IV U 758/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury Z.K. za okres od października 2011 do listopada 2012 roku, uznając, że decyzja ZUS o zawieszeniu świadczenia była oparta na niekonstytucyjnych przepisach.
Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie Z.K. od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury za okres od października 2011 do listopada 2012 roku. ZUS argumentował, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 103a ustawy o emeryturach i rentach wszedł w życie dopiero po tym okresie. Sąd uznał jednak, że skarga o wznowienie postępowania była uzasadniona, ponieważ decyzja ZUS opierała się na przepisach niezgodnych z Konstytucją, a wyrok TK jedynie potwierdził tę niezgodność.
Sąd Okręgowy w Siedlcach, w składzie SSO Jerzy Zalasiński, rozpoznał odwołanie Z. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 22 kwietnia 2013 r., która odmawiała uchylenia wcześniejszej decyzji z dnia 4 października 2011 r. w części zawieszającej prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Organ rentowy argumentował, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/2012), który stwierdził niezgodność art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. z Konstytucją, wszedł w życie dopiero 22 listopada 2012 r., czyli po okresie, za który Z. K. domagała się wypłaty świadczenia. Sąd Okręgowy uznał odwołanie i skargę o wznowienie postępowania za uzasadnione. Powołując się na art. 145a k.p.a., sąd stwierdził, że można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję. Skarga została wniesiona w terminie miesiąca od wejścia w życie orzeczenia TK. Sąd podkreślił, że przepisy, na podstawie których ZUS zawiesił wypłatę emerytury, były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a wyrok TK jedynie to potwierdził. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 4 października 2011 r., ustalając prawo Z. K. do emerytury i jej wypłaty za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Wniosek o wypłatę odsetek został przekazany do rozpoznania organowi rentowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja wydana na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją może być uchylona w trybie wznowienia postępowania, jeśli skarga zostanie wniesiona w ustawowym terminie od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 145a k.p.a., który dopuszcza wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Podkreślono, że przepisy były niezgodne od początku, a wyrok TK jedynie to potwierdził, co uzasadnia uchylenie decyzji wydanej na ich podstawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji
Strona wygrywająca
Z. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 477 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.
ustawa emerytalna art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dodany z dniem 1 stycznia 2011 r., który wstrzymywał wypłatę emerytury w przypadku uzyskiwania przychodu z zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw art. 28
Przepis, który w związku z art. 103a ustawy emerytalnej, stanowił podstawę zawieszania wypłaty emerytur. Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja ZUS oparta na przepisach niezgodnych z Konstytucją. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona w ustawowym terminie od ogłoszenia wyroku TK. Niezgodność przepisów z Konstytucją istniała od daty ich ustanowienia, a wyrok TK jedynie to potwierdził.
Odrzucone argumenty
Wyrok TK wszedł w życie po okresie, za który domagano się wypłaty emerytury.
Godne uwagi sformułowania
przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób.
Skład orzekający
Jerzy Zalasiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do wznowienia postępowania w przypadku decyzji opartych na niekonstytucyjnych przepisach, nawet jeśli wyrok TK zapadł po okresie, którego dotyczyła decyzja."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja opierała się na przepisach uznanych za niezgodne z Konstytucją, a postępowanie zostało wznowione w ustawowym terminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na przeszłe decyzje administracyjne i przywracać prawa obywatelom, nawet po upływie czasu.
“Nawet po latach można odzyskać emeryturę, jeśli ZUS działał na podstawie niekonstytucyjnych przepisów!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 758/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Marta Żuk po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014r. w Siedlcach na rozprawie odwołania Z. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 22 kwietnia 2013 r. (Nr (...) ) w sprawie Z. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 04 października 2011 roku i ustala Z. K. prawo do emerytury i wypłaty tego świadczenia za okres od dnia 01 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku; II. zawarty w odwołaniu wniosek o wypłatę odsetek przekazać organowi rentowemu do rozpoznania. Sygn. akt: IV U 758/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 22.04.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej Z. K. uchylenia decyzji z dnia 04.10.2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury na okres od dnia 01.10.2011r. do dnia 21.11.2012r. W uzasadnieniu decyzji ZUS podniósł, że brak jest podstaw do wypłaty ubezpieczonej emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. (sygn.. akt K 2/2012r.) został ogłoszony w dniu 22.11.2012r. i z tym dniem nastąpił utrata mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Od decyzji tej odwołanie złożyła ubezpieczona Z. K. wnosząc o jej zmianę i wypłatę emerytury za okres od dnia 01.10.2011r do 21.11.2012r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw wstrzymał Z. K. od 1 października 2011r. wypłatę emerytury. W dniu 22.11.2012r. ubezpieczona złożyła w Oddziale ZUS w S. skargę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 04.10.2011r. domagając się wypłaty emerytury za okres od 01.10.2011r. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. stwierdzający, że art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych i niektórych innych ustaw jest niezgodny z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Decyzją z 19.12.2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. podjął wypłatę emerytury od dnia 22.11.2012r. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Odwołani i skarga o wznowienie postępowania okazały się uzasadnione. Zgodnie z art.145a kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że skarga ubezpieczonej opiera się na ustawowej podstawie oraz została wniesiona w przewidzianym ustawą terminie. Jako podstawę skargi Z. K. wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. w sprawie o sygnaturze akt K 2/12 opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 1285 z 22 listopada 2012r. Zgodnie z art.190 ust.3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr78, poz.483) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał Konstytucyjny określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 listopada 2012r. nie określił innej daty utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, który był przedmiotem badania. Zatem za datę wejścia w życia powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznać należy datę 22 listopada 2012r., tj. datę ogłoszenia wyroku z Dzienniku Ustaw. Ubezpieczona skargę o wznowienie postępowania złożyła w dniu 22.11.2012r., a zatem przed upływem terminu przewidzianego w kpa . Odnosząc się do kwestii zasadności odwołania od decyzji z dnia 22.04.2013r. i poprzedzającej je skargi o wznowienie postępowania stwierdzić należało, że zawarte w niej wnioski zasługiwały na uwzględnienie. W stanowiącym podstawę odwołania i skargi wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. Trybunał stwierdził, że art 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz.1726 ze zm.) w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.), dodanym przez art.6 pkt 2 w/w ustawy z 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej . Przedstawione wyżej ustalenia pokazują, że przyczyną zawieszenia wypłaty emerytury na rzecz Z. K. decyzją z 04.10.2011r. były wskazane wyżej uregulowania ,tj. przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w zw. z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W chwili przyznania ubezpieczonej emerytury ,tj. w dniu 01.03.2010r. nie obowiązywał przepis art.103a ustawy emerytalnej wyłączający, pod rygorem zawieszenia prawa do emerytury, możliwość wypłaty świadczenia emerytalnego pomimo uzyskiwania przychodu z tytułu zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Powyższe pozwalało ubezpieczonej pobierać emeryturę obok wynagrodzenia za pracę, aż do 1 października 2011r. kiedy to organ rentowy dokonał zawieszenia wypłaty emerytury stosując przepis art.103a ustawy emerytalnej dodany do niej z dniem 1 stycznia 2011r. W ocenie Sądu zastosowanie do ubezpieczonej niezgodnych z ustawą zasadniczą przepisów ustawy stanowiących podstawę wydania decyzji ostatecznej z 04.10.2011r. uzasadnia wniosek ubezpieczonej o zmianę obu decyzji organu rentowego, poprzez ustalenie, że Z. K. przysługuje prawo do wypłaty emerytury od 1 października 2011r. tj. od daty zawieszenia wypłaty świadczenia do 21.11.2012r. ,tj. do dnia wznowienia wypłaty przez ZUS. Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego, że podjęcie wypłaty emerytury jest co do zasady możliwe z dniem złożenia skargi, nie wcześniej niż z dniem 22 listopada 2011r., w którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony. Nie można zgodzić się z poglądem, że dopiero od w/w daty zakwestionowane przez Trybunał przepisy powołanych ustaw są niezgodne z Konstytucją . Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Data ogłoszenia wyroku Trybunału ,tj. 22 listopada 2012r. jest datą, od której przepis art.103a ustawy emerytalnej i przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. traci moc obowiązującą wobec osób, które prawo do emerytury nabyły przed 1 stycznia 2011r. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób, tj. nie mogą stanowić podstawy wydawania kolejnych rozstrzygnięć (decyzji) o zawieszaniu emerytur. W przypadku ubezpieczonej do zawieszenia wypłaty emerytury doszło przed utratą mocy obowiązującej przez wskazane przepisy, a skarga o wznowienie postępowania zmierza do wyeliminowania z obrotu orzeczenia, które zapadało na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł co do decyzji z dnia 04.10.2011r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI