IV U 526/17

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2018-05-30
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta z tytułu niezdolności do pracyokresy składkowepraktyczna nauka zawodustaż pracyZUSubezpieczenia społeczneprawo pracy

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS i zaliczył okres praktycznej nauki zawodu do okresów składkowych przy obliczaniu renty.

Ubezpieczony L.M. odwołał się od decyzji ZUS, która odmówiła mu zaliczenia okresu praktycznej nauki zawodu do stażu pracy przy obliczaniu renty. ZUS argumentował brak pisemnej umowy. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione, opierając się na zeznaniach ubezpieczonego i świadków, którzy potwierdzili odbywanie praktyki na podstawie umowy i otrzymywanie wynagrodzenia, mimo braku formalnej umowy w aktach.

Decyzją z 17 maja 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił L. M. prawa do doliczenia do stażu pracy okresu odbywania praktycznej nauki zawodu, wskazując na brak dokumentów potwierdzających ten fakt. Ubezpieczony wniósł odwołanie, twierdząc, że przedłożył świadectwa ukończenia szkoły i praktyki, a brak dokumentacji płacowej wynika z archiwum. ZUS podtrzymał swoje stanowisko, powołując się na przepisy ustawy z 1958 r. o nauce zawodu i podkreślając różnicę między zatrudnieniem na podstawie umowy indywidualnej a praktyką szkolną. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po rozpoznaniu sprawy, uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd ustalił, że L. M. odbywał praktyczną naukę zawodu mechanika samochodowego w Stacji Obsługi Samochodów w S. w okresie od 1 września 1970 r. do 18 czerwca 1973 r., na podstawie umowy o praktyczną naukę zawodu, otrzymując za to wynagrodzenie. Sąd oparł swoje ustalenia na zeznaniach ubezpieczonego oraz świadków (kolegów z klasy), którzy potwierdzili te okoliczności, a także na przedstawionych świadectwach. Sąd uznał, że mimo braku formalnej pisemnej umowy w aktach, dowody te wystarczająco potwierdziły spełnienie warunków do uznania spornego okresu za okres składkowy zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z tym Sąd zmienił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okres praktycznej nauki zawodu może zostać zaliczony do okresów składkowych, nawet w przypadku braku pisemnej umowy, jeśli jego odbywanie i charakter zatrudnienia zostaną udowodnione innymi środkami dowodowymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo braku pisemnej umowy, zeznania ubezpieczonego i świadków, wsparte świadectwami ukończenia szkoły i praktyki, wystarczająco dowodzą odbywania praktyki na podstawie umowy i otrzymywania wynagrodzenia, co zgodnie z przepisami z 1958 r. pozwala na zaliczenie tego okresu jako składkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

L. M.

Strony

NazwaTypRola
L. M.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

Ustawa o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy art. 9 § ust. 1

Podstawa prawna do uznania okresu nauki zawodu za okres zatrudnienia, jeśli spełnione są warunki określone w przepisach.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 6 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres zatrudnienia wykonywanego na podstawie indywidualnej umowy między zakładem pracy a szkolącym się młodocianym może być uznany za okres składkowy.

Ustawa o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy art. 3 § ust. 1

Zakład pracy był zobowiązany zawrzeć z młodocianym na piśmie umowę określającą zawód, czas nauki oraz obowiązki i uprawnienia.

Ustawa o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy art. 10

Wspiera uznanie okresu nauki zawodu za okres zatrudnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres praktycznej nauki zawodu, za który otrzymywano wynagrodzenie, powinien być zaliczony do okresów składkowych. Dowody w postaci zeznań świadków i posiadanych świadectw potwierdzają odbywanie praktyki na podstawie umowy, mimo braku formalnej pisemnej umowy w aktach. Interpretacja przepisów ustawy z 1958 r. pozwala na zaliczenie okresu nauki zawodu jako okresu składkowego, jeśli spełnione są warunki, które zostały wykazane innymi dowodami.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że brak pisemnej umowy o naukę zawodu uniemożliwia zaliczenie tego okresu do stażu pracy. ZUS rozróżniał okres zatrudnienia na podstawie umowy indywidualnej od praktyki szkolnej, twierdząc, że ubezpieczony nie wykazał zatrudnienia w pierwszej kategorii.

Godne uwagi sformułowania

Błąd organu rentowego polegał jednak na nieprawidłowym przyjęciu, iż ubezpieczony, wobec nieprzedłożenia stosownej pisemnej umowy łączącej go z (...) Zakładami (...) , nie wykazał istnienia takiego kontraktu. Przeprowadzony bowiem w toku postępowania sądowego dowód z zeznań ubezpieczonego oraz uczęszczających z nim do tej samej klasy świadków (...) , wsparty treścią przedstawionych przez ubezpieczonego przed organem rentowym świadectw ukończenia nauki zawodu oraz ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, pozwala na ustalenie charakteru zatrudnienia L. M.

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uznawanie okresów praktycznej nauki zawodu za okresy składkowe w przypadku braku formalnej umowy, gdy inne dowody potwierdzają jej istnienie i charakter zatrudnienia."

Ograniczenia: Dotyczy okresów sprzed 1 stycznia 1975 r. i specyficznych przepisów dotyczących nauki zawodu z 1958 r. Wymaga udowodnienia odbywania praktyki i otrzymywania wynagrodzenia innymi środkami dowodowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić dowody inne niż formalne dokumenty, aby ustalić faktyczny przebieg zatrudnienia i chronić prawa ubezpieczonych.

Czy brak umowy o praktykę zawodową pozbawi Cię prawa do renty? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 526/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2018 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. w S. odwołania L. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 17 maja 2017 r. Nr (...) w sprawie L. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość renty zmienia zaskarżoną decyzję i zalicza do okresów składkowych stanowiących podstawę obliczenia wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy L. M. okres praktycznej nauki zawodu od dnia 1 września 1970 roku do dnia 18 czerwca 1973 roku. Sygn. akt IV U 526/17 UZASADNIENIE Decyzją z 17 maja 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 116 ust. 5 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.) odmówił L. M. prawa do doliczenia do stażu pracy okresu odbywania praktycznej nauki zawodu, gdyż ubezpieczony nie przedłożył dokumentów potwierdzających odbywanie praktycznej nauki zawodu. Odwołanie od tej decyzji złożył L. M. , wnosząc o jej zmianę i zaliczenie do stażu pracy okresu pobierania praktycznej nauki zawodu. Ubezpieczony wskazał, iż przedłożył do ZUS świadectwo ukończenia (...) Szkoły Zawodowej- (...) jak również świadectwo ukończenia praktycznej nauki zawodu. Nie udało mu się uzyskać z archiwum dokumentacji płacowej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. ZUS wskazał, że w okresie odbywania przez ubezpieczonego praktycznej nauki zawodu obowiązywała ustawa z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy (Dz. U. Nr 45, poz. 226 ze zm.). W myśl art. 3 ust. 1 tejże ustawy, zakład pracy był zobowiązany zawrzeć z młodocianym na piśmie umowę określającą zawód albo rodzaj pracy, w jakim młodociany będzie szkolony, czas trwania nauki zawodu, przyuczenia do określonej pracy lub wstępnego stażu pracy oraz zasadnicze obowiązki i uprawnienia młodocianego. Zdaniem ZUS, również stosownie do treści art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, za okres składkowy należy uznać okres zatrudnienia wykonywanego na podstawie indywidualnej umowy między zakładem pracy, a szkolącym się młodocianym. Organ rentowy stwierdził, iż należy odróżnić okres zatrudnienia wykonywanego na podstawie indywidualnej umowy między zakładem pracy a szkolącym się młodocianym od okresu praktyki odbywanej w zakładzie pracy na podstawie umowy zawartej między szkołą a zakładem pracy. Ubezpieczony nie wykazał, by podlegał zatrudnieniu w ramach pierwszej z przywołanych kategorii. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony L. M. jest uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (okoliczność bezsporna, akta ZUS). W dniu 3 kwietnia 2017 r. ubezpieczony wniósł o ponowne ustalenie wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy (wniosek k. 148-149 akt ZUS). L. M. domagał się zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu składkowego od 1 września 1970 r. do 18 czerwca 1973 r., kiedy to w trakcie uczęszczania do (...) Szkoły Zawodowej (...) w S. odbywał w Stacji Obsługi Samochodów w S. praktyczną naukę w zawodzie mechanika samochodowego. Na okoliczność tę ubezpieczony przedłożył stosowne świadectwa: ukończenia nauki zawodu oraz ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej (k. 150-151 akt ZUS). Zaskarżoną decyzją z dnia 17 maja 2017 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania prawa do doliczenia do stażu pracy okresu odbywania praktycznej nauki zawodu (decyzja k. 155 akt ZUS). W toku postępowania sądowego nie zgromadzono nowej dokumentacji pracowniczej ubezpieczonego. Sąd ustalił, iż w okresie od 1 września 1970 r. do 20 czerwca 1973 r. ubezpieczony uczęszczał do (...) Szkoły Zawodowej (...) w S. . W tym czasie, tj. precyzyjniej od 1 września 1970 r. do 18 czerwca 1973 r. ubezpieczony w Stacji Obsługi Samochodów w S. funkcjonującej w ramach (...) Zakładów (...) , odbywał praktyczną naukę w zawodzie mechanika samochodowego. Nauka ta odbywała się w oparciu o zawartą przez ubezpieczonego i (...) Zakłady (...) umowę o praktyczną naukę zawodu. Za wykonywaną pracę w ramach tych praktyk, L. M. otrzymywał wynagrodzenie. Analogiczne umowy zawierali z (...) Zakładami (...) koledzy z klasy ubezpieczonego, tj. G. J. , Z. J. oraz W. P. (zeznania ubezpieczonego k. 18-18v i 29v akt sprawy, zeznania świadków G. J. , Z. J. i W. P. k. 28v-29v akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie L. M. okazało się uzasadnione. Sąd nie przychylił się do argumentacji organu rentowego twierdzącego, iż nieprzedłożenie umowy zawartej na piśmie pomiędzy zakładem pracy a ubezpieczonym przekreśla zasadność roszczenia L. M. . Co prawda, ZUS trafnie powołał się na art. 9 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy z 2 lipca 1958 r., jako na podstawę prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przepis ten wespół z art. 10 tej samej ustawy oraz art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwala na uznanie okresu nauki zawodu będącego okresem zatrudnienia, czyli okresem zatrudnienia młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1975 r., za okres składkowy. Błąd organ rentowego polegał jednak na nieprawidłowym przyjęciu, iż ubezpieczony, wobec nieprzedłożenia stosownej pisemnej umowy łączącej go z (...) Zakładami (...) , nie wykazał istnienia takiego kontraktu spełniającego wymogi wyrażone w art. 9 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. Przeprowadzony bowiem w toku postępowania sądowego dowód z zeznań ubezpieczonego oraz uczęszczających z nim do tej samej klasy świadków G. J. , Z. J. i W. P. , wsparty treścią przedstawionych przez ubezpieczonego przed organem rentowym świadectw ukończenia nauki zawodu oraz ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, pozwala na ustalenie charakteru zatrudnienia L. M. . Warto zaznaczyć, iż świadkowie podczas przesłuchania okazali dokumenty (świadectwa szkolne, książeczki ubezpieczeniowe zawierające stosowne wpisy zakładu pracy) potwierdzające okoliczność uczęszczania do tej samej szkoły co ubezpieczony oraz pobierania nauki zawodu w (...) Zakładach (...) (protokół k. 28v-29 akt sprawy). Sąd uznał, iż zeznania ubezpieczonego oraz świadków zasługują na wiarę. Są one logiczne, przekonujące oraz korespondują ze sobą. Z zeznań tych wyłania się obraz, zgodnie z którym ubezpieczony w okresie od 1 września 1970 r. do 18 czerwca 1973 r. pobierał w (...) Zakładach (...) naukę w zawodzie mechanika samochodowego na podstawie pisemnej umowy łączącej go z przywołanym zakładem pracy. Wymiar tej nauki zawodu, w zależności od roku, wynosił od trzech do pięciu dni w tygodniu. W tej sytuacji L. M. , pomimo, iż nie przedłożył stosownej pisemnej umowy o naukę zawodu, udowodnił, że spełnił wyrażone w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu warunki do uznania spornego okresu za okres składkowy. W tym miejscu nadmienić również należy, iż z treści zeznań ubezpieczonego oraz przywołanych świadków wynika jednoznacznie, iż za wykonywaną w ramach nauki zawodu pracę, ubezpieczony jak również jego koledzy, otrzymywali wynagrodzenie. W tej sytuacji konieczną okazała się zmiana zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI