IV U 516/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do wypłaty emerytury za okres jej zawieszenia, mimo że zawieszenie nastąpiło przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów.
Ubezpieczona M. R. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury za okres od października 2011 r. do listopada 2012 r. ZUS zawiesił wypłatę na podstawie przepisów, które później Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, zmieniając decyzje ZUS i przyznając prawo do wypłaty emerytury za okres jej zawieszenia, argumentując, że przepisy były niezgodne z Konstytucją od momentu ich ustanowienia, a nie dopiero od daty ogłoszenia wyroku TK.
Sprawa dotyczyła odwołania M. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w S., która odmawiała uchylenia wcześniejszej decyzji z października 2011 r. w części zawieszającej prawo ubezpieczonej do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. ZUS zawiesił wypłatę emerytury na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczona argumentowała, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r., który stwierdził niekonstytucyjność tych przepisów, powinien skutkować wypłatą zawieszonej emerytury. Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę, ustalił, że M. R. nabyła prawo do emerytury w 2009 r. i pobierała ją do września 2011 r. Następnie ZUS zawiesił wypłatę świadczenia, powołując się na przepisy, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2011 r. Sąd uznał, że przepisy te były niezgodne z Konstytucją od momentu ich uchwalenia, a nie dopiero od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję z 13 października 2011 r. w części dotyczącej zawieszenia wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r., stwierdzając, że M. R. przysługuje prawo do wypłaty emerytury za ten okres. Wniosek o przyznanie odsetek został przekazany do rozpoznania ZUS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisów skutkuje prawem do wypłaty świadczenia za okres poprzedzający datę ogłoszenia wyroku, jeśli przepisy te były niezgodne z Konstytucją od momentu ich ustanowienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy, na podstawie których ZUS zawiesił wypłatę emerytury, były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a nie dopiero od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego też, mimo że zawieszenie nastąpiło przed ogłoszeniem wyroku, ubezpieczonej przysługuje prawo do wypłaty świadczenia za okres zawieszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
M. R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
Dz.U. Nr 257, poz.1726 ze zm. art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji RP.
Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm. art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dodany przez art.6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji RP.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477.14 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. Nr78, poz.483 art. 190 § ust.3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dzień ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest dniem wejścia w życie orzeczenia.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy, na podstawie których zawieszono wypłatę emerytury, były niezgodne z Konstytucją od momentu ich ustanowienia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma zastosowanie do okresu poprzedzającego jego ogłoszenie, jeśli dotyczy przepisów niezgodnych z Konstytucją od początku.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do okresu poprzedzającego jego ogłoszenie, a zatem nie ma podstaw do wypłaty emerytury za ten okres.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób.
Skład orzekający
Katarzyna Antoniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania emerytur w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zasada ochrony zaufania obywatela do państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa do emerytury przed 1 stycznia 2011r. i późniejszego zawieszenia wypłaty na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na prawa nabyte wcześniej, nawet jeśli zawieszenie nastąpiło przed ogłoszeniem wyroku. Jest to ważny przykład ochrony praw obywateli przed niezgodnymi z prawem działaniami państwa.
“Emerytura zawieszona przez ZUS, ale sąd przyznał wypłatę wstecz – kluczowy wyrok TK!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 516/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania M. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 20 marca 2013 r. Nr (...) w sprawie M. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 13 października 2011 r. w części w jakiej decyzja ta zawiesza prawo M. R. do emerytury w okresie od 01 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. i ustala, że M. R. przysługuje prawo do wypłaty emerytury za okres od 01 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. II. wniosek o przyznanie odsetek przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. . Sygn. akt: IV U 516/13 UZASADNIENIE Decyzją z 20 marca 2013r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.151§1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z 13 października 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawieszała na podstawie art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo ubezpieczonej M. R. do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zawieszenie wypłaty emerytury na rzecz ubezpieczonej nastąpiło na podstawie przepisów powyższych ustaw. Decyzją z 21 grudnia 2012r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od 22 listopada 2012r. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. stwierdzający niekonstytucyjność przepisów stanowiących podstawę tego zawieszenia wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia ,tj. z dniem 22 listopada 2012r. i począwszy od tego dnia niekonstytucyjne przepisy utraciły moc prawną. Oznacza to, że wyrok Trybunału nie ma zastosowania do przypadającego przed dniem jego ogłoszenia ,tj. 22 listopada 2012r. okresem zawieszenia emerytur na podstawie art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a to powoduje, że nie ma podstaw do wypłaty na rzecz ubezpieczonej emerytury za okres od chwili zawieszenia wypłaty ,tj. od 1 października 2011r. do chwili podjęcia wypłaty ,tj. do 21 listopada 2012r. Odwołanie od w/w decyzji złożyła ubezpieczona M. R. wnosząc o jej zmianę i wypłatę emerytury za okres, w którym nie była ona wypłacana ,tj. od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. wraz z ustawowymi odsetkami od każdej zaległej miesięcznej raty świadczenia. W uzasadnieniu stanowiska powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r., który stwierdził, że emeryci, którzy nabyli prawo do świadczenia poczynając od 8 stycznia 2009r. nie podlegają rygorom art.130a ustawy o emeryturach i rentach (odwołanie k.2-3). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie na k.4). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 30 kwietnia 2009r. M. R. wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o emeryturę. Pozostawała wówczas w zatrudnieniu w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. (wniosek o emeryturę k.1-3 akt emerytalnych). Decyzją z 11 maja 2009r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej poczynając od 1 kwietnia 2009r. emeryturę. Wypłata świadczenia była kontynuowana do 30 września 2011r. (decyzja z 11 maja 2009r. o przyznaniu emerytury k.47-49 akt emerytalnych). Decyzją z 13 października 2011r. organ rentowy zawiesił wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od 1 października 2011r. w związku z kontynuowaniem przez nią zatrudnienia (decyzja z 13 października 2011r. o zawieszeniu wypłaty emerytury k.74 akt emerytalnych). W dniach 23 listopada 2012r. i 13 grudnia 2012r. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskami odpowiednio - o podjęcie bieżącej wypłaty emerytury oraz wypłatę zaległych świadczeń poczynając od 1 października 2011r. W uzasadnieniu wniosków powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. (wnioski k.75 i 77 akt emerytalnych). Decyzją z 21 grudnia 2012r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od 22 listopada 2012r. (decyzja z 21 grudnia 2012r. i załącznik do niej k.79-81 akt emerytalnych). Natomiast zaskarżoną decyzją z 20 marca 2013r. organ rentowy odmówił uchylenia decyzji z 13 października 2011r. w części zawieszającej wypłatę emerytury od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. i wypłaty emerytury za ten okres (decyzja z 20 marca 2013r. k.82 akt emerytalnych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie M. R. zasługiwało na uwzględnienie. Ubezpieczona wystąpiła o wypłatę na jej rzecz emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r., w którym wypłata ta była zawieszona. W stanowiącym podstawę wniosku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. Trybunał stwierdził, że art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz.1726 ze zm.) w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.), dodanym przez art.6 pkt 2 w/w ustawy z 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej . Przedstawione wyżej ustalenia pokazują, że przyczyną zawieszenia wypłaty emerytury na rzecz ubezpieczonej decyzją z 13 października 2011r. były wskazane wyżej uregulowania ,tj. przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w zw. z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W chwili przyznania ubezpieczonej emerytury ,tj. w dniu 1 kwietnia 2009r. nie obowiązywał przepis art.103a ustawy emerytalnej „nie pozwalający” - pod rygorem zawieszenia prawa do emerytury - łączyć wypłatę świadczenia emerytalnego z uzyskiwaniem przychodu z tytułu zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Powyższe pozwalało ubezpieczonej pobierać emeryturę obok wynagrodzenia za pracę aż do 1 października 2011r., kiedy to na mocy niezgodnego z Konstytucją przepisu art.28 w/w ustawy z 16 grudnia 2010r. organ rentowy dokonał zawieszenia wypłaty emerytury stosując przepis art.103a ustawy emerytalnej dodany do niej z dniem 1 stycznia 2011r. W ocenie Sądu zastosowanie do ubezpieczonej niezgodnych z ustawą zasadniczą przepisów ustawy stanowiących podstawę wydania przez organ rentowy decyzji z 13 października 2011r. uzasadniało wniosek ubezpieczonej o wypłatę na jej rzecz emerytury za okres od 1 października 2011r. ,tj. od daty zawieszenia wypłaty świadczenia do 21 listopada 2012r., po którym organ rentowy podjął wypłatę świadczenia na rzecz skarżącej. Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uzasadnia wypłaty świadczeń, które podlegały zawieszeniu, przed datą 22 listopada 2012r., czyli przed dniem ogłoszenia wyroku Trybunału, który to dzień zgodnie z art.190 ust.3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr78, poz.483) jest dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nie można zgodzić się z poglądem, że dopiero od w/w daty zakwestionowane przez Trybunał przepisy powołanych ustaw są niezgodne z Konstytucją . Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Data ogłoszenia wyroku Trybunału ,tj. 22 listopada 2012r. jest datą, od której przepis art.103a ustawy emerytalnej i przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. traci moc obowiązującą wobec osób, które prawo do emerytury nabyły przed 1 stycznia 2011r. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób ,tj. nie mogą stanowić podstawy wydawania kolejnych rozstrzygnięć (decyzji) o zawieszaniu emerytur. W przypadku ubezpieczonej do zawieszenia wypłaty emerytury doszło przed utratą mocy obowiązującej przez wskazane przepisy. Należy zauważyć, że ubezpieczona nie wystąpiła o wypłatę emerytury (przyznanie emerytury) za okres wsteczny, ale o realizację świadczenia, do którego prawo nabyła z dniem 1 kwietnia 2009r. i co organ rentowy potwierdził wydając decyzję z 11 maja 2009r. o przyznaniu świadczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477.14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z 13 października 2011r. w części, w jakiej dotyczy ona zawieszenia wypłaty emerytury za okres 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. i ustalił, że M. R. przysługuje prawo do wypłaty emerytury za wskazany okres. W odniesieniu do wniosku ubezpieczonej o wypłatę odsetek od zaległych świadczeń Sąd orzekł o przekazaniu go do rozpoznania organowi rentowemu. Kwestia odsetek nie była bowiem przedmiotem decyzji organu rentowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI