IV U 408/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do wypłaty emerytury za okres jej zawieszenia, uznając przepisy stanowiące podstawę zawieszenia za niezgodne z Konstytucją.
E. P. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury za okres od października 2011 r. do listopada 2012 r. Sąd Okręgowy, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisów pozwalających na zawieszenie emerytury osobom, które nabyły do niej prawo przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, zmienił zaskarżoną decyzję. Ustalono, że E. P. przysługuje prawo do wypłaty emerytury za okres jej zawieszenia.
Sprawa dotyczyła odwołania E. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji z października 2011 r. zawieszającej prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Organ rentowy uzasadniał zawieszenie przepisami ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z ustawą o emeryturach i rentach z FUS. E. P. wniosła o wypłatę zawieszonej emerytury wraz z odsetkami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po rozpoznaniu sprawy, zmienił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 13 października 2011 r. w części dotyczącej zawieszenia wypłaty emerytury. Sąd ustalił, że E. P. przysługuje prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Uzasadnienie opierało się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów (art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS) w zakresie, w jakim dotyczyły osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd podkreślił, że przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a wyrok Trybunału jedynie stwierdził tę niezgodność i spowodował utratę mocy obowiązującej tych przepisów od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek o wypłatę odsetek został przekazany do rozpoznania organowi rentowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, w zakresie stosowania ich do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd podkreślił, że niezgodność istniała od daty ustanowienia przepisów, a wyrok TK jedynie ją potwierdził.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji
Strona wygrywająca
E. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. P. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
Dz.U. Nr 257, poz.1726 ze zm. art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie stosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm. art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dodany przez art.6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010r., uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie stosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477.14 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonej decyzji.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa decyzji organu rentowego odmawiającej uchylenia decyzji.
Dz.U. Nr78, poz.483 art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Dz.U. Nr78, poz.483 art. 190 § ust.3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa dzień wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisów zawieszających wypłatę emerytury z Konstytucją RP. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisów ma zastosowanie wstecz. Prawo do emerytury zostało nabyte przed wejściem w życie przepisów ograniczających możliwość pobierania emerytury i wynagrodzenia jednocześnie.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do okresu zawieszenia emerytury przypadającego przed dniem jego ogłoszenia.
Godne uwagi sformułowania
przepisy były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób.
Skład orzekający
Katarzyna Antoniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do wypłaty emerytury za okres jej zawieszenia na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, nawet jeśli zawieszenie nastąpiło przed ogłoszeniem wyroku TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i późniejszego zawieszenia wypłaty na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na prawa obywateli i korygować błędne decyzje administracyjne, nawet po upływie czasu.
“Czy ZUS może zawiesić emeryturę na podstawie przepisów, które później Trybunał Konstytucyjny uzna za nielegalne? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 408/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014r. w S. odwołania E. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 11 marca 2013 r. Nr (...) w sprawie E. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z 13 października 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo E. P. do emerytury w okresie od 01 października 2011r. do 21 listopada 2012r. i ustala, że E. P. przysługuje prawo do wypłaty emerytury za okres od 01 października 2011r. do 21 listopada 2012r. II. wniosek o wypłatę odsetek przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. . Sygn. akt: IV U 408/13 UZASADNIENIE Decyzją z 11 marca 2013r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.151§1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z 13 października 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawieszała na podstawie art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo ubezpieczonej E. P. do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zawieszenie wypłaty emerytury na rzecz ubezpieczonej nastąpiło na podstawie przepisów powyższych ustaw. Decyzją z 21 grudnia 2012r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od 22 listopada 2012r. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. stwierdzający niekonstytucyjność przepisów stanowiących podstawę tego zawieszenia wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia ,tj. z dniem 22 listopada 2012r. i począwszy od tego dnia niekonstytucyjne przepisy utraciły moc prawną. Oznacza to, że wyrok Trybunału nie ma zastosowania do przypadającego przed dniem jego ogłoszenia ,tj. 22 listopada 2012r. okresem zawieszenia emerytur na podstawie art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a to powoduje, że nie ma podstaw do wypłaty na rzecz ubezpieczonej emerytury za okres od chwili zawieszenia wypłaty ,tj. od 1 października 2011r. do chwili podjęcia wypłaty ,tj. do 21 listopada 2012r. Odwołanie od w/w decyzji złożyła ubezpieczona E. P. wnosząc o jej zmianę i wypłatę emerytury za okres, w którym nie była ona wypłacana ,tj. od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu stanowiska powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r., który stwierdził, że emeryci, którzy nabyli prawo do świadczenia poczynając od 8 stycznia 2009r. nie podlegają rygorom art.130a ustawy o emeryturach i rentach (odwołanie k.2). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie na k.3). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 16 sierpnia 2010r. E. P. wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o emeryturę. Pozostawała wówczas w zatrudnieniu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (wniosek o emeryturę k.1-3 akt emerytalnych). Decyzją z 8 września 2010r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej poczynając od 1 sierpnia 2010r. emeryturę. Wypłata świadczenia była kontynuowana do 30 września 2011r. (decyzja z 8 września 2010r. o przyznaniu emerytury k.53 akt emerytalnych). Decyzją z 13 października 2011r. organ rentowy zawiesił wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od 1 października 2011r. w związku z kontynuowaniem przez nią zatrudnienia (decyzja z 13 października 2011r. o zawieszeniu wypłaty emerytury k.75 akt emerytalnych). W dniu 30 listopada 2012r. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o wypłatę zawieszonej emerytury od 1 października 2011r. oraz podjęcie bieżącej wypłaty świadczenia powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. (wniosek k.85 akt emerytalnych). Decyzją z 21 grudnia 2012r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od 22 listopada 2012r. (decyzja z 21 grudnia 2012r. i załącznik do niej k.95-96 akt emerytalnych). Natomiast zaskarżoną decyzją z 11 marca 2013r. organ rentowy odmówił uchylenia decyzji z 13 października 2011r. w części zawieszającej wypłatę emerytury od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. i wypłaty emerytury za ten okres (decyzja z 11 marca 2013r. k.100 akt emerytalnych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie E. P. zasługiwało na uwzględnienie. Ubezpieczona wystąpiła o wypłatę na jej rzecz emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r., w którym wypłata ta była zawieszona. W stanowiącym podstawę wniosku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. Trybunał stwierdził, że art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz.1726 ze zm.) w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.), dodanym przez art.6 pkt 2 w/w ustawy z 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej . Przedstawione wyżej ustalenia pokazują, że przyczyną zawieszenia wypłaty emerytury na rzecz ubezpieczonej decyzją z 13 października 2011r. były wskazane wyżej uregulowania ,tj. przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w zw. z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W chwili przyznania ubezpieczonej emerytury ,tj. w dniu 1 sierpnia 2010r. nie obowiązywał przepis art.103a ustawy emerytalnej „nie pozwalający” - pod rygorem zawieszenia prawa do emerytury - łączyć wypłatę świadczenia emerytalnego z uzyskiwaniem przychodu z tytułu zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Powyższe pozwalało ubezpieczonej pobierać emeryturę obok wynagrodzenia za pracę aż do 1 października 2011r., kiedy to na mocy niezgodnego z Konstytucją przepisu art.28 w/w ustawy z 16 grudnia 2010r. organ rentowy dokonał zawieszenia wypłaty emerytury stosując przepis art.103a ustawy emerytalnej dodany do niej z dniem 1 stycznia 2011r. W ocenie Sądu zastosowanie do ubezpieczonej niezgodnych z ustawą zasadniczą przepisów ustawy stanowiących podstawę wydania przez organ rentowy decyzji z 13 października 2011r. uzasadniało wniosek ubezpieczonej o wypłatę na jej rzecz emerytury za okres od 1 października 2011r. ,tj. od daty zawieszenia wypłaty świadczenia do 21 listopada 2012r., po którym organ rentowy podjął wypłatę świadczenia na rzecz skarżącej. Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uzasadnia wypłaty świadczeń, które podlegały zawieszeniu, przed datą 22 listopada 2012r., czyli przed dniem ogłoszenia wyroku Trybunału, który to dzień zgodnie z art.190 ust.3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr78, poz.483) jest dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nie można zgodzić się z poglądem, że dopiero od w/w daty zakwestionowane przez Trybunał przepisy powołanych ustaw są niezgodne z Konstytucją . Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Data ogłoszenia wyroku Trybunału ,tj. 22 listopada 2012r. jest datą, od której przepis art.103a ustawy emerytalnej i przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. traci moc obowiązującą wobec osób, które prawo do emerytury nabyły przed 1 stycznia 2011r. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób ,tj. nie mogą stanowić podstawy wydawania kolejnych rozstrzygnięć (decyzji) o zawieszaniu emerytur. W przypadku ubezpieczonej do zawieszenia wypłaty emerytury doszło przed utratą mocy obowiązującej przez wskazane przepisy. Należy zauważyć, że ubezpieczona nie wystąpiła o wypłatę emerytury (przyznanie emerytury) za okres wsteczny, ale o realizację świadczenia, do którego prawo nabyła z dniem 1 sierpnia 2010r. i co organ rentowy potwierdził wydając decyzję z 8 września 2010r. o przyznaniu świadczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477.14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z 13 października 2011r. w części, w jakiej dotyczy ona zawieszenia wypłaty emerytury za okres 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. i ustalił, że E. P. przysługuje prawo do wypłaty emerytury za wskazany okres. W odniesieniu do wniosku ubezpieczonej o wypłatę odsetek od zaległych świadczeń Sąd orzekł o przekazaniu go do rozpoznania organowi rentowemu. Kwestia odsetek nie była bowiem przedmiotem decyzji organu rentowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI