucją.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 595/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2013r. w S. odwołania M. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 28 marca 2013 r. Nr (...) w sprawie M. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dn. 04 października 2011r. i ustala, że M. R. ma prawo do emerytury i wypłaty tego świadczenia za okres od 01 października 2011r. do 21 listopada 2012r. Sygn. akt: IV U 595/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 28.03.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej M. R. uchylenia decyzji i z dnia 04.10.20 11 r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury na okres od dnia 01.10.2011 r. do dnia 21.11.2012r. W uzasadnieniu decyzji ZUS podniósł, że brak jest podstaw do wypłaty ubezpieczonej emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012 r . (sygn. akt K 2/2012) został ogłoszony w dniu 22. 11.2012r. i z tym dniem nastąpiła utrata mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Od decyzji tej odwołanie złożyła ubezpieczona M. R. wnosząc o jej zmianę i wypłatę emerytury za okres od dnia 01.10.2011e. do 21.11.2012r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. l O3a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw wstrzymał M. R. od ł października 20 ł 1 r. wypłatę emerytury. W dniu 29.11.2012r. ubezpieczona złożyła w Oddziale ZUS w S. skargę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 04.10.2011r. domagając się wypłaty emerytury za okres od 01.l0.2011r. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania powoła1a się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. stwierdzającej, że art.28 ustawy z 16 grudnia 201 Or. o zmianie ustawy o finansach publicznych i niektórych innych ustaw jest niezgodny z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Decyzją z 21.12.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. podjął wypłatę emerytury od dnia 22.11.2012r. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Odwołanie i skarga o wznowienie postępowania okazały się uzasadnione. Zgodnie z art.145a kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności sprawy Sąd stwierdził, ze skarga ubezpieczonej opiera się na ustawowej podstawie oraz została wniesiona w przewidzianym ustawą terminie. Jako podstawę skargi M. R. wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. w sprawie o sygnaturze akt K 2/12 opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 1285 z 22 listopada 2012r. Zgodnie z art. l90 ust.3 Konstancji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr78, poz.483) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunat Konstytucyjny określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 listopada 20l2r. nie określił innej daty utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, który był przedmiotem badania. Zatem za datę wejścia w życia powyższego wyroku Trybunatu Konstytucyjnego uznać należy datę 221istopada 2012r., tj. datę ogłoszenia wyroku z Dzienniku Ustaw. Ubezpieczona skargę o wznowienie postępowania złożyła w dniu 29.11.2012r., a zatem przed upływem terminu przewidzianego w kpa . Odnosząc się do kwestii zasadności odwołania od decyzji z dnia 28.03.2013r. i poprzedzającej je skargi o wznowienie postępowania stwierdzić należało, że zawarte w niej wnioski zasługiwały na uwzględnienie. W stanowiącym podstawę odwołania i skargi wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. Trybunat stwierdził, że art 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz.1726 ze zm.) w związku z art. l03a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.), dodanym przez art.6 pkt 2 w/w ustawy z 16 grudnia 20l0r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed l stycznia 20l1r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej . Przedstawione wyżej ustalenia pokazują, że przyczyną zawieszenia wypłaty emerytury na rzecz M. R. decyzją z 04.10.2011r. były wskazane wyżej uregulowania, tj. przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w zw. z art.103 a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W chwili przyznania ubezpieczonej emerytury, tj. w dniu 17.08.2010r. nie obowiązywał przepis art.103a ustawy emerytalnej wyłączający, pod rygorem zawieszenia prawa do emerytury, możliwość wypłaty świadczenia emerytalnego pomimo uzyskiwania przychodu z tytułu zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Powyższe pozwalało ubezpieczonej pobierać emeryturę obok wynagrodzenia za pracę, aż do l października 2011r. kiedy to organ rentowy dokonał zawieszenia wypłaty emerytury stosując przepis art. l03a ustawy emerytalnej dodany do niej z dniem 1 stycznia 2011r. W ocenie Sądu zastosowanie do ubezpieczonej niezgodnych z ustawą zasadniczą przepisów ustawy stanowiących podstawę wydania decyzji ostatecznej z 04.10.2011r. uzasadnia wniosek ubezpieczonej o zmianę obu decyzji organu rentowego, poprzez ustalenie, że M. R. przysługuje prawo do wypłaty emerytury od l października 2011r. tj. od daty zawieszenia wypłaty świadczenia do 21.11.2012r., tj. do dnia wznowienia wypłaty przez ZUS. Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego, że podjęcie wypłaty emerytury jest co do zasady możliwe z dniem złożenia skargi, nie wcześniej niż z dniem 22 listopada 2011r., w którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony. Nie można zgodzić się z poglądem, że dopiero od w/w daty zakwestionowane przez Trybunał przepisy powołanych ustaw są niezgodne z Konstytucją . Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Data ogłoszenia wyroku Trybunału, tj. 22 listopada 2012r. jest datą, od której przepis art. l03a ustawy emerytalnej i przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. traci moc obowiązującą wobec osób, które prawo do emerytury nabyły przed l stycznia 2011r. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powalane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób, tj. nie mogą stanowić podstawy wydawania kolejnych rozstrzygnięć (decyzji) a zawieszaniu emerytur. W przypadku ubezpieczonej do zawieszenia wypłaty emerytury doszło przed utratą mocy obowiązującej przez wskazane przepisy, a skarga o wznowienie postępowania zmierza do wyeliminowania z obrotu orzeczenia które zapadało na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł co do decyzji z dnia 04.10.2011r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI