IV U 5/14

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2015-02-18
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia rentoweŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społecznerentaZUSpracodawcaodpowiedzialnośćbłąddokumentacjaokres zatrudnienia

Sąd Okręgowy uchylił decyzję ZUS o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia przez pracownika, uznając, że błąd leżał po stronie zarówno pracodawcy, jak i organu rentowego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych domagał się od (...) Państwowych S.A. zwrotu kwoty 417,16 zł tytułem nienależnie pobranego świadczenia rentowego przez L. T. Argumentowano, że pracodawca przekazał nieprawdziwe dane dotyczące okresu zatrudnienia. Sąd Okręgowy uznał odwołanie pracodawcy za zasadne, stwierdzając, że ZUS nie dokonał należytej analizy dokumentów i nie wyjaśnił sprzeczności, co również przyczyniło się do błędnego wyliczenia świadczenia.

Decyzją z dnia 18 listopada 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. zobowiązał (...) Państwowe S.A. w W. do zwrotu kwoty 417,16 zł wraz z odsetkami, jako nienależnie pobranego świadczenia rentowego przez L. T. za okres od maja 2006 r. do listopada 2012 r. Podstawą żądania był art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazujący na odpowiedzialność płatnika składek za przekazanie nieprawdziwych danych. (...) Państwowe S.A. wniosły o uchylenie decyzji, zarzucając brak związku przyczynowego między błędnym określeniem okresu zatrudnienia w świadectwie pracy a wysokością renty. Sąd Okręgowy w Siedlcach uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd podkreślił, że organ rentowy, jako organ administracji publicznej, ma obowiązek dokładnego badania dokumentów. W tej sprawie ZUS nie dokonał analizy wszystkich złożonych dokumentów, w tym kwestionariusza wypełnionego przez ubezpieczonego, który wskazywał na rozbieżności w okresach zatrudnienia. Zaniechanie wyjaśnienia tych sprzeczności przez ZUS, obok potencjalnego błędu pracodawcy, wyklucza obciążenie wyłącznie pracodawcy obowiązkiem zwrotu świadczenia. Sąd powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym, jeśli błąd leży po stronie pracodawcy i organu rentowego, organ rentowy nie może obciążyć pracodawcy obowiązkiem zwrotu świadczeń. W związku z tym, Sąd uchylił decyzję ZUS i zasądził od ZUS na rzecz (...) Państwowych S.A. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawca nie ponosi wyłącznej odpowiedzialności, jeśli organ rentowy nie dopełnił swoich obowiązków w zakresie weryfikacji dokumentów i wyjaśnienia sprzeczności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ rentowy ma obowiązek dokładnego badania dokumentów i wyjaśniania wszelkich wątpliwości. W sytuacji, gdy błąd w ustaleniu świadczenia wynika zarówno z działań pracodawcy, jak i zaniechań organu rentowego (np. brak analizy kwestionariusza, brak wyjaśnienia sprzeczności), organ rentowy nie może obciążyć pracodawcy obowiązkiem zwrotu świadczenia na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy systemowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie decyzji ZUS

Strona wygrywająca

(...) Państwowe S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) Państwowe S.A. w W.spółkaodwołujący się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjapozwany
L. T.osoba_fizycznaubezpieczony

Przepisy (3)

Główne

u.s.u.s. art. 84 § ust. 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis ten stanowi podstawę do obciążenia płatnika składek lub innego podmiotu obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, jeśli zostało to spowodowane przekazaniem przez niego nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje orzekanie sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w przedmiocie odwołania od decyzji organu rentowego.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ rentowy nie dokonał dokładnej analizy złożonych dokumentów. Organ rentowy nie wyjaśnił sprzeczności w dokumentach pracowniczych. Brak związku przyczynowego między błędem pracodawcy a zawyżeniem świadczenia rentowego. Błąd leży po stronie zarówno pracodawcy, jak i organu rentowego.

Odrzucone argumenty

Pracodawca przekazał nieprawdziwe dane mające wpływ na wysokość świadczenia rentowego. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za zwrot nienależnie pobranego świadczenia na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy systemowej.

Godne uwagi sformułowania

organ rentowy jako organ administracji publicznej odpowiedzialny za wypłatę świadczeń z ubezpieczeń społecznych nie jest zwolniony z dokładnego, merytorycznego zbadania dokumentów do niego kierowanych nie zaistniała przesłanka do odpowiedzialności pracodawcy z tytułu nienależnie wypłaconych świadczeń

Skład orzekający

Jacek Witkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązki organów rentowych w zakresie weryfikacji dokumentów i odpowiedzialność pracodawcy za zwrot nienależnie pobranych świadczeń w przypadku współwiny organu rentowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu po stronie ZUS i pracodawcy; wymaga analizy konkretnych dokumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dokumentów przez ZUS i że błędy organu mogą chronić pracodawcę przed odpowiedzialnością finansową.

ZUS chce zwrotu świadczenia, ale sąd widzi błąd po obu stronach – pracodawcy i urzędników!

Dane finansowe

WPS: 417,16 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 5/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant stażysta Renata Olędzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015r. w S. odwołania (...) Państwowych SA w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 18 listopada 2013 r. Nr SER-I- (...) w sprawie (...) Państwowych SA w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia I. stwierdza, iż (...) Państwowe S. A. w W. nie są zobowiązane do zwrotu kwoty 417,16 zł ( czterysta siedemnaście 16/100) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. tytułem nienależnie wypłaconego świadczenia ubezpieczonemu L. T. (1) ; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz (...) Państwowych S. A. w W. kwotę 60,00 zł ( sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 5/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18.11.2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. zobowiązała (...) państwowe S.A. do zwrotu kwoty 417,16 zł wraz z odsetkami w kwocie 215,68 zł tytułem nienależnie pobranego świadczenia pobranego przez L. T. (1) za okres od 01.05.2006r. do 30.11.2012r. jako podstawę prawną żądania zwrotu wymienionej kwoty. ZUS wskazał przepis art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205 poz. 1585). Od decyzji tej odwołanie złożyły (...) Państwowe S. A. w W. wnosząc o uchylenie decyzji i zasądzenie od pozwanego ZUS kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca zarzuciła organowi rentowemu naruszenie prawa materialnego tj. art. 84 ust. 6 ustawy systemowej poprzez uznanie, że pobranie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez (...) S. A. nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Zdaniem odwołującego się brak jest związku przyczynowego pomiędzy błędnie wskazanym w świadectwie pracy z 1976r. okresu zatrudnienia pracownika, a obliczeniem świadczeń rentowych za lata 2006-2012r. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Pozwany ZUS argumentował, iż ustalając wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy w 2007r. zaliczył L. T. (1) do okresów składakowych okres zatrudnienia na (...) od 01.09.1968r. do 15.01.1976r. Zaświadczenie wystawione w 2012r. przez Centralne Archiwum zakładowe (...) wskazywało okres zatrudnienia od 01.09.1968r. do 30.06.1971r. i od 30.09.1971r. do 15.01.1976r. W związku z tym organ rentowy stwierdził, że L. T. (2) pobierał w latach 2006-2012r. zawyżone świadczenie rentowe. Za ten stan rzeczy, według ZUS, odpowiedzialność ponosi (...) za przekazanie nieprawdziwych danych. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Ubezpieczony L. T. (2) złożył w dniu 09.05.2006r. wniosek do Oddziału ZUS w S. o przyznanie mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Do wniosku załączył świadectwo pracy wystawione przez Dyrekcję Regionalnych Kolei państwowych stwierdzające, ze L. T. (2) był zatrudniony w przedsiębiorstwie od 01.09.1968r. do 15.01.1976r. Oprócz tego dokumentu ubezpieczony złożył kwestionariusz, w którym wymienił jako pierwszy okres zatrudnienia od dnia 01.09.1968r. do 30.06.1971r. w Parowozowni, a następny okres wskazał zatrudnienie w Lokomotywowni od 30.09.1971r. do 27.10.1971r. Ponadto przedłożył świadectwo ukończenia (...) Szkoły Zawodowej dla pracujących (...) z datą ukończenia 23.06.1971r. Pozwany Oddział ZUS wyliczając wysokość renty uwzględnił jako okres ubezpieczeniowy ten, który był określony w świadectwie pracy z dnia 15.01.1976r. następnie pozwany ZUS uzyskał zaświadczenie z dnia 01.08.2012r. wystawione przez (...) S.A. (...) Biuro zarządu Archiwum Zakładowego w W. stwierdzające, że L. T. (2) był zatrudniony w (...) od 01.09.1968r. do 30.06.1971r. oraz od 30.09.1971r. do 15.01.1976r. Ta informacja stała się podstawą dla pozwanego ZUS do ustalenia, ze L. T. (2) pobierał zawyżone świadczenie w okresie od 01.05.2006r. do 30.11.2012r. Łączna kwota zawyżonego świadczenia wynosiła 417,66 zł, zaś odsetki za okres od 24.07.2007r. do dnia wydania decyzji wyniosły 215,68 zł. Decyzją z dnia 18.11.2013r. pozwany ZUS zobowiązał (...) S.A. w W. do zwrotu wymienionej kwoty wraz z odsetkami jako świadczenia nienależnie wypłaconego. W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie (...) S.A. jest uzasadnione. Zgodnie z treścią art. 86 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , jeżeli pobranie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przez płatnika składek przekazaniem nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość obowiązek zwrotu tych świadczeń obciąża płatnika składek lub inny podmiot. Sad podzielił argumentację strony odwołującej się, że w każdym przypadku organ rentowy jako organ administracji publicznej odpowiedzialny za wypłatę świadczeń z ubezpieczeń społecznych nie jest zwolniony z dokładnego, merytorycznego zbadania dokumentów do niego kierowanych. W przedmiotowym stanie faktycznym, organ rentowy rozpatrując wniosek o rentę z wniosku L. T. (1) nie dokonał dokładnej analizy złożonych dokumentów. Wyliczając okresy składkowe oparł się jednie na świadectwie pracy wystawionym przez Dyrekcję Regionalnych Kolei państwowych w S. z dnia 15.01.1976r. Nie ocenił zapisów kwestionariusza wypełnionego przez wnioskodawcę, w którym wyodrębnił on dwa okresy zatrudnienia tj. od 01.09.1968r. do 30.06.1971r. w Parowozowni i od 30.09.1971r. do 15.01.1976r. w Lokomotywowni. Te zapisy powinny być przedmiotem wyjaśnień ze strony organu rentowego celem ustalenia czy wnioskodawca w okresie od 01.07.1971r. do 29.09.1971r. pozostawał w zatrudnieniu, zważywszy, ze w dniu 23.06.1971r. ukończył szkołę dla pracujących. Pozwany ZUS nie podjął jednak żadnych czynności, aby te sprzeczności wyjaśnić. Dlatego też, zdaniem Sądu, nie jest uzasadnione, aby skutkami wyliczenia zawyżonego świadczenia obciążyć wyłącznie podmiot, który jest następcą prawnym byłej Dyrekcji (...) Kolei Państwowej. W świetle ukształtowanego orzecznictwa sądowego, w tym przytoczonego przez stronę odwołującą się orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Katowicach III A Ua 768/01, jeśli pobranie nienależnych świadczeń było spowodowane nie tylko błędem pracodawcy ale i organu rentowego, nie może ów organ wydać decyzji zobowiązującej pracodawcę do zwrotu pobranych świadczeń. Sad Okręgowy podziela pogląd i uznaje, iż w przedmiotowej sprawie zaistniał błąd zarówno po stronie pracodawcy jak i organu rentowego, który zaniechał wyjaśnienia sprzeczności w dokumentach pracowniczych ubezpieczonego. W związku z tym nie zaistniała przesłanka do odpowiedzialności pracodawcy z tytułu nienależnie wypłaconych świadczeń na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy systemowej. Z tych względów Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc orzekł jak w sentencji, jednocześnie Sąd zasądził na podstawie art. 98 § 1 kpc na rzecz strony odwołującej się kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI