IV U 512/12

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-ŚródmieściaWrocław2013-08-06
SAOSubezpieczenia społecznezasiłkiŚredniarejonowy
zasiłek pogrzebowyZUSwznowienie postępowaniapokrewieństwoterminprawo ubezpieczeń społecznychnieubezpieczony

Sąd wznowił postępowanie w sprawie o zasiłek pogrzebowy i zmienił prawomocny wyrok, oddalając odwołanie z powodu błędnego ustalenia stopnia pokrewieństwa ze zmarłą.

Sąd Rejonowy wznowił postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem przyznającym zasiłek pogrzebowy, na skutek skargi ZUS. Podstawą wznowienia było ujawnienie, że wnioskodawczyni Ł. G. błędnie podała stopień pokrewieństwa ze zmarłą J. K., wskazując ją jako siostrę, podczas gdy była ona jedynie kuzynką. Sąd uznał, że zmarła nie była ubezpieczona ani członkiem rodziny w rozumieniu ustawy, co skutkowało oddaleniem odwołania.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznał skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. (sygn. akt IV U 512/12), który przyznał Ł. G. prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 2 września 2010 r. J. K. ZUS wnosił o zmianę wyroku i oddalenie odwołania, argumentując, że wnioskodawczyni złożyła wniosek po terminie i błędnie zidentyfikowała stopień pokrewieństwa ze zmarłą. Z ustaleń sądu wynikało, że J. K. zmarła w Australii, była osobą nieubezpieczoną, a pochówku dokonano w Polsce 4 kwietnia 2012 r. Wnioskodawczyni Ł. G. złożyła wniosek o zasiłek pogrzebowy 19 czerwca 2012 r., wskazując, że zmarła była jej siostrą. Prawomocnym wyrokiem z 10 października 2012 r. sąd przyznał jej prawo do zasiłku. Jednakże, w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem ZUS w dniu 26 listopada 2012 r., uzyskano informację, że zmarła była kuzynką wnioskodawczyni, a nie siostrą. Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie i jest dopuszczalna, ponieważ ujawniono nowe okoliczności faktyczne (błędne ustalenie stopnia pokrewieństwa), które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zasiłek pogrzebowy przysługuje m.in. członkom rodziny osoby ubezpieczonej. Ponieważ zmarła J. K. nie była ubezpieczona ani członkiem rodziny wnioskodawczyni w rozumieniu przepisów (była kuzynką), prawo do zasiłku pogrzebowego nie przysługiwało. W związku z tym sąd zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, błędne ustalenie stopnia pokrewieństwa, które miało wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ujawnienie po prawomocnym wyroku faktu, iż zmarła była kuzynką, a nie siostrą wnioskodawczyni, jest nową okolicznością faktyczną, która uniemożliwiła skorzystanie z niej w poprzednim postępowaniu i mogła mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu

Strony

NazwaTypRola
Ł. G.osoba_fizycznawnioskodawczyni/powódka
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiuinstytucjapozwany/organ rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem można żądać m.in. w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.

u.e.r. FUS art. 77 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 (ubezpieczony).

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 67

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa, kto jest członkiem rodziny w rozumieniu ustawy, do którego odnosi się art. 77 ust. 1 pkt 4.

u.e.r. FUS art. 78 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych (błędne wskazanie stopnia pokrewieństwa) po prawomocnym wyroku. Zmarła nie była ubezpieczona ani członkiem rodziny wnioskodawczyni w rozumieniu przepisów ustawy. Wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek do uzyskania zasiłku pogrzebowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powódki o pokryciu kosztów pogrzebu i długim opłacaniu składek (nieistotne w kontekście braku uprawnienia do zasiłku po nieubezpieczonej osobie niebędącej członkiem rodziny).

Godne uwagi sformułowania

zaskarżony wyrok zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w. W. odmówił pani Ł. G. prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 2 września 201o r. pani J. K. (...) na podstawie przepisów ustawy (...) z uwagi na to, że wnioskodawczyni złożyła wniosek po terminie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga została oparta na ustawowej podstawie oraz wniesiona w terminie, a zatem jest dopuszczalna, w związku z czym wznowiono postępowanie. Zmarła J. K. była kuzynką powódki. Nie była zatem członkiem rodziny osoby ubezpieczonej, tj. wnioskodawcy, albowiem nie mieściła się w katalogu osób wymienionych w art. 67 ust. 1 cytowanej ustawy.

Skład orzekający

Martyna Daniłowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedura wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. w przypadku ujawnienia błędnych ustaleń faktycznych, a także interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku pogrzebowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego wskazania stopnia pokrewieństwa i prawa do zasiłku pogrzebowego po osobie nieubezpieczonej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być precyzyjne dane i jak błąd formalny (wskazanie stopnia pokrewieństwa) może prowadzić do wznowienia postępowania i zmiany prawomocnego wyroku, co jest interesujące z perspektywy procesowej.

Błąd w stopniu pokrewieństwa zmienił prawomocny wyrok: czy można odzyskać zasiłek pogrzebowy?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IVU 86/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 sierpnia 2013r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Martyna Daniłowicz Protokolant: Paulina Machowska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013r. w. Wrocławiu odwołania Ł. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w. W. z dnia 9.07.2012r. Nr (...) w sprawie Ł. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w. W. o zasiłek pogrzebowy na skutek skargi strony pozwanej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w. W. sygn. akt IV U 512/12 zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. UZASADNIENIE Strona pozwana Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w. W. w dniu 14 stycznia 2013 roku złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieście w. Wrocławiu, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt IV U 512/12, wnosząc o zmianę zapadłego wyroku poprzez oddalenie odwołania i jednocześnie domagała się wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w. W. odmówił pani Ł. G. prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 2 września 201o r. pani J. K. (wnioskodawczyni wskazywała stopień pokrewieństwa – siostra) na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U, z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) z uwagi na to, że wnioskodawczyni złożyła wniosek po terminie. Z dokumentacji będącej w posiadaniu ZUS wynika, że w dniu 19 czerwca 2012 r. wpłynął wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 2 września 2010 r. pani J. K. . Z wyjaśnienia zawartego w złożonym wniosku wynika, że w/w zmarła w Australii, spopielenia zwłok dokonano w dniu 7 września 2010 r. Pochówku nie dokonano w okresie 12 miesięcy od dnia zgonu ze względów rodzinnych. Tym samym we wcześniejszym okresie powódka nie mogła ubiegać się o wypłatę zasiłku pogrzebowego. Organ rentowy stwierdził, że powódka: 1) nie zachowała 12 miesięcznego terminu na złożenie wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku pogrzebowego 2) nie zaszły okoliczności umożliwiające złożenie wniosku w późniejszym terminie 3) nie udokumentowała żadnej innej przyczyny całkowicie od niej niezależnej, która uniemożliwiłaby złożenie wniosku. Wyrokiem z dnia 10 października 2012 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia w. Wrocławiu, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń zmienił decyzję i przyznał powódce prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 2 września 2010 r. siostrze J. K. . We wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego powódka wskazała stopień pokrewieństwa w stosunku do wnioskodawczyni – siostra. Pani J. K. została błędnie zidentyfikowana w systemie Rentier jako osoba ubezpieczona. Błąd wynikał z braku identyfikatora tj. numeru PESEL. Osoba zmarła większość swojego życia zamieszkiwała w Australii (43 lata). W aplikacji Rentier bez numeru PESEL nie można prawidłowo zidentyfikować ubezpieczonego. We wniosku o zasiłek pogrzebowy osoba wnioskująca błędnie wskazała stopień pokrewieństwa. Napisała, że osoba zmarła była jej siostrą. Z rozmowy telefonicznej w dniu 26 listopada 2012 r. uzyskano informację, że jest to kuzynka osoby wnioskującej. We wszystkich dokumentach dotyczących zasiłku pogrzebowego pani Ł. G. wskazała stopień pokrewieństwa – siostra. Prawo do zasiłku pogrzebowego nie przysługuje ponieważ osoba zmarła była nieubezpieczoną, a koszty pogrzebu pokryła osoba obca zgodnie z art. 77 ustawy z dnia z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U, z 2009 r. Nr 153, poz. 1227). Termin trzymiesięczny do wniesienia skargi liczy się od dnia powzięcia przez pozwanego w dniu 26 listopada (...) . w czasie rozmowy telefonicznej informacji, że zmarła J. K. jest kuzynką wnioskodawczyni a nie jej siostrą. (k.2-3). W odpowiedzi na skargę powódka wniosła o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek podniosła, iż w trakcie rozmowy telefonicznej z ZUS wyjaśniła stopień pokrewieństwa ze zmarłą J. K. oraz to, że pokryła koszty pogrzebu. Dodała, że płaci składki od 50 lat. Z tego względu skarga o wznowienie nie zasługuje na uwzględnienie(k. 9-10). Sąd Rejonowy ustalił, co następuje: J. K. zmarła w dniu 2 września 2010 r. w D. w Australii. Zmarła była osobą nieubezpieczoną. W dniu 31 stycznia 2012 r. Konsul Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w S. wydał zaświadczenie, że prochy zm. J. K. mogą być sprowadzone z Australii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaś urna z prochami zostanie pochowana na Cmentarzu Komunalnym w. W. bez otwierania. Córka zmarłej – B. W. – w dniu 13 marca 2012 r. przywiozła do Polski urnę z prochami J. K. . Pochówku dokonano w dniu 4 kwietnia 2012 r. Po dokonaniu pochówku, powódka Ł. G. zwróciła się do ZUS – przedstawiając faktury z dnia 27 marca 2012 r. i 28 marca 2012 r. za miejsce na cmentarzu, kopanie grobu ziemnego, pochowanie urny. Z uwagi na to, że ZUS zażądał od powódki, przetłumaczonych przez tłumacza przysięgłego na język polski, faktur z zakładu pogrzebowego w Australii, zaświadczenia z konsulatu w S. na przewóz prochów, zaświadczenia o kremacji dokonanej w Australii , powódka złożyła powyższe dokumenty wraz z wnioskiem o wypłacenie zasiłku pogrzebowego w dniu 19 czerwca 2012 r. Jednocześnie w w/w wniosku powódka wskazała, iż zmarła J. K. była jej siostrą. Decyzją z dnia 9 lipca 2012 r. (...) Oddział w. W. odmówił powódce Ł. G. prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 2 września 2010 r. siostrze J. K. , na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U, z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), z uwagi na złożenie go po terminie. Bezsporne W odwołaniu od powyższej decyzji powódka podała, że marła J. K. była jej siostrą. /dowód: odwołanie z dnia 28.08.2012 r. k – 2 akt IV U 512/12./ Prawomocnym wyrokiem z dnia 10 października 2012 roku, sygn. akt IV U 512/12, Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia w. W. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję strony pozwanej w ten sposób, że przyznał powódce prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 2 września 2010 r. siostrze J. K. . /dowód: wyrok Sądu Rejonowego z dnia 10 października 2012 roku, sygn. akt IV U 512/12 k.20/ W trakcie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez pracownika ZUS z powódką Ł. G. uzyskano informację, że zmarła była kuzynką osoby wnioskującej. /dowód: pismo z dnia 30 listopada 2012 r. Kierownika Wydziału Zasiłków w aktach ZUS/ Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 403§2 k.p.c. wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem można żądać m.in. w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia ( art. 407§1 k.p.c. ). Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403§2 k.p.c. uzależniona jest od łącznego zaistnienia trzech przesłanek: wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2011 roku, sygn. akt II UZ 11/11). Jak ustalono w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia w. W. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję strony pozwanej w ten sposób, że przyznał powódce prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 2 września 2010 r. siostrze J. K. . We wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego powódka wskazywała stopień pokrewieństwa w stosunku do zmarłej J. K. – siostra. Także w odwołaniu od decyzji ZUS, z dnia 14 sierpnia 2012 r. oraz w trakcie przesłuchania w dniu 10 października 2012 r. /k. 18 akt IV U 512/12/ powódka wskazała, iż zmarła była jej siostrą. Dopiero w dniu 26 listopada (...) ., w trakcie rozmowy telefonicznej, pracownik ZUS uzyskał informację, że zmarła była kuzynką powódki. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga została oparta na ustawowej podstawie oraz wniesiona w terminie, a zatem jest dopuszczalna, w związku z czym wznowiono postępowanie. W świetle wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia w. W. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych skarga pozwanej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 77. 1. ustawy dnia z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U, z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:1) ubezpieczonego; 2) osoby pobierającej emeryturę lub rentę; 3) osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania; 4) członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2. Członkami rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 4, są osoby wymienione w art. 67, z tym że od wnuków i rodzeństwa nie wymaga się spełnienia warunku przyjęcia na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności. (ust. 2 art. 77). Zmarła J. K. w chwili śmierci nie była ubezpieczona (w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ). Zasiłek pogrzebowy mógł przysługiwać wnioskodawczyni – jako osobie, która pokryła koszty pogrzebu (art. 78 ust. 1 cyt. ustawy) – jedynie na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy, czyli przy założeniu, że zmarła była członkiem rodziny wnioskodawczyni jako osoby wymienionej w art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednakże jak ustalono w niniejszej sprawie zmarła J. K. była kuzynką powódki. Nie była zatem członkiem rodziny osoby ubezpieczonej, tj. wnioskodawcy, albowiem nie mieściła się w katalogu osób wymienionych w art. 67 ust. 1 cytowanej ustawy. Z uwagi na nowe okoliczności faktyczne, jakie ujawniły się po zapadnięciu prawomocnego wyroku w przedmiotowej sprawie, to jest ustalenie, że powódka jest siostrą zmarłej J. K. , błędne jest ustalenie, które legło u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Z tego względu skarga zasługiwała na uwzględnienie i musiała skutkować oddaleniem odwołania, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI