IV U 49/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał ubezpieczonemu prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, uznając jego 15-letni staż pracy przy produkcji półprzewodników narażonych na promieniowanie jonizujące.
Ubezpieczony A. W. odwołał się od decyzji ZUS, która odmówiła mu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, mimo przyznania emerytury. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, uznając, że okresy zatrudnienia ubezpieczonego w zakładzie produkującym półprzewodniki, gdzie pracował bezpośrednio przy produkcji i był narażony na promieniowanie jonizujące, spełniają wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W konsekwencji sąd zmienił decyzję ZUS i przyznał prawo do rekompensaty.
Sprawa dotyczyła odwołania A. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła mu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, mimo przyznania emerytury. Ubezpieczony domagał się zaliczenia okresów zatrudnienia w (...) Produkcyjnym Centrum Półprzewodników C. w W. do stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po analizie dokumentów i zeznań, ustalił, że ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio przy produkcji półprzewodników, gdzie był narażony na promieniowanie jonizujące. Okresy te, obejmujące pracę od 20 sierpnia 1973r. do 31 maja 1980r. oraz od 22 grudnia 1980r. do 31 października 1991r., łącznie przekroczyły 15 lat. Sąd uznał, że praca ta kwalifikuje się jako praca w szczególnych warunkach zgodnie z przepisami, w szczególności rozporządzeniem Rady Ministrów z 1983r. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i przyznał A. W. prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach od dnia nabycia prawa do emerytury.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okres pracy bezpośrednio przy produkcji półprzewodników, gdzie pracownik był narażony na promieniowanie jonizujące, może być zaliczony do pracy w szczególnych warunkach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że praca przy produkcji półprzewodników, gdzie wykorzystywano pierwiastki chemiczne i związki narażające na promieniowanie jonizujące, spełnia kryteria pracy w szczególnych warunkach określone w przepisach, w tym w rozporządzeniu Rady Ministrów z 1983 r. (dział XIV poz. 4 wykazu A).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
A. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.p. art. 21 § ust.1 i 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Warunki nabycia prawa do rekompensaty, w tym wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
u.e.p. art. 23 § ust.1 i 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Warunki nabycia prawa do rekompensaty, w tym wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
r.R.M.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa katalog prac wykonywanych w szczególnych warunkach, w tym pracę narażającą na działanie promieniowania jonizującego (dział XIV poz. 4 wykazu A).
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa przyznania emerytury.
u.e.p. art. 2 § ust.5
Ustawa o emeryturach pomostowych
Definicja rekompensaty jako odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury.
u.e.p. art. 22 § ust.1-3
Ustawa o emeryturach pomostowych
Regulacje dotyczące wyliczenia rekompensaty.
k.p.c. art. 477 § 14 §2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca bezpośrednio przy produkcji półprzewodników, gdzie występowało narażenie na promieniowanie jonizujące, jest pracą w szczególnych warunkach. Łączny staż pracy w szczególnych warunkach przekracza wymagane 15 lat. Pracodawca wypłacał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS o braku udokumentowania 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
praca narażająca na działanie promieniowania jonizującego bezpośrednio przy produkcji półprzewodników rekompensata za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury
Skład orzekający
Katarzyna Antoniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uznawanie pracy przy produkcji półprzewodników narażonych na promieniowanie jonizujące za pracę w szczególnych warunkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju pracy i okresu historycznego, zgodnie z przepisami obowiązującymi do 31 grudnia 2008 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące pracy w szczególnych warunkach i rekompensat emerytalnych, co jest istotne dla osób pracujących w podobnych branżach lub mających pytania o swoje świadczenia.
“Czy praca przy produkcji półprzewodników w PRL to "praca w szczególnych warunkach"? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 49/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lipca 2019r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Katarzyna Antoniak Protokolant St.sekr.sąd. Anna Wąsak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2019r. w Siedlcach na rozprawie odwołania A. W. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 28 listopada 2018r., znak: (...) w sprawie A. W. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że A. W. (1) przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach od 26 listopada 2018r. Sygn. akt IV U 49/19 UZASADNIENIE Decyzją z (...) 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.24 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018r., poz. 1270 ze zm.) przyznał A. W. (1) emeryturę od 26 listopada 2018r. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Ponadto na podstawie art.21 ust.1 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych odmówił rentowy odmówił A. W. (1) prawa do rekompensaty wskazując, że ubezpieczony nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2008r. - nie przedłożył świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach (decyzja z 28 listopada 2018r. k.5 akt emerytalnych za wnioskiem z 20 listopada 2018r.). Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony A. W. (1) , reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu stanowiska wskazał, że do stażu pracy w szczególnych warunkach należy zaliczyć okres jego zatrudnienia w (...) Produkcyjnym Centrum Półprzewodników C. w W. w okresie od 20 sierpnia 1973r. do 31 maja 1980r. i od 22 grudnia 1980r. do 31 października 1991r., gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracował bezpośrednio przy produkcji półprzewodników. Była to praca szkodliwa dla zdrowia i z tytułu jej wykonywania otrzymywał specjalny dodatek, co dokumentują listy płac (odwołanie k.1 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-3 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 26 listopada 2018r. ubezpieczony A. W. (1) ukończył (...) rok życia. Uprzednio, w dniu 20 listopada 2018r. ubezpieczony wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z wnioskiem o emeryturę wraz z rekompensatą z tytułu pracy w szczególnych warunkach (wniosek o emeryturę k.1-3 akt emerytalnych za wnioskiem z 20 listopada 2018r.). Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z 28 listopada 2018r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 26 listopada 2018r. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednocześnie organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania rekompensaty wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (decyzja z 28 listopada 2018r. o przyznaniu emerytury k.5 akt emerytalnych). Ubezpieczony był zatrudniony w (...) Produkcyjnym Centrum Półprzewodników (...) w W. od 20 sierpnia 1973r. do 31 maja 1980r., przy czym w okresie od 26 października 1974r. do 7 października 1976r. odbywał zasadniczą służbę wojskową, co stanowi 6 lat, 9 miesięcy i 12 dni (zaświadczenie o zatrudnieniu z 13 sierpnia 2014r. k.9 akt emerytalnych za wnioskiem z 20 października 2014r. i zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w M. z 31 października 2014r. k.60 akt emerytalnych za wnioskiem z 20 października 2014r.). Po półrocznej przerwie, od 22 grudnia 1980r. ubezpieczony ponownie rozpoczął pracę w w/w (...) Produkcyjnym Centrum Półprzewodników (...) w W. i kontynuował ją do 31 października 1991r., a zatem przez 10 lat, 10 miesięcy i 10 dni (świadectwo pracy z 30 sierpnia 1991r. k.8 akt emerytalnych za wnioskiem z 20 października 2014r.). W obu w/w okresach ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. (...) -Produkcyjne Centrum Półprzewodników (...) w W. produkowało półprzewodniki, diody, tranzystory, które były wykorzystywane następnie w przemyśle elektronicznym, samochodowym. Przez początkowy niespełna roczny okres zatrudnienia – od 20 sierpnia 1973r. do 30 czerwca 1974r. ubezpieczony był zatrudniony na stanowisku stażysty laboranta, a następnie od 1 lipca 1974r. na stanowisku montera elementów półprzewodnikowych – do chwili powołania do odbycia służby wojskowej i po powrocie ze służby wojskowej, a od 1 lipca 1979r. na stanowisku konserwatora-ustawiacza, a po półrocznej przewie w zatrudnieniu, poczynając od 22 grudnia 1980r. do 31 października 1991r. na stanowisku elektromontera instalacji maszyn i urządzeń technologicznych, okresowo pełniąc funkcję brygadzisty (w/w świadectwa pracy). Przez cały okres zatrudnienia w w/w zakładzie pracy (w obu okresach zatrudnienia) ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował bezpośrednio przy produkcji półprzewodników. W produkcji półprzewodników wykorzystywane były pierwiastki chemiczne – głównie krzem, ale również gal, w postaci kryształu lub proszku. W celu uzyskania półprzewodników stosowany był proces domieszkowania ,tj. wprowadzenia w strukturę kryształów krzemu atomów innych pierwiastków – fosforu, boru. Począwszy od początku do końca zatrudnienia ubezpieczony pracował na hali produkcyjnej w ramach działu dyfuzji i napylania, gdzie znajdowało się około 30 urządzeń wykorzystywanych w produkcji, w tym piece dyfuzyjne, komory z chemicznymi związkami, pomieszczenie, w którym wygrzewane były kasety grafitowe, w których układane były płytki krzemowe. Piece dyfuzyjne, to były piece, w którym za pomocą wysokiej temperatury uzyskiwano efekt domieszkowania, czyli przenikania się cząsteczek w pierwiastkach. Jako monter elementów półprzewodnikowych, a następnie konserwator-ustawiacz ubezpieczony obsługiwał w/w piece dyfuzyjne ustawiając odpowiednią ich temperaturę, a następnie nadzorując ich pracę. Pracując od 22 grudnia 1980r. na stanowisku elektromontera maszyn i urządzeń technologicznych, które to stanowisko znajdowało się strukturze działu utrzymania ruchu ubezpieczony dbał o należytą pracę nie tylko pieców dyfuzyjnych, ale innych urządzeń znajdujących się w dziale dyfuzji i napylania, w ten sposób, że sprawdzał temperaturę pieców, ustawiał parametry innych urządzeń wykorzystywanych w toku produkcji. Z uwagi na wykorzystywane w toku produkcji półprzewodników pierwiastki i związki chemiczne, przez cały okres zatrudnienia w (...) Produkcyjnym Centrum Półprzewodników C. w W. pracując na hali, gdzie odbywał się proces domieszkowania, ubezpieczony był narażony na promieniowanie jonizujące emitowane przez stosowane związki chemiczne m.in. izotopy fosforu (zeznania świadków: J. S. i A. W. (2) k.19v-20 akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.15v-16v i 20 akt sprawy). W okresie powyższego zatrudnienia pracodawca wypłacał ubezpieczonemu dodatek za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia (listy płac k.30-47 akt emerytalnych za wnioskiem z 20 października 2014r.). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie A. W. (1) podlegało uwzględnieniu. Stosownie do treści art.2 ust.5 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2015r., poz.965 ze zm.), pod pojęciem rekompensaty należy rozumieć odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Zgodnie z art.21 ust.1 i 2 oraz art.23 ust.1 i 2 tej samej ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę. Rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art.173 i art.174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Artykuł 22 ust.1-3 ustawy o emeryturach pomostowych zawiera normy regulujące wyliczenie rekompensaty. Z powyższego uregulowania wynika, że rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. W tym zakresie konieczne jest odwołanie się do uregulowań zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) i załącznika do tego rozporządzenia, które zawiera zamknięty katalog prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Analizując przedstawione wyżej ustalenia poczynione w oparciu o zachowane dokumenty osobowe i płacowe ubezpieczonego oraz w pełni spójne zeznania świadków i ubezpieczonego i odnosząc je do w/w wykazu prac w szczególnych warunkach stwierdzić należy, że oba okresy pracy ubezpieczonego w (...) Produkcyjnym Centrum Półprzewodników (...) w W. ,tj. od 20 sierpnia 1973r. do 31 maja 1980r. (w tym służba wojskowa) oraz od 22 grudnia 1980r. do 31 października 1991r. (łącznie przez ponad 15 lat), wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio przy produkcji półprzewodników, podlegają zaliczeniu do stażu pracy w szczególnych warunkach w myśl działu XIV poz.4 wykazu A załącznika do w/w rozporządzenia jako praca narażająca na działanie promieniowania jonizującego. Reasumując wskazać należy, że ubezpieczony legitymuje się 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , a tym samym spełnia przesłanki prawa do rekompensaty, o której mowa w art.21 ustawy o emeryturach pomostowych . Mając na uwadze powyższe okoliczności i ustalenia Sąd na podstawie art.477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił prawo A. W. (1) do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach od 26 listopada 2018r., tj. od chwili nabycia prawa do emerytury.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI