IV U 893/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd przyznał prawo do świadczenia przedemerytalnego osobie, której umowa o pracę została rozwiązana w wyniku nieprzyjęcia nowych warunków pracy, uznając to za przyczynę leżącą po stronie pracodawcy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił B. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego, uznając, że rozwiązanie umowy o pracę nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przyznając świadczenie. Ustalono, że wypowiedzenie zmieniające warunki pracy, dotyczące miejsca zatrudnienia, było nieakceptowalne dla ubezpieczonej ze względu na znaczną odległość od miejsca zamieszkania i problemy zdrowotne, co skutkowało rozwiązaniem umowy. Sąd uznał, że taka sytuacja spełnia przesłanki rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Decyzją z dnia 5 października 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. odmówił B. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego, argumentując, że rozwiązanie umowy o pracę z (...) sp. z o.o. nie wynikało z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. B. W. złożyła odwołanie, powołując się na poprawione świadectwo pracy. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po rozpoznaniu sprawy, zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał B. W. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 17 września 2016 r. Ustalono, że ubezpieczona spełniała warunki dotyczące wieku (ukończone 55 lat), stażu pracy (37 lat, 5 miesięcy i 3 dni), statusu bezrobotnej oraz pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez wymagany okres. Kluczową kwestią było ustalenie, czy rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Umowa została rozwiązana w wyniku odmowy przyjęcia przez B. W. nowych warunków pracy, które obejmowały zmianę miejsca zatrudnienia o około 100 km od jej miejsca zamieszkania. Ubezpieczona nie przyjęła propozycji ze względu na trudności w dojazdach komunikacją publiczną, problemy zdrowotne i brak prawa jazdy. Sąd, opierając się na zeznaniach świadków i samej ubezpieczonej, uznał, że odmowa przyjęcia pogarszających warunki pracy i płacy zaproponowanych w trybie wypowiedzenia zmieniającego nie stanowi współpracy przyczyny rozwiązania stosunku pracy. W konsekwencji, sąd uznał, że stosunek pracy uległ rozwiązaniu z przyczyn niedotyczących pracownika, co kwalifikuje się jako przyczyna dotycząca zakładu pracy w rozumieniu ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Sąd zasądził również od ZUS na rzecz B. W. koszty zastępstwa procesowego w kwocie 180 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy zaproponowanych pracownikowi w trybie wypowiedzenia zmieniającego, które pogarszają jego warunki pracy, nie stanowi współpracy przyczyny rozwiązania stosunku pracy i przyjmuje się, że taki stosunek pracy, jeśli ulega rozwiązaniu, zostaje rozwiązany z przyczyn niedotyczących pracownika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wypowiedzenie zmieniające warunki pracy, które znacząco pogarszało sytuację pracownika (np. poprzez zmianę miejsca pracy o dużej odległości), a pracownik odmówił jego przyjęcia, skutkuje rozwiązaniem umowy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Odmowa przyjęcia nowych, niekorzystnych warunków nie obciąża pracownika jako przyczyna rozwiązania stosunku pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przyznanie świadczenia przedemerytalnego
Strona wygrywająca
B. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. W. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.ś.p. art. 2 § 1 pkt 2
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończyła co najmniej 55 lat (kobieta) i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet.
u.p.z. art. 2 § 1 pkt 29
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Definicja 'przyczyn dotyczących zakładu pracy', obejmująca m.in. rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, ogłoszenie upadłości, likwidację pracodawcy lub stanowiska pracy, czy wygaśnięcie stosunku pracy w wyniku przejścia zakładu pracy i niezaproponowania nowych warunków.
Pomocnicze
u.ś.p. art. 2 § 2
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Za okres uprawniający do emerytury uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
u.ś.p. art. 2 § 3
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Świadczenie przedemerytalne przysługuje po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, pod warunkiem dalszej rejestracji jako bezrobotny, nieodmówienia bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji zatrudnienia oraz złożenia wniosku w terminie.
k.p. art. 42
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 9 § 2
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozwiązanie umowy o pracę w wyniku odmowy przyjęcia nowych, znacznie pogarszających warunki pracy i płacy, stanowi przyczynę dotyczącą zakładu pracy. Ubezpieczona spełniła wszystkie warunki formalne do przyznania świadczenia przedemerytalnego (wiek, staż, status bezrobotnego, pobieranie zasiłku). Znaczna odległość od proponowanego miejsca pracy, problemy zdrowotne i brak możliwości dojazdu uzasadniały odmowę przyjęcia nowych warunków.
Odrzucone argumenty
Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracownika (nieprzyjęcie nowych warunków).
Godne uwagi sformułowania
Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy zaproponowanych pracownikowi w trybie wypowiedzenia zmieniającego, które pogarszają jego warunki pracy, nie stanowi współpracy przyczyny rozwiązania stosunku pracy i przyjmuje się, że taki stosunek pracy, jeśli ulega rozwiązaniu, zostaje rozwiązany z przyczyn niedotyczących pracownika.
Skład orzekający
Jacek Witkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przyczyny dotyczące zakładu pracy' w kontekście świadczeń przedemerytalnych, zwłaszcza w przypadku wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika, który odmówił przyjęcia nowych warunków pracy z powodu znacznej odległości i problemów z dojazdem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'przyczyny dotyczące pracodawcy' w kontekście świadczeń przedemerytalnych, co jest istotne dla osób w wieku przedemerytalnym i ich pracodawców.
“Czy odmowa przeprowadzki do innej miejscowości to powód do utraty świadczenia przedemerytalnego? Sąd odpowiada.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 893/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant sekr. sądowy Monika Świątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2017 r. w S. odwołania B. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 5 października 2016 r. Nr (...) w sprawie B. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o prawo do świadczenia przedemerytalnego I. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje B. W. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 17 września 2016 roku; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. na rzecz B. W. kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 893/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 października 2016r. Nr (...) , działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (tj. Dz. U. z 2013r. poz. 170), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. odmówił B. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ z rozwiązania umowy o pracę z (...) sp. z o.o. nie wynika, że jedyną przyczyną rozwiązania stosunku pracy była przyczyna dotycząca zakładu pracy. Odwołanie od w/w decyzji złożyła B. W. , wnosząc o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego i powołując się na treść poprawionego świadectwa pracy przedłożonego ZUS (odwołanie, k. 1 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 7-7v akt sprawy). Pełnomocnik ubezpieczonej wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Ubezpieczona B. W. w dniu 16 września 2016r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w W. z wnioskiem o świadczenie przedemerytalne. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy przyjął za udowodniony do dnia rozwiązania stosunku pracy okres zatrudnienia w łącznym wymiarze 37 lat, 5 miesięcy i 3 dni, w tym 32 lata, 11 miesięcy i 12 dni okresów składkowych oraz 4 lata, 5 miesięcy i 21 dni okresów nieskładkowych. B. W. w dniu 5 grudnia 2012r. ukończyła 55 lat. Ubezpieczona była zatrudniona w (...) sp. z o.o. w K. w okresie od 30 stycznia 1991r. do 29 lutego 2016r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku robotnik w wylęgarni – brygadzista. Ubezpieczona otrzymała wypowiedzenie zmieniające warunki pracy. Umowa o pracę została wypowiedziana w części dotyczącej miejsca zatrudnienia z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Przyczyną wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę było przeniesienie na inne miejsce działalności zakładu wylęgu drobiu, co wiązało się ze zmianą miejsca wykonywania pracy. B. W. zaproponowano pracę w nowo powstałym zakładzie w S. . Ubezpieczona odmówiła przyjęcia nowych warunków pracy, bowiem mieszka w miejscowości S. oddalonej od proponowanego miejsca świadczenia pracy o około 100 km. Dojazd do w/w miejsca pracy byłby znacznie utrudniony dla ubezpieczonej z uwagi na dużą odległość między jej miejscem zamieszkania a nowym miejscem pracy, jak również wobec jej problemów zdrowotnych. Wnioskodawczyni nie ma prawa jazdy i musiałaby korzystać z komunikacji publicznej. Aby dojechać do S. ubezpieczona musiałaby najpierw dojechać do W. , a następnie szukać połączenia z W. . B. W. nie przyjęła zaproponowanych warunków pracy, w związku z czym umowa o pracę uległa rozwiązaniu z dniem 29 lutego 2016r. (świadectwo pracy k. 11-13 akt emerytalnych i k. 2-3 akt sprawy; wypowiedzenie warunków umowy o pracę k. 6 akt sprawy; zeznania świadka D. R. k. 42v akt sprawy; wyjaśnienia i zeznania ubezpieczonej k. 18v i 43 akt sprawy; dokumenty zgromadzone w aktach osobowych). Od 1 marca 2016r. B. W. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako bezrobotna, od dnia 1.03.2016r. do 31.08.2016r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, a także w w/w okresie nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zaświadczenie z dnia 12 września 2016r. k. 15 akt emerytalnych). Zaskarżoną decyzją z dnia 5 października 2016r. Nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. odmówił B. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ z rozwiązania umowy o pracę z (...) sp. z o.o. nie wynika, że jedyną przyczyną rozwiązania stosunku pracy była przyczyna dotycząca zakładu pracy (decyzja z dnia 05.10.2016r. k. 41 akt emerytalnych). Odwołanie ubezpieczonej B. W. zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art.2 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2013r. poz. 170 j.t.) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.), w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1 , uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( art. 2 ust. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych ). Ponadto, jak stanowi ustęp 3 wskazanego przepisu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ustępie 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: (1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna, (2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych, (3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. W niniejszej sprawie bezsporne było, że wnioskodawczyni w dniu 5 grudnia 2012r. ukończyła 55 lat, do dnia rozwiązania stosunku pracy udowodniła okres uprawniający do emerytury w łącznym wymiarze 37 lat, 5 miesięcy i 3 dni, jak również spełnia warunki dotyczące posiadania statusu osoby bezrobotnej oraz okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Rozstrzygnięcie sprawy wymagało jedynie ustalenia, czy stosunek pracy łączący ubezpieczoną z pracodawcą (...) sp. z o.o. w K. do dnia 29 lutego 2016r. został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów wspomnianej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy . Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to: a) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, b) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych, c) wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy, d) rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika. Organ rentowy odmówił uznania, że do rozwiązania stosunku pracy z ubezpieczoną doszło na skutek przyczyn leżących po stronie pracodawcy wskazując, że ostatnia umowa o pracę B. W. została rozwiązana z powodu nie przyjęcia przez wnioskodawczynię proponowanych warunków pracy. Ubezpieczona otrzymała wypowiedzenie zmieniające umowę o pracę w zakresie miejsca wykonywania pracy z uwagi na przeniesienie w inne miejsce działalności zakładu wylęgu drobiu. Zebrany w sprawie materiał dowody, w szczególności w postaci spójnych i wiarygodnych zeznań świadka D. R. oraz zeznań ubezpieczonej B. W. , dał podstawy do ustalenia, że wnioskodawczyni odmówiła przyjęcia nowych warunków pracy z powodu znacznej odległości pomiędzy zaproponowanym miejscem świadczenia pracy – S. , a miejscem zamieszkania – S. . Ubezpieczona nie posiada prawa jazdy i ma problemy zdrowotne, zaś codzienne dojazdy komunikacją publiczną z miejsca zamieszkania do nowego miejsca wykonywania pracy byłyby dla niej bardzo uciążliwe, długotrwałe i kosztowne w porównaniu do poprzednich warunków pracy. Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy zaproponowanych pracownikowi w trybie wypowiedzenia zmieniającego, które pogarszają jego warunki pracy, nie stanowi współprzyczyny rozwiązania stosunku pracy i przyjmuje się, że taki stosunek pracy, jeśli ulega rozwiązaniu, zostaje rozwiązany z przyczyn niedotyczących pracownika i zastosowanie ma art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 23 maja 2013r., III AUa 1557/12, Legalis nr 723093; wyrok SA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2015r., III AUa 1681/14, Legalis nr 1349034). Wobec powyższego należało uznać, że sposób rozwiązania umowy o pracę w postaci wypowiedzenia zmieniającego w trybie art. 42 kp odpowiada wskazanemu w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych pojęciu przyczyn dotyczących zakładu pracy. Tym samym B. W. spełniła wszystkie niezbędne warunki do przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 17 września 2016r., tj. od następnego dnia po dniu złożenia wniosku wraz z dokumentami, stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych . Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 2 kpc , zmieniono zaskarżoną decyzję i orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy na podstawie art.98 § 1 i 3 kpc w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800). Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI