VI U 83/13

Sąd Apelacyjny w SzczecinieSzczecin2013-07-29
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
pełnomocnik z urzęduubezpieczenia społeczneprawo procesowezażaleniesąd apelacyjnysąd okręgowyemerytura

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonej na postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że sprawa nie jest skomplikowana, a strona potrafi samodzielnie prowadzić postępowanie.

Ubezpieczona D. K. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jednak Sąd Okręgowy oddalił jej wniosek, uznając sprawę za nieskomplikowaną i stwierdzając, że ubezpieczona orientuje się w jej przebiegu. Ubezpieczona złożyła zażalenie, podnosząc warunki finansowe i schorzenia. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zachodzi, gdy sprawa nie jest skomplikowana, a strona potrafi samodzielnie prowadzić proces.

Sprawa dotyczyła zażalenia ubezpieczonej D. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie, który oddalił jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd pierwszej instancji uznał, że sprawa o wysokość emerytury nie jest skomplikowana jurydycznie ani faktycznie, a ubezpieczona orientuje się w jej problematyce, samodzielnie podejmując czynności i formułując pisma. Podkreślono, że sam brak środków na adwokata nie jest podstawą do przyznania pomocy z urzędu. Ubezpieczona w zażaleniu wskazała na spełnienie warunków finansowych, schorzenia oraz długotrwałość postępowania. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu zachodzi, gdy sprawa jest skomplikowana lub strona jest nieporadna. Sąd Apelacyjny ocenił, że ubezpieczona ma świadomość przedmiotu postępowania, jasno formułuje żądania i potrafi uzasadniać swoje stanowisko, a sprawa nie jest skomplikowana. Stwierdzono również, że twierdzenie o wieloletnim trwaniu sprawy jest bezpodstawne, gdyż odwołanie zostało wniesione w styczniu 2013 r., a decyzja o emeryturze została wydana w styczniu 2013 r. W związku z tym Sąd Apelacyjny uznał, że nie zachodzi potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zachodzi, jeżeli sprawa jest nieskomplikowana pod względem prawnym i faktycznym, a strona sama potrafi sobie poradzić w prowadzeniu procesu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że sprawa nie jest skomplikowana, a ubezpieczona ma świadomość przedmiotu postępowania i potrafi samodzielnie formułować swoje żądania i je uzasadniać, mimo zgłaszanych schorzeń. Stwierdzono, że sama nieporadność finansowa nie jest wystarczającą podstawą do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli strona jest w stanie samodzielnie prowadzić proces.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 117 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uwzględnia wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Potrzeba taka nie zachodzi, jeżeli sprawa jest nieskomplikowana pod względem prawnym i faktycznym, a strona sama potrafi sobie poradzić w prowadzeniu procesu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 117 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 117 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie jest skomplikowana jurydycznie ani faktycznie. Strona ubezpieczona orientuje się w problematyce sporu i potrafi samodzielnie podejmować czynności procesowe. Ubezpieczona formułuje pisma w sposób logiczny i zrozumiały. Sam fakt nieposiadania środków na pokrycie kosztów adwokata nie stanowi podstawy do przyznania pomocy z urzędu. Twierdzenie o wieloletnim trwaniu sprawy jest bezpodstawne.

Odrzucone argumenty

Spełnienie warunków finansowych przyznania pełnomocnika z urzędu. Schorzenia ubezpieczonej. Długotrwałość postępowania.

Godne uwagi sformułowania

potrzeba taka nie zachodzi, jeżeli sprawa jest nieskomplikowana pod względem prawnym i faktycznym, a strona sama potrafi sobie poradzić w prowadzeniu procesu udział fachowego pełnomocnika w sprawie będzie potrzebny zazwyczaj wtedy, gdy strona wnosząca o jego ustanowienie jest nieporadna, ma trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych albo gdy sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym

Skład orzekający

Beata Górska

sędzia del.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawach, które nie są skomplikowane, a strona wykazuje zdolność do samodzielnego prowadzenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii ustanowienia pełnomocnika z urzędu i oceny skomplikowania sprawy oraz porady stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej, ale nie zawiera przełomowych interpretacji ani nietypowych faktów.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III A Uz 391/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie sędziego del. SO Beaty Górskiej, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z odwołania D. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość emerytury, na skutek zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt VI U 83/13, postanawia: oddalić zażalenie. del. SSO Beata Górska Uzasadnienie: D. K. złożyła w dniu 27 marca 2013r. wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek. Sąd pierwszej instancji uznał, że wskazane przez ubezpieczoną we wniosku powody nie stanowią podstawy do ustanowienia w jej sprawie pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy przytoczył treść art. 117 § 1 i 2 kpc oraz wskazał, że zgodnie z art. 117 § 5 k.p.c. sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. W ocenie sądu pierwszej instancji sprawa ubezpieczonej z odwołania od niewydania decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie należy do kategorii spraw skomplikowanych jurydycznie i faktycznie i w związku z tym nie wymaga prowadzenia przy udziale pełnomocnika. Nadto według tego sądu wynika, że ubezpieczona orientuje się w problematyce sporu – dotychczas skutecznie samodzielnie podejmowała czynności mające na celu wydanie decyzji o przyznaniu prawa do emerytury( co ostatecznie nastąpiło w dniu 17.01.2013r.) Sąd Okręgowy podkreślił, że sam fakt nie posiadania wystarczających środków na pokrycie kosztów adwokata lub radcy prawnego, nie stanowi podstawy do przyznania takiej pomocy z urzędu. Sąd meriti miał na uwadze, że ubezpieczona w niniejszej sprawie złożyła pismo sformułowane w sposób logiczny i zrozumiały, zatem brak jest podstaw do uznania ubezpieczonej jako osoby nieporadnej. Mając na uwadze powyższe, sąd pierwszej instancji na podstawie art. 117 k.p.c. wniosek ubezpieczonej oddalił. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się D. K. , która w złożonym zażaleniu wskazała, że spełniła warunki finansowe przyznania pełnomocnika z urzędu. Podała, że wszystkie sprawy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych prowadzi przy pomocy rodziny. Jest osobą schorowaną, również na schorzenia psychiatryczne. Sprawa zaś, zdaniem ubezpieczonej, od lat nie może się skończyć, a Sąd Okręgowy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedłużają postępowanie. Podnosząc powyższe okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i przydzielenie pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Za Sądem Okręgowym należy podkreślić, że zgodnie z art. 117 § 5 k.p.c. sąd uwzględnia wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. W orzecznictwie od lat utrwalony jest pogląd, podzielany także przez Sąd Apelacyjny, że potrzeba taka nie zachodzi, jeżeli sprawa jest nieskomplikowana pod względem prawnym i faktycznym, a strona sama potrafi sobie poradzić w prowadzeniu procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1974 r., II CZ 94/74, Lex nr 7511). Nadto w orzecznictwie przyjmuje się, że udział fachowego pełnomocnika w sprawie będzie potrzebny zazwyczaj wtedy, gdy strona wnosząca o jego ustanowienie jest nieporadna, ma trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych albo gdy sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2005 r., III CK 533/04, Lex nr 197647 i z dnia 19 lutego 2010 r., IV CSK 318/09, Lex nr 678016). W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie prawidłowo ocenił wniosek ubezpieczonej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Analiza treści odwołania i pozwu skarżącej oraz pism znajdujących się w aktach rentowych, jednoznacznie wskazuje, że ubezpieczona ma świadomość przedmiotu postępowania sądowego, w sposób jasny i zrozumiały formułuje swoje żądania i je uzasadnia, mimo zgłaszanych schorzeń i dolegliwości. Nadto dotychczasowe czynności podejmowane przez ubezpieczoną wskazują, że posiada ona wystarczającą orientację prawną w zakresie objętym przedmiotem sporu oraz potrafi w sposób przejrzysty i zrozumiały artykułować, i uzasadniać swoje stanowisko. Zdaniem Sądu Apelacyjnego oznacza to, że wbrew twierdzeniom skarżącej posiada ona znajomość przepisów prawa, w stopniu pozwalającym na samodzielny udział w sprawie, bez konieczności pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Z kolei, sam przedmiot sporu faktycznie, jak uznał sąd pierwszej instancji, nie należy do spraw o dużym stopniu skomplikowania. Ubezpieczona w sposób zrozumiały przedstawia stan faktyczny, o który opiera żądanie, a ocena prawna tego stanu faktycznego należy do kompetencji sądu. Ponadto nie uszło uwadze Sądu Apelacyjnego, ze odwołanie od niewydania decyzji przez organ rentowy ubezpieczona wniosła w dniu 16 stycznia 2013r., zatem jej twierdzenie, że sprawa od kilku lat nie może się zakończyć jest bezpodstawne. Podkreślenia wymaga również to, że ubezpieczona otrzymała prawo do emerytury decyzją organu rentowego z dnia 17 stycznia 2013r. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że w sprawie, na obecnym etapie postępowania, nie zachodzi potrzeba ustanowienia dla ubezpieczonej pełnomocnika z urzędu. Uwzględniając powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 385 k.p.c. , zażalenie, jako nieuzasadnione, oddalił w całości. del. SSO Beata Górska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI