IV U 52/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Łomży rozpoznał sprawę z odwołania J. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego. ZUS odmówił przyznania zasiłku, ponieważ wniosek o urlop ojcowski został złożony w dniu jego rozpoczęcia, co naruszało wymóg 7-dniowego wyprzedzenia określony w Kodeksie pracy. J. B. wyjaśnił, że wniosek został przygotowany przez jego księgową, ale z powodu omyłki technicznej nie został wysłany w terminie, a ostatecznie wysłano go w dniu rozpoczęcia urlopu. Sąd, analizując przepisy, stwierdził, że art. 182³ § 2 Kodeksu pracy, określający termin składania wniosku, nie ma zastosowania do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, które podlegają ubezpieczeniom społecznym. Sąd podkreślił, że w ustawie zasiłkowej ani w innych przepisach nie przewidziano sankcji w postaci utraty prawa do zasiłku za naruszenie terminu złożenia wniosku przez osobę niebędącą pracownikiem. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na obowiązek informacyjny organów rentowych wynikający z art. 9 KPA, wskazując, że ZUS powinien był poinformować o brakach formalnych wniosku. Wobec braku podstawy prawnej do odmowy przyznania świadczenia, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał J. B. prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu ojcowskiego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania przepisów Kodeksu pracy tylko do pracowników i brak sankcji za naruszenie terminu złożenia wniosku o zasiłek macierzyński dla przedsiębiorców.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy i interpretacji przepisów dotyczących urlopu ojcowskiego. Może być pomocne w sprawach dotyczących innych świadczeń dla przedsiębiorców, gdzie stosuje się przepisy dotyczące pracowników.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wymóg złożenia wniosku o urlop ojcowski z 7-dniowym wyprzedzeniem, określony w Kodeksie pracy, ma zastosowanie do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymóg ten nie ma zastosowania do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepisy Kodeksu pracy dotyczące terminu składania wniosków o urlop ojcowski mają zastosowanie do pracowników, a nie do osób prowadzących działalność gospodarczą. Ustawa zasiłkowa nie przewiduje sankcji w postaci utraty prawa do zasiłku za naruszenie terminu złożenia wniosku przez ubezpieczonego niebędącego pracownikiem.
Czy brak sankcji prawnej za naruszenie terminu złożenia wniosku o zasiłek macierzyński za urlop ojcowski przez przedsiębiorcę oznacza, że świadczenie mu się należy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli okres urlopu ojcowskiego został faktycznie wykorzystany, a nie wystąpiło przedawnienie, świadczenie się należy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w przepisach prawa nie przewidziano sankcji za naruszenie terminu złożenia wniosku o zasiłek macierzyński w postaci utraty prawa do tego zasiłku. Pozbawienie obywatela uprawnień bez podstawy prawnej jest niedopuszczalne. Celem przepisów o terminie jest zapewnienie środków finansowych na czas urlopu i ułatwienie pracy organom, a nie pozbawienie świadczenia.
Czy organ rentowy prawidłowo zastosował art. 9 KPA, informując stronę o okolicznościach prawnych i faktycznych mogących mieć wpływ na jej prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy naruszył art. 9 KPA, nie informując strony o brakach formalnych wniosku i możliwościach ich skorygowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ZUS powinien był poinformować stronę o niezłożeniu wniosku w terminie, co umożliwiłoby złożenie nowego wniosku. Brak takiej informacji, zwłaszcza przy wykorzystaniu rozbudowanych narzędzi informatycznych, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego organu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (11)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 29a § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego.
Pomocnicze
k.p. art. 182³ § 1
Kodeks pracy
Określa okres urlopu ojcowskiego.
k.p. art. 182³ § 2
Kodeks pracy
Określa wymóg złożenia wniosku o urlop ojcowski z 7-dniowym wyprzedzeniem. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do przedsiębiorców.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uwzględnienia odwołania od decyzji organu rentowego.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawa.
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada działania organów na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności.
Konstytucja art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa.
Konstytucja art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona życia prywatnego i rodzinnego.
Konstytucja art. 71 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dobro rodziny w polityce państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymóg 7-dniowego wyprzedzenia złożenia wniosku o urlop ojcowski nie ma zastosowania do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. • Brak sankcji prawnej za naruszenie terminu złożenia wniosku o zasiłek macierzyński w postaci utraty prawa do świadczenia. • Naruszenie przez ZUS obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 9 KPA.
Odrzucone argumenty
Wniosek o urlop ojcowski został złożony z naruszeniem 7-dniowego terminu określonego w Kodeksie pracy, co skutkuje odmową prawa do zasiłku macierzyńskiego.
Godne uwagi sformułowania
uchybienie terminowi wynikało z niezamierzonej omyłki technicznej, niezależnej od jego woli • do niego termin wskazany w art. 182 3 § 2 kp nie ma zastosowania • brak normy nakazującej złożenie przez ubezpieczonego, który nie jest pracownikiem, wniosku o zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego z zachowaniem 7-dniowego terminu • wykładnia rozszerzająca, niedopuszczalna w państwie prawa, skoro jej zastosowanie prowadzi do pozbawienia obywatela należnych mu świadczeń • w państwie prawa pozbawienie obywatela uprawnień bez podstawy prawnej jest niedopuszczalne • nie można obywatela pozbawić tego prawa, gdy żadna ustawa takiej sankcji nie przewiduje • w państwie prawa nie obowiązuje zatem zasada ignorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi)
Skład orzekający
Marta Małgorzata Sulkowska
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów Kodeksu pracy tylko do pracowników i brak sankcji za naruszenie terminu złożenia wniosku o zasiłek macierzyński dla przedsiębiorców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy i interpretacji przepisów dotyczących urlopu ojcowskiego. Może być pomocne w sprawach dotyczących innych świadczeń dla przedsiębiorców, gdzie stosuje się przepisy dotyczące pracowników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest właściwa interpretacja przepisów prawa pracy w kontekście osób prowadzących działalność gospodarczą i jak błędy techniczne mogą prowadzić do sporów z ZUS. Podkreśla też znaczenie zasady państwa prawa i ochrony praw obywatelskich.
“Przedsiębiorco, uwaga! ZUS odmówił zasiłku z powodu błędu księgowej? Sąd stanął po Twojej stronie!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.