IV U 74/16

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-04-22
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweŚredniarejonowy
zasiłek chorobowyubezpieczenie społeczneZUSniezdolność do pracypraca zarobkowazwrot świadczeńodwołanie od decyzji

Sąd Rejonowy w Świdnicy uchylił decyzję ZUS o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku chorobowego, uznając brak dowodów na wykonywanie pracy zarobkowej w okresie jego pobierania.

Powódka M. H. odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego zasiłku chorobowego. Twierdziła, że nie świadczyła pracy zarobkowej w okresie pobierania zasiłku, a jedynie pomagała w transakcjach spedycyjnych. Sąd Rejonowy w Świdnicy uwzględnił odwołanie, stwierdzając, że ZUS nie wykazał, aby powódka wykonywała pracę zarobkową lub była świadoma braku prawa do świadczeń, co jest warunkiem utraty prawa do zasiłku chorobowego.

Powódka M. H. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W., która zobowiązywała ją do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w kwocie 1.322,96 zł. Powódka argumentowała, że nie świadczyła pracy zarobkowej u wskazanych podmiotów, a jedynie pomagała w transakcjach spedycyjnych. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na stwierdzoną nadpłatę zasiłku. Sąd Rejonowy w Świdnicy, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że powódka w okresie objętym zwolnieniem lekarskim pobierała zasiłek chorobowy. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, wskazując, że utrata prawa do zasiłku chorobowego następuje w przypadku wykonywania pracy zarobkowej lub wykorzystywania zwolnienia niezgodnie z jego celem. Sąd uznał, że ZUS nie wykazał, aby powódka wykonywała pracę zarobkową w spornym okresie, a jedynie pasywnie otrzymywała świadczenia związane z zatrudnieniem. Ponadto, ZUS nie wykazał, że powódka była pouczona o braku prawa do pobierania świadczeń. Wobec braku materialnej podstawy żądania zwrotu świadczeń, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając brak obowiązku zwrotu zasiłku chorobowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo pasywne otrzymywanie świadczeń związanych z zatrudnieniem lub pomocnicze czynności nie są równoważne z aktywnym świadczeniem pracy zarobkowej, które jest warunkiem utraty prawa do zasiłku chorobowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla utraty prawa do zasiłku chorobowego jest aktywne wykonywanie pracy zarobkowej w okresie niezdolności do pracy, a nie jedynie pomocnicze czynności czy pasywne otrzymywanie świadczeń. Brak było dowodów na faktyczne wykonywanie pracy przez powódkę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

M. H.

Strony

NazwaTypRola
M. H.osoba_fizycznapowódka
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

u.s.u.s. art. 84 § ust. 1 i 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami. Za kwoty nienależnie pobrane uważa się m.in. świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jeżeli osoba była pouczona o braku prawa do ich pobierania, lub świadczenia przyznane na podstawie nieprawdziwych zeznań lub świadomego wprowadzania w błąd.

u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 17 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uwzględniając odwołanie od decyzji organu rentowego zmienia zaskarżoną decyzję.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na wykonywanie pracy zarobkowej przez powódkę w okresie pobierania zasiłku chorobowego. Brak dowodów na pouczenie powódki o braku prawa do pobierania świadczeń.

Odrzucone argumenty

Stwierdzenie nadpłaty w wypłacie zasiłku chorobowego przez ZUS.

Godne uwagi sformułowania

Bierne otrzymanie natomiast świadczenia związanego z zatrudnieniem jest kwestią powiązaną z zatrudnieniem, ale nie równoważną z pozostaniem aktywnym w sferze świadczenia pracy przez ubezpieczonego. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Skład orzekający

Maja Snopczyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do zasiłku chorobowego w przypadku wykonywania pracy zarobkowej oraz obowiązek wykazania przez ZUS przesłanek do zwrotu świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie ZUS nie przedstawił wystarczających dowodów na wykonywanie pracy zarobkowej przez ubezpieczonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych, ponieważ precyzuje warunki utraty prawa do zasiłku chorobowego i ciężar dowodu po stronie ZUS.

Czy pomoc w transakcjach spedycyjnych pozbawia prawa do zasiłku chorobowego? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 74/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Maja Snopczyńska Protokolant : Karolina Nowicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 roku w Ś. sprawy z odwołania M. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) o zasiłek chorobowy zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) i ustala brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego opisanego w decyzji. UZASADNIENIE Powódka M. H. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) , zobowiązującej ją do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.322,96 zł za okres od (...) . W uzasadnieniu podniosła, że nie świadczyła pracy u B. T. ani u E. J. i nie łączył jej z w/w żaden stosunek pracy, umowa o dzieło czy umowa zlecenia. Przyznała, że po okresie zasiłkowym pomagała w kilku transakcjach spedycyjnych, za co otrzymała wynagrodzenie, wobec powyższego powódka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji, podnosząc, ze stwierdzono nadpłatę w wypłacie zasiłku chorobowego dla powódki za powyższy okres. W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka M. H. w okresie od (...) roku przebywała na zwolnieniu lekarskim. Wobec niezdolności do pracy powódka w w/w okresie pobierała zasiłek chorobowy. Dowód: akta ZUS- w załączeniu W dniu (...) roku do pozwanego wpłynęły oświadczenia firmy (...) w W. i J. (...) E. J. w W. , z których wynikało, że w okresie od początku (...) roku podjęli współpracę z powódką jako niezależnym spedytorem i pracownikiem księgowym, przy czym do obowiązków powódki należało wyszukiwanie zleceń transportowych, fakturowanie, przyjmowanie i wysyłanie adresów załadunków do kierowców. Dowód: - akta ZUS – w załączeniu; Decyzją z dnia (...) . pozwana zobowiązała powódkę do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.322,96 zł za okres od (...) Dowód: akta ZUS – w załączeniu W tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Odwołanie podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 roku , poz. 121 ze zmianami) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11 . Zgodnie zaś z art. 84 ust 2 powyżej cytowanej ustawy za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Natomiast art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2014r. poz. 159) stanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Interpretując powyższe przepisy Sąd zważył, że ustawodawca w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w sposób jednoznaczny wskazał, że przesłanką utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego jest wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności pracy zarobkowej. Innymi słowy, po pierwsze ubezpieczony, aby naruszyć przepisy ustawy chorobowej musi wykonywać pracę, a zatem być aktywnym pracownikiem, a po wtóre samo otrzymywanie wynagrodzenia za pracę nie wystarcza aby sprzeciwić się przepisom ustawy. Chodzi bowiem o naruszenie stanu niezdolności do pracy i w dalszej konsekwencji podważenie zasadności przyznania zasiłku chorobowego. Zwolnienie lekarskie przewidziane na okoliczność niezdolności do pracy jest zaświadczeniem o tym, że w okresie w nim przewidzianym ubezpieczony nie może wykonywać pracy. Niewskazana jest zatem aktywność polegająca na świadczeniu pracy. Bierne otrzymanie natomiast świadczenia związanego z zatrudnieniem jest kwestią powiązaną z zatrudnieniem, ale nie równoważną z pozostaniem aktywnym w sferze świadczenia pracy przez ubezpieczonego. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki art. 17 powołanej ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku. Jak wynika z treści powołanego przepisu utrata prawa do zasiłku łączy się z aktywnością zawodową ubezpieczonego polegającą na podejmowaniu przez niego czynności związanych z pracą zarobkową, jednakże zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, aby powódka takową pracę wykonywała. Jak wynika z akt ZUS wszystkie zlecenia transportowe wystawione zostały w okresie od (...) i na żadnym z nich nie widnieje podpis powódki. Z zeznań powódki wynika, że w spornym okresie nie wykonywała żadnej pracy na rzecz firmy (...) w W. i J. TRANS E. J. w W. , zaś złożenie pism przez te podmioty związane jest z konfliktem pomiędzy powódką a jej byłym mężem i teściem. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Tym samym strona pozwana powinna wykazać, że w okresie pobierania zasiłku chorobowego powódka wykonywała pracę. Okoliczność ta nie została wykazana, gdyż – pomimo treści pism B. T. i E. J. dołączone dokumenty, które miały świadczyć o wykonywaniu przez powódkę pracy nie potwierdzają ich treści. W niniejszej sprawie nie zostały spełnione również przesłanki art. 84 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 roku, gdyż strona pozwana nie wykazała, aby powódka pouczona została o braku prawa do pobierania świadczeń. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż brak było materialnej podstawy żądania od powoda zwrotu świadczeń i na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję ustalając brak obowiązku zwrotu zasiłku chorobowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI