IV U 538/16

Sygn. akt IV U 538/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 01 grudnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Joanna Król-Szymielewicz Protokolant: Katarzyna Bakalarczyk-Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2016 roku we W. sprawy z odwołania ubezpieczonej M. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 30 czerwca 2016 roku, Nr (...) o zasiłek pogrzebowy I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 30 czerwca 2016 roku, Nr (...) w ten sposób, że uwzględnia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 roku J. D. kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego, sztuk 1 na kwotę 200 złotych, wykazanych w fakturze nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 roku; II. zalicza koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , odmówił M. D. uwzględnienia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego szt. 1 na kwotę 200,00 zł wykazanych na fakturze nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z dokumentacji posiadanej przez organ rentowy wynika, że M. D. złożyła roszczenie o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. . Poniesione koszty pogrzebu udokumentowała rachunkami na łączną kwotę 4.000,00 zł. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Inspektorat ZUS uwzględnił poniesione przez M. D. koszty pogrzebu na łączną kwotę 3.800,00 zł. Nie zostały natomiast uwzględnione koszty zakupu jednego wieńca w kwocie 200,00 zł. Organ rentowy wyjaśnił, że koszt kwiatów i wiązanek zalicza się do kosztów pogrzebu ze względu na zwyczaj. Nie mogą to być jednak koszty nadmierne. W przypadku przedłożenia rachunku na kilka wieńców lub wiązanek, Inspektorat zalicza jedynie koszy poniesione na zakup jednego wieńca i jednej wiązanki. W dniu 28 lipca 2016 r. wnioskodawczyni M. D. złożyła odwołanie od ww. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we R. z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr (...) . W uzasadnieniu odwołania wskazała, że zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem prawnym, bowiem zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach, wydatki poniesione na pogrzeb winny być udokumentowane i nie mogą przekroczyć kwoty określonej w art. 80, tj. kwoty 4000 zł. Zwróciła uwagę, że przepis nie przewiduje obniżenia zasiłku z uwagi na nadmierne czy nieuzasadnione koszty, wskazuje jedynie, iż koszty poniesione w związku z pogrzebem osoby ubezpieczonej winny być udokumentowane rachunkami i fakturami. Podała, że koszty pogrzebu udokumentowane fakturami nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r. oraz (...) z dnia 20 czerwca 2016 r. wyniosły łącznie 4.000,00 zł, a zatem zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 ww. ustawy powinna otrzymać kwotę 4.000,00 zł a nie jak wskazuje ZUS, 3.800,00 zł. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 23 czerwca 2016r. wnioskodawczyni wystąpiła z roszczeniem o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. . Do wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego wnioskodawczyni dołączyła dwie faktury VAT wystawione przez Zakład Usług (...) w P. . Kolejno zwrócił uwagę, że na ww. fakturze z (...) widnieją m.in. pozycje dotyczące wieńca z żywej margaretki na kwotę 200 zł i wieńca z goździka, również na kwotę 200 zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił i zwrócił w ramach zasiłku pogrzebowego koszt tylko jednego wieńca, co jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił zasiłek pogrzebowy w wysokości 3.800,00 zł. Organ rentowy wyjaśnił, że koszt kwiatów i wiązanek zalicza się do kosztów pogrzebu ze względów zwyczajowych. Nie mogą to być jednak koszty nadmierne. W przypadku przedłożenia rachunków za kilka wieńców lub wiązanek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnia i wypłaca jedynie koszt zakupu jednego wieńca lub jednej wiązanki. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał do wodowy, Sąd ustalił następujący stan faktyczny : W dniu 17 czerwca 2016 r. zmarła J. D. . Wnioskodawczyni M. D. była bratanicą zmarłej. J. D. , oprócz wnioskodawczyni, nie miała innych bliskich krewnych, którzy zajęliby się zorganizowaniem jej pogrzebu. W pogrzebie uczestniczyła również dalsza krewna zmarłej – jej kuzynka A. D. . Ponieważ kuzynka zmarłej A. D. jest w podeszłym wieku, a dodatkowo ma problemy z poruszaniem się, organizacją pochówku zajęła się wnioskodawczyni M. D. . Wnioskodawczyni zapłaciła za następujące usługi następujące kwoty: - wieniec z żywej margaretki – 200 zł, - wieniec z goździka żywy – 200, 00 zł, - wiązanka – 86,40 zł, - dębowa trumna – 1.700,00 zł, - wykopanie grobu i zasypanie grobu – 432,00 zł, - obsługa pogrzebu kondukt – 648,00 zł, - dostawa trumny – przewóz zwłok – 143, 64 zł, - nekrologii – 48, 88 zł. Za w/w usługi (...) Sp. z o.o. w P. wystawiła fakturę VAT o numerze (...) na kwotę 3.458, 92 zł. Wnioskodawczyni poniosła także koszt opłat za utrzymanie i konserwację cmentarza – 106, 92 zł, opłatę za trumnę – 185, 76 zł oraz czynności formalno – prawne związane z obsługą administracyjną pogrzebu. Za powyższe Zakład Usług (...) Sp. z o.o. wystawił fakturę o numerze (...) na kwotę 541, 08 zł. Razem koszty z obu Faktur VAT wyniosły 4.000 zł. W trakcie uroczystości pogrzebu wnioskodawczyni złożyła na grobie dwa wieńce – jeden od siebie, natomiast drugi w imieniu kuzynki zmarłej, A. D. . W dniu 23 czerwca 2016 r. wnioskodawczyni złożyła do organu rentowego wniosek o wypłacenie zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. . Do wniosku załączyła w/w faktury VAT. Decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , odmówił M. D. uwzględnienia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego szt. 1 na kwotę 200,00 zł wykazanych na fakturze nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r. Dowód: - dokumentacja w aktach organu rentowego , - faktura VAT nr (...) k.4, - faktura VAT nr (...) k. 5, - przesłuchanie wnioskodawczyni k. 20 . Mając na uwadze powyższe ustalenia stanu faktycznego, Sąd zważył, co następuje: Odwołanie jako uzasadnione podlegało uwzględnieniu w całości. W niniejszym postępowaniu M. D. domagała się uwzględnienia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego, sztuk 1 na kwotę 200 zł, wykazanych w fakturze Nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r. Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, w tym przede wszystkim na dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego, w tym fakturach VAT złożonych przez wnioskodawczynię. Sąd przeprowadził także dowód z przesłuchania wnioskodawczyni. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie był fakt, że M. D. jest osobą uprawnioną do domagania się przyznania jej zasiłku pogrzebowego uwzględniającego poniesione przez nią koszty pogrzebu po zmarłej w dniu 17.06.2016r. J. D. . Organ rentowy nie kwestionował uprawnień wnioskodawczyni co do zasady. Natomiast kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy organ rentowy powinien uwzględnić i zaliczyć w ramach zasiłku pogrzebowego koszt jednego wieńca na kwotę opiewającą 200 zł, czy koszty dwóch wieńców zakupionych po 200 zł każdy – jak domagała się tego wnioskodawczyni. Organ rentowy argumentował, że koszty ceremonii pogrzebowej po stronie wnioskodawczyni były nadmierne. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2016. 887) zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci: 1) ubezpieczonego; 2) osoby pobierającej emeryturę lub rentę; 3) osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania; 4) członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2. Zgodnie z art. 78 ust. 1 w/w ustawy, zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Najwyższą możliwą kwotę zasiłku pogrzebowego (przysługującą automatycznie członkom rodziny) określa art. 80 cyt. ustawy. Ustawodawca zastosował formułę świadczenia przysługującego w oznaczonej, ryczałtowej kwocie, która wynosi 4.000,00 zł. Sąd doszedł do przekonania, że decyzja organu rentowego pozostaje nieuzasadniona. Przedstawione przez wnioskodawcę koszty poniesione w związku z pogrzebem zmarłej J. D. mieściły się w zakresie kosztów pogrzebu i obejmowały, zdaniem Sądu wydatki odpowiadające zwyczajom, jakie panowały w środowisku zmarłej. Wbrew stanowisku organu rentowego, Sąd jest zdania, że zakup dwóch wieńców przez wnioskodawczynię na grób zmarłej nie jest nadmiernym wydatkiem i nie przekracza przeciętnej miary przyjętej ogólnie w społeczeństwie. Zasadnym jest uwzględnienie w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu - kosztów dwóch wieńców pogrzebowych, bowiem wskazane wydatki w świetle okoliczności niniejszej sprawy okazały się celowe. W trakcie przesłuchania M. D. wyjaśniła, że podjęła decyzję o zakupie dwóch wieńców pogrzebowych, ponieważ jeden złożyła na grobie J. D. od siebie, natomiast drugi w imieniu kuzynki A. D. , która jest osobą w podeszłym wieku, a przy tym ma problemy z poruszaniem się i sama miałaby problem z zamówieniem i zakupieniem wieńca. W niniejszych rozważaniach należało uwzględnić stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I UZP 5/10), w którym wskazano, że obowiązek zwrotu kosztów pogrzebu obejmuje zwrot kosztów bezpośrednio z pogrzebem związanych (jak przewóz zwłok, nabycie trumny, zakup miejsca na cmentarzu i in.), jak również zwrot wydatków, odpowiadających zwyczajom danego środowiska. Do tych wydatków zalicza się koszt postawienia nagrobku (w granicach kosztów przeciętnych, jeżeli nawet koszty rzeczywiste były znaczne, np. z uwagi na materiał lub wystrój nagrobku, wyższe), wydatki na wieńce i kwiaty, koszty zakupu odzieży żałobnej i in. Posługując się pojęciem „koszty pogrzebu” trzeba opowiedzieć się za jego szerokim rozumieniem wykraczającym poza koszty związane wyłącznie z pochówkiem (uzasadnienie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I UZP 5/10, opubl. LEX nr 687004). Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że koszty poniesione przez wnioskodawczynię nie stanowiły nadmiernych kosztów ceremonii pogrzebowej. W punkcie I – wszym sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 477 14 k.p.c. , zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr (...) w ten sposób, że uwzględnił w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. koszty poniesione na zakup wieńca pogrzebowego, sztuk 1 na kwotę 200 zł, wykazane na fakturze nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r. W punkcie II - gim sentencji wyroku Sąd zaliczył koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa, gdyż zarówno wnioskodawczyni, jak i organ rentowy są zwolnieni od obowiązku ich uiszczenia na mocy art. 94 i art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.