IV U 56/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania M. T. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), która przyznała mu zasiłek chorobowy za okres od 3.04.2017 do 20.09.2017 w kwocie 1710 zł. Z tej kwoty potrącono 1210 zł na zaległe składki (857 zł) i odsetki od nich (353 zł), wypłacając wnioskodawcy pozostałe 500 zł. Ubezpieczony nie zgodził się z potrąceniem odsetek, twierdząc, że jest to niezgodne z jego wnioskiem i przepisami Kodeksu cywilnego (art. 5 i 56), a także z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 831 kpc) dotyczącymi ochrony świadczeń budżetowych. Sąd Rejonowy w Toruniu oddalił odwołanie. Sąd uznał, że postępowanie organu rentowego było zasadne, a przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 50) oraz Ordynacji podatkowej (art. 55) pozwalają na potrącanie zaległych składek wraz z odsetkami. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych są przepisami szczególnymi (lex specialis) i mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd powołał się na utrwalone stanowisko judykatury, w tym wyroki sądów apelacyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdzają zasadność takich potrąceń. Sąd zaznaczył, że potrącenie zaległych składek nie jest egzekucją cywilną w rozumieniu KPC, a przepisy KPC dotyczące ochrony świadczeń nie mają zastosowania do potrąceń dokonywanych na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd rozstrzygał sprawę według stanu faktycznego z chwili wydania decyzji przez organ rentowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie możliwości potrącania zaległych składek wraz z odsetkami z zasiłków chorobowych przez KRUS, a także pierwszeństwa przepisów szczególnych nad ogólnymi w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyfiki rolniczego ubezpieczenia społecznego i potrąceń dokonywanych przez KRUS.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ rentowy może potrącić z przyznanego zasiłku chorobowego zaległe składki wraz z odsetkami za zwłokę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy może potrącić z przyznanego zasiłku chorobowego zaległe składki wraz z odsetkami za zwłokę.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 50) oraz Ordynacji podatkowej (art. 55) zezwalają na potrącanie zaległych składek wraz z odsetkami. Przepisy te mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego w sprawach ubezpieczeniowych.
Czy przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zasad współżycia społecznego (art. 5 i 56) mają zastosowanie do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Przepisy regulujące ubezpieczenie społeczne rolników są przepisami odrębnymi od przepisów Kodeksu cywilnego i regulują relacje między ubezpieczonym a organem rentowym, a nie stosunki umowne.
Czy potrącenie zaległych składek z zasiłku chorobowego stanowi egzekucję cywilną w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, potrącenie zaległych składek na mocy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie stanowi egzekucji cywilnej w myśl przepisów KPC.
Uzasadnienie
Potrącenie oparte jest na przepisach szczególnych ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, która jest lex specialis wobec KPC.
Czy świadczenia z ubezpieczeń społecznych podlegają ochronie przed egzekucją na podstawie art. 831 § 1 pkt 2, 5 i 7 KPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania do potrąceń dokonywanych przez organ rentowy na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Uzasadnienie
Wnioskodawca nie otrzymywał stypendium, alimentów ani świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. Ubezpieczenia majątkowe i osobowe opierają się na umowach, a nie na ustawie. Potrącenie na podstawie art. 50 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie jest egzekucją w rozumieniu KPC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.u.s.r. art. 50 § 1 i 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Kasa może potrącać z wypłacanych świadczeń zaległe składki na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z odsetkami.
o.p. art. 55 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Pomocnicze
u.u.s.r. art. 52 § 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Ordynacji podatkowej.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, ale również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.
k.p.c. art. 831 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, jakie świadczenia nie podlegają egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowią lex specialis wobec Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. • Potrącenie zaległych składek wraz z odsetkami jest zgodne z art. 50 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. • Zaliczenie wpłaty na poczet zaległości i odsetek powinno być proporcjonalne zgodnie z art. 55 Ordynacji podatkowej. • Stanowisko judykatury i Trybunału Konstytucyjnego potwierdza zasadność potrąceń.
Odrzucone argumenty
Potrącenie odsetek jest niezgodne z wnioskiem ubezpieczonego i art. 5 i 56 Kodeksu cywilnego. • Świadczenie chorobowe jest świadczeniem budżetowym i podlega ochronie na podstawie art. 831 kpc. • Decyzja organu rentowego jest niezgodna z wnioskiem ubezpieczonego.
Godne uwagi sformułowania
przepisy regulujące ubezpieczenie społeczne obowiązkowe regulują, bowiem nie stosunki umowne między stronami jak kodeks cywilny , tylko relacje między ubezpieczonym a organem rentowym powołanym przez państwo na podstawie ustawy. • potrącenie z należności wynikających z ubezpieczenia społecznego rolników oparte jest na art. 50 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników , która stanowi Lex Specialis wobec kodeksu postępowania cywilnego. • Sąd rozstrzygając odwołanie od decyzji bierze pod uwagę stan faktyczny z chwili jej wydania późniejsze działania stron nie wpływają na jej zgodność z prawem.
Skład orzekający
Janusz Kotas
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości potrącania zaległych składek wraz z odsetkami z zasiłków chorobowych przez KRUS, a także pierwszeństwa przepisów szczególnych nad ogólnymi w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki rolniczego ubezpieczenia społecznego i potrąceń dokonywanych przez KRUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących potrąceń z zasiłków i wyjaśnia relacje między różnymi gałęziami prawa (ubezpieczeniowe, cywilne, procesowe). Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeniowym i administracyjnym.
“Czy KRUS może zabrać cały zasiłek chorobowy na długi? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1710 PLN
zasiłek chorobowy (wypłacony): 500 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.