IV U 520/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, uznając, że ubezpieczona podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od daty wskazanej we wniosku, a nie od daty jego faktycznego złożenia.
Sprawa dotyczyła odwołania K. Ł. od decyzji ZUS odmawiającej objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od 1 listopada 2013 roku. ZUS uznał, że ubezpieczenie mogło rozpocząć się najwcześniej od daty faktycznego złożenia wniosku, czyli 4 listopada 2013 roku. Sąd Okręgowy, analizując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów, uznał, że złożenie wniosku 4 listopada 2013 roku z datą wsteczną 1 listopada 2013 roku było skuteczne, ponieważ 1 listopada był dniem ustawowo wolnym, a 2 i 3 listopada to weekend. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżoną decyzję.
Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał sprawę z odwołania K. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 4 marca 2015 roku, dotyczącej ustalenia podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. ZUS ustalił, że ubezpieczona podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w różnych okresach, a ostatni z nich obejmował okres od 4 listopada 2013 roku do 12 grudnia 2014 roku. Uzasadnieniem tej decyzji było stwierdzenie, że ubezpieczona mogła zostać objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym najwcześniej od dnia faktycznego złożenia wniosku na formularzu ZUS-ZFA, czyli od 4 listopada 2013 roku. Ubezpieczona nie zgodziła się z tą decyzją, podnosząc zarzut niewłaściwej wykładni art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Twierdziła, że data złożenia wniosku nie jest tożsama z datą jego zgłoszenia, a prawidłowa wykładnia powinna uwzględniać przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów. Sąd Okręgowy, po analizie materiału dowodowego i przepisów prawa, ustalił, że K. Ł. podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 listopada 2013 roku do 12 grudnia 2014 roku. Sąd wskazał, że 1 listopada 2013 roku był dniem ustawowo wolnym od pracy, 2 listopada był sobotą, a 3 listopada niedzielą. Zgodnie z art. 57 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. W związku z tym, złożenie wniosku w dniu 4 listopada 2013 roku (poniedziałek) z datą 1 listopada 2013 roku jako datą objęcia ubezpieczeniem było czynnością wystarczającą do wywołania skutku prawnego od wskazanej daty. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w części i zasądził od pozwanego na rzecz wnioskodawczyni kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe może rozpocząć się od daty wskazanej we wniosku, nawet jeśli wniosek został złożony w pierwszy dzień roboczy po weekendzie i święcie, a wskazana data przypadała na dzień wolny od pracy, pod warunkiem zachowania terminów określonych w przepisach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że złożenie wniosku w dniu 4 listopada 2013 r. (poniedziałek) z datą 1 listopada 2013 r. jako datą objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym było skuteczne, ponieważ 1 listopada był dniem ustawowo wolnym, 2 listopada sobotą, a 3 listopada niedzielą. Zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a., jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. W związku z tym, nadanie wniosku najpóźniej 4 listopada 2013 r. było wystarczające do objęcia ubezpieczeniem od 1 listopada 2013 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji
Strona wygrywająca
K. Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
u.s.u.s. art. 14 § ust.1 i 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje zasady objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, wskazując, że następuje ono od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia jego zgłoszenia.
k.p.a. art. 57 § § 1, 4 i 5 ust.2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasady obliczania terminów, w tym zasady dotyczące dni wolnych od pracy, co ma zastosowanie do ustalania daty rozpoczęcia ubezpieczenia.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust.1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, kto podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność.
u.s.u.s. art. 11 § ust.2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, kto może dobrowolnie podlegać ubezpieczeniu chorobowemu.
u.s.u.s. art. 123
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Nakazuje stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych ustawą.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd okręgowy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 98 § ust.1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 108 § ust.1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 12 § ust.2
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy
Określa dni ustawowo wolne od pracy.
k.p. art. 130 § § 2
Kodeks pracy
Określa dni wolne od pracy w ZUS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa wykładnia art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez ZUS, polegająca na utożsamianiu daty złożenia wniosku z datą jego zgłoszenia. Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów, w szczególności art. 57 § 4 k.p.a., w sytuacji gdy dzień wskazany we wniosku jako data rozpoczęcia ubezpieczenia przypadał na dzień wolny od pracy.
Godne uwagi sformułowania
data złożenia wniosku na formularzu (...) nie jest tożsama z datą jego zgłoszenia konsekwencją powyższego było orzeczenie o kosztach procesu
Skład orzekający
Renata Żywicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów w sprawach ubezpieczeniowych, w szczególności w kontekście dni wolnych od pracy i daty złożenia wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z datą złożenia wniosku i dniami wolnymi od pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi ze względu na interpretację przepisów dotyczących terminów i daty rozpoczęcia ubezpieczenia.
“Kiedy ZUS musi uznać ubezpieczenie od daty wstecznej? Kluczowa interpretacja przepisów o terminach.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu – kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 520/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2015r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Renata Żywicka Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania K. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 04/03/2015 r. znak: nr D- (...) o ustalenie I. zmienia w części zaskarżoną decyzję w zakresie podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przez ubezpieczoną K. Ł. od 4 listopada 2013 roku do 12 grudnia 2014 roku i ustala, iż wnioskodawczyni K. Ł. podlegała jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 1 listopada 2013 roku do 12 grudnia 2014 roku, II. zasądza od pozwanego na rzecz wnioskodawczyni kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu – kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 520/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 04 marca 2015r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. ustalił, że ubezpieczona K. Ł. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 16.09.2005r. do 30.04.2006r., od 01.07.2006r. do 31.08.2006r., od 01.11.2006r. do 30.06.2007r., od 01.08.2007r. do 31.10.2007r., od 01.01.2008r. do 29.02.2008r., od 01.08.2008r. do 31.08.2008r., od 01.10.2008r. do 31.01.2009r., od 01.03.2009r. do 30.04.2010r., od 01.06.2010r. do 30.06.2010r., od 01.10.2010r. do 31.01.2012r., od 14.06.2013r. do 24.09.2013r., od 04.11.2013r. do 12.12.2014r. , od 16.02.2015r. do nadal. W uzasadnieniu decyzji pozwany wskazał, że w wyniku analizy dokumentów zidentyfikowanych w systemie informatycznym oraz akt sprawy ustalił, że ubezpieczona mogła zostać objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym dopiero od dnia 04 listopada 2013r. , tj od dnia w którym faktycznie złożyła wniosek na formularzu (...) do organu rentowego. Ubezpieczona nie zgodziła się z powyższa decyzja wnosząc odwołanie. Skarżąca podniosła naruszenie przez organ rentowy przepisów art.14 ust.1 z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że data złożenia wniosku na formularzu (...) przez ubezpieczoną stanowi datę, od której najwcześniej można objąć ubezpieczoną dobrowolnym ubezpieczeniem, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powyżej wskazanego przepisu wskazuje, że data złożenia wniosku na formularzu (...) przez ubezpieczoną nie jest tożsama z datą jego zgłoszenia, które to zgłoszenie winno następować z uwzględnieniem art. 57 § 1 i 4 kpa w zw. z art. 180 kpa oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Pozwany wniósł o oddalenie odwołanie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje : Bezspornym w sprawie było, że wnioskodawczyni K. Ł. podlegała do dobrowolnego ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej chorobowemu od dnia 16.09.2005r. do 30.04.2006r., od 01.07.2006r. do 31.08.2006r., od 01.11.2006r. do 30.06.2007r., od 01.08.2007r. do 31.10.2007r., od 01.01.2008r. do 29.02.2008r., od 01.08.2008r. do 31.08.2008r., od 01.10.2008r. do 31.01.2009r., od 01.03.2009r. do 30.04.2010r., od 01.06.2010r. do 30.06.2010r., od 01.10.2010r. do 31.01.2012r., od 14.06.2013r. do 24.09.2013r., od 16.02.2015r. do nadal. W dniu 25.09.2013r. ubezpieczona wyrejestrowała się z ubezpieczeń społecznych z datą 25 września 2013r., jednocześnie składając druk (...) (zgłoszenie ubezpieczeń /zgłoszenie zmiany danych osoby ubezpieczonej, w którym dokonała zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego z datą 25.09.2013r. . Następnie w dniu 04 listopada 2013r. skarżąca przedłożyła ponowne zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych, wypadkowego oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, wskazując datę powstania obowiązku ubezpieczeń 01.11.2013r.. Za okres od 13.12.2013r. do 11.12.2014r. ubezpieczona wystąpiła o wypłatę zasiłku macierzyńskiego . Od początku działalności gospodarczej ubezpieczonej wypełnianiem dokumentów do ZUS zajmuje się jej siostra A. P. . W dniu 01 listopada 2013r. ( piątek) A. P. w siedzibie firmy ojca w R. , gdzie pracuje jako księgowa, wypełniła druk (...) w systemie Płatnik, następnie wydrukowała go i dała do podpisu skarżącej. Dokumenty ubezpieczonej po ich wydrukowaniu i podpisaniu zawsze były wysyłane pocztą lub składane osobiście przez skarżącą w ZUS. Nie było możliwości aby deklarację skarżącej wysłać drogą elektroniczną. Nie można również wydrukować deklaracji z systemu płatnik dzień wcześniej, gdyż program nie przewiduje takiej możliwości. Skarżąca powyższą deklarację złożyła w inspektoracie ZUS dopiero w dniu 04 listopada 2013r., który był pierwszym dniem roboczym( 1 listopada – święto, 2-sobota, 03 listopada – niedziela) . Placówka (...) w R. nie pracowała w dniach 1-3 listopada 2013r. . / bezsporne, nadto dowód : raport rozliczeń należności płatnika k. 5-9 akt ZUS, zaskarżona decyzja k. 8-10 akt ZUS, zeznania świadka A. P. – e-protokół z rozprawy z dnia 22 września 2015r./ Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było, czy ubezpieczona K. Ł. , jako osoba prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 listopada 2013 r. W świetle art. 6 . ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2015.121 j.t.): Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Zgodnie z treścią art.11ust.2 cyt. wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10 . Zaś przepis art. 14 ust. 1 i 1a tej ustawy stanowi, że objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony, a objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4. Powołana wyżej ustawa w art. 68 powierza realizację przepisów o ubezpieczeniu społecznym, w tym w zakresie stwierdzania i ustalania obowiązku ubezpieczeń społecznych, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, który - zgodnie z art. 83 ust. 1 - wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących tego ubezpieczenia. Jak wskazano wyżej do powstania stosunku prawnego dobrowolnego ubezpieczenia niezbędny jest wniosek ubezpieczonego, co wynika wprost z treści art. 14 ust 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , zaś ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą po ustaniu tytułu podlegania temu ubezpieczeniu, wymaga zgłoszenia pisemnego wniosku przez ubezpieczonego zgodnie z treścią art. 11 ust HYPERLINK "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " . (...) "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " 2 oraz art. 14 (...) "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " ust. (...) "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ( por. wyrok SN z 29 marca 2012 r. sygn. I UK 339/11 OSNP 2013/5-6/68 ) . Treść art. 14 ust 1 ustawy systemowej wskazuje, że nie jest możliwe objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem w tym także chorobowym, od wcześniejszej daty, niż data w której wniosek został zgłoszony. W przypadku odwołującej kontynuującej ubezpieczenie rentowo – emerytalne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie ma zastosowania przepis art. 14 ust 1a w/w ustawy systemowej . W tym miejscu należy jednak wskazać, że dzień 1 listopada 2013 r. ( piątek) był dniem wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy ( Dz. U. Nr 4 poz. 28 z późn. zm .) . Dzień 2 listopada 2013 r. ( sobota - dzień równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. I OPS 1/11 - Uchwała NSA ), zaś 03 listopada2013r. w ZUS – dniem wolnymi od pracy zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy ( Dz. U. 1974 r. Nr 24 poz. 141 ze zm. ) . Zaznaczenia wymaga, że przepis art. 123 cyt. wyżej ustawy systemowej nakazuje w sprawach uregulowanych ustawą stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego , chyba że ustawa stanowi inaczej. W związku z powyższym w niniejszej sprawie do obliczania terminów będzie miał pełne zastosowanie przepis art HYPERLINK "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" . 57 k HYPERLINK "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " . p. a. , zgodnie z którym : § 1. Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. § 2. Terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu. § 3. Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. § 4. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. § 5. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Z uwagi na treść art. 57 § 1 , 4 i 5 ust.2 kpa dla zachowania terminu objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia 1 listopada 2013 r. (dzień wskazany we wniosku) należało nadać wniosek o objęcie tym ubezpieczeniem najpóźniej 4 listopada 2013 r. – następny dzień powszedni – w placówce pocztowej ( art. 57 § 5 (...) "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " pkt (...) "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " 2 (...) "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " k. p. a (...) "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " . (...) "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " ) (...) "http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id= (...) " . Złożenie przez ubezpieczoną wniosku do ZUS w dniu 04 listopada 2013 r. ( poniedziałek ), ze wskazaniem 1 listopada 2013r., jako dnia objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, było czynnością wystarczającą do wywołania oczekiwanego skutku tj. powstania stosunku prawnego dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 listopada maja 2013 r. . Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt I wyroku w oparciu o art. 477 14 §1 kpc . Konsekwencją powyższego było orzeczenie o kosztach procesu , na mocy art. 98 ust.1 i 3, 108 ust.1 kpc , § 12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. . w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. 2913r. , poz.461 ze zm. ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI