IV U 529/21

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2021-10-20
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalno-rentoweŚredniaokręgowy
KRUSświadczenie uzupełniającedodatkowe roczne świadczenie pieniężneprawo po zmarłymubezpieczenie społeczne rolnikówterminywygaszenie świadczenia

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie M. F. od decyzji odmawiających przyznania niezrealizowanych świadczeń po zmarłej matce, uznając, że świadczenia te wygasają z chwilą śmierci uprawnionego.

M. F. odwołał się od dwóch decyzji Prezesa KRUS odmawiających mu prawa do niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego oraz dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego po zmarłej matce. Sąd Okręgowy ustalił, że oba świadczenia są świadczeniami wypłacanymi wyłącznie świadczeniobiorcom i nie przechodzą na członków rodziny po ich śmierci, w przeciwieństwie do emerytur czy rent. W związku z tym, prawo do wypłaty tych świadczeń wygasło z chwilą śmierci matki M. F.

Sprawa dotyczyła odwołania M. F. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, które odmówiły mu prawa do niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji oraz dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego po zmarłej matce, K. F. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając sprawę, ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym K. F. przyznano świadczenie uzupełniające oraz dodatkowe roczne świadczenie pieniężne. Matka wnioskodawcy zmarła w dniu 13.04.2021 r. M. F. złożył wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia emerytalnego po matce, a następnie odwołał się od decyzji odmawiających mu tych świadczeń. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując, że świadczenie uzupełniające i dodatkowe roczne świadczenie pieniężne są świadczeniami osobistymi, które wygasają z chwilą śmierci świadczeniobiorcy. Sąd podkreślił, że w przeciwieństwie do emerytur czy rent, do tych świadczeń nie stosuje się przepisów dotyczących wypłaty należności po zmarłym świadczeniobiorcy (art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), ponieważ ustawa wyklucza taką możliwość. W związku z tym, prawo do wypłaty świadczeń wygasło z chwilą śmierci K. F.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenia te są świadczeniami osobistymi i wygasają z chwilą śmierci uprawnionego, a prawo do ich wypłaty nie przechodzi na członków rodziny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że świadczenie uzupełniające i dodatkowe roczne świadczenie pieniężne są świadczeniami wypłacanymi wyłącznie świadczeniobiorcom. Ustawa wyklucza stosowanie przepisów dotyczących wypłaty należności po zmarłym świadczeniobiorcy (art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) do tych konkretnych świadczeń, co oznacza, że prawo do nich wygasa z chwilą śmierci uprawnionego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznaodwołujący
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w Ł.instytucjaorgan rentowy
K. F.osoba_fizycznazmarła matka odwołującego, świadczeniobiorca

Przepisy (9)

Główne

ustawa o świadczeniu uzupełniającym art. 2 § 1

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

ustawa o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym art. 2 § 1

Ustawa o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

ustawa o świadczeniu uzupełniającym art. 7 § 1

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

W sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z wyjątkiem art. 136.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten dotyczy wypłaty należności po śmierci świadczeniobiorcy, ale jest wyłączony w stosunku do świadczenia uzupełniającego i dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego.

ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 52 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Stosowany w zw. z art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

ustawa o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym art. 13 § 4

Ustawa o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów

W sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z wyjątkiem art. 136.

ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 18 § 1-4

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

k.p.c. art. 235 § 2 §1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pominięcie dowodu z przesłuchania świadka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie uzupełniające i dodatkowe roczne świadczenie pieniężne są świadczeniami osobistymi, które wygasają z chwilą śmierci świadczeniobiorcy. Ustawa wyklucza stosowanie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS do tych świadczeń, co oznacza, że nie przechodzą one na członków rodziny.

Odrzucone argumenty

Prawo do niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego i dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego po zmarłej matce powinno przejść na syna jako członka rodziny.

Godne uwagi sformułowania

Świadczenia te są świadczeniami wypłacanymi wyłącznie świadczeniobiorcom. Prawo do ich wypłaty nie przechodzi po śmierci świadczeniobiorców na członków rodziny, jak w przypadku emerytur, rent, dodatku pielęgnacyjnego, do których ma zastosowanie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Świadczeń tych nie można zakwalifikować jako świadczeń niezrealizowanych, bowiem ustawa tego nie przewiduje. Ustawodawca wykluczył bowiem możliwość stosowania przepisu art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Prawo do wypłaty świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji oraz dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów, którego realizacja miała nastąpić po tej dacie, wygasło z chwilą śmierci uprawnionej.

Skład orzekający

Sławomir Matusiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń uzupełniających i dodatkowych rocznych świadczeń pieniężnych po śmierci świadczeniobiorcy w systemie ubezpieczeń społecznych rolników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych świadczeń KRUS i wyłączenia stosowania art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu rodzin, jakim jest dziedziczenie świadczeń po zmarłych bliskich, szczególnie w kontekście rolniczych ubezpieczeń społecznych.

Czy świadczenia po zmarłym rolniku przechodzą na rodzinę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sławomir Matusiak Protokolant: st. sekr. sąd. Ewelina Kubiczak- Kleśta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2021 r. w Sieradzu odwołania M. F. od dwóch decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w Ł. z dnia 12 sierpnia 2021 r. Nr (...) w sprawie M. F. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w Ł. o niezrealizowane świadczenie uzupełniające i dodatkowe roczne świadczenie pieniężne oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 529/21 UZASADNIENIE Decyzją z 12.08.2021r., wydaną z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, odmówiono M. F. prawa do niezrealizowanego świadczenia w postaci świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji za okres od 1.03.2020 - 31.03.2021 po zmarłej matce K. F. na podstawie przepisów art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021r., poz. 266), art. 136 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2021r., poz. 291) oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji z dnia 31.07.2019r. (Dz. U. z 2020r., poz. 1936 ze zm.). Decyzją z dnia 12.08.2021r., wydaną z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówiono M. F. prawa do niezrealizowanego świadczenia w postaci dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów po zmarłej matce K. F. na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021r., poz. 266), art. 136 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2021r., poz. 291) oraz art. 13 pkt 4 ustawy z 9.01.2020r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz. U. z 2020r., poz. 321). Nie podzielając powyższych decyzji M. F. złożył odwołanie, wnosząc zmianę decyzji i przyznanie należnych świadczeń po zmarłej matce. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania i łączne rozpoznanie odwołania od dwóch decyzji z 12.08.2021r. Sad Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 02.04.2021 r., wydaną z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, K. F. przyznano prawo do świadczenia uzupełniającego od dnia 01.03.2020 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. W decyzji zaznaczono, że należność za okres od 01.03.2020 d. do 31.03.2021 r. zostanie przekazana za pośrednictwem poczty wraz z emeryturą za kwiecień 2021 r. a świadczenie uzupełniające będzie wypłacane wraz z emeryturą w ustalonym terminie płatności około 15 dnia każdego miesiąca. (decyzja k. 69-70/akta KRUS). K. F. - matka wnioskodawcy, zmarła w dniu 13.04.2021r. (odpis skrócony aktu zgonu k. 72/akta KRUS). Decyzją, wydaną w dniu 15.04.2021 r., organ rentowy z urzędu przyznał K. F. dodatkowe roczne świadczenie pieniężne w kwocie 1.250,88 zł, które miało zostać wypłacone wraz z emeryturą za kwiecień 2021 r. (decyzja k.100/akta KRUS). W dniu 28.04.2021r., M. F. złożył wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia emerytalnego za miesiąc kwiecień 2021r. po zmarłej matce K. F. (wniosek k. 79/akta KRUS). Decyzją z 7.05.2021r. wydaną z upoważnienia Prezesa KRUS, przyznano M. F. prawo do niezrealizowanego świadczenia emerytalnego oraz dodatku pielęgnacyjnego za miesiąc kwiecień 2021r. (decyzja k. 87/akta KRUS) . Nie podzielając decyzji z 7.05.2021r., w dniu 2.06.2021r., M. F. złożył odwołanie. Sąd Okręgowy w Sieradzu wyrokiem z 16.07.2021r. w sprawie z IV U 366/21 oddalił odwołanie i przekazał do rozpoznania organowi rentowemu zawarty w odwołaniu wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji oraz niezrealizowanego dodatkowego, rocznego świadczenia pieniężnego (odpis prawomocnego wyroku k. 140/akta KRUS). Decyzjami z 12.08.2021r. wydaną z upoważnienia Prezesa KRUS, odmówiono M. F. prawa do niezrealizowanego świadczenia w postaci świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji za okres od 1.03.2020 - 31.03.2021 oraz prawa do niezrealizowanego świadczenia w postaci dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów po zmarłej matce K. F. (decyzje k. 141-142/akta KRUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postepowaniu przed organem rentowym. Na podstawie art. 235 2 §1 pkt 2 kpc , Sąd pominął dowód z przesłuchania w charakterze świadka M. D. . Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z 31.07.2019r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2019r. poz. 1622) świadczenie uzupełniające przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji. W świetle art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie, dotyczących postępowania w sprawie świadczenia uzupełniającego, wypłaty tego świadczenia oraz wydawania orzeczeń, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291), z wyjątkiem art. 136 tejże ustawy. Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2021r. poz. 291) stosowanym w zw. z art. 52 ustawy z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r. poz. 266) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 stycznia 2020r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 321), dodatkowe roczne świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w dniu 31 marca roku, w którym wypłacane jest dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, mają prawo do świadczeń z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o których mowa w art. 18 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r. poz. 174). W myśl art. 13 ust 4 ustawy o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , z wyjątkiem art. 136 tejże ustawy. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Świadczenia, o które wnioskuje odwołujący, tj. świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji i dodatkowe świadczenie pieniężne są świadczeniami wypłacanymi wyłącznie świadczeniobiorcom. Prawo do ich wypłaty nie przechodzi po śmierci świadczeniobiorców na członków rodziny, jak w przypadku emerytur, rent, dodatku pielęgnacyjnego, do których ma zastosowanie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Świadczeń tych nie można zakwalifikować jako świadczeń niezrealizowanych, bowiem ustawa tego nie przewiduje. Ustawodawca wykluczył bowiem możliwość stosowania przepisu art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Uprawniona K. F. zmarła w dniu 13.04.2021r., zatem prawo do wypłaty świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji oraz dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów, którego realizacja miała nastąpić po tej dacie, wygasło z chwilą śmierci uprawnionej. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wbrew stanowisku prezentowanemu w odwołaniu, hipoteza normy ust. 1 cyt. artykułu ma szeroki zakres, obejmujący wszystkie przypadki braku realizacji świadczenia w okresie między złożeniem wniosku o emeryturę lub rentę a śmiercią uprawnionego, czyli zarówno te, gdy wnioskodawca zmarł w trakcie postępowania o przyznanie świadczenia, jak i te, gdy nastąpił zgon osoby mającej już ustalone prawo do emerytury bądź renty decyzją organu rentowego lub wyrokiem sądowym. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 477 14 §1 kpc , orzeczono jak w wyroku. Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI