VI U 2025/14

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2015-09-24
SAOSubezpieczenia społecznerenty z tytułu niezdolności do pracyŚredniaokręgowy
rentaniezdolność do pracyZUSubezpieczenie społeczneokres składkowyorzeczenie lekarskieubezpieczony

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, uznając, że mimo całkowitej niezdolności do pracy, nie spełnił on wymogów dotyczących okresu ubezpieczenia.

Ubezpieczony I.F. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Mimo że został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy, organ rentowy odmówił przyznania świadczenia z powodu niespełnienia wymogu 5-letniego okresu ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku. Sąd, opierając się na opinii biegłych potwierdzającej niezdolność do pracy od czerwca 2013 r., a częściową od 2004 r., uznał, że ubezpieczony nie spełniał wymogów formalnych, w tym dotyczących okresu ubezpieczenia, co skutkowało oddaleniem odwołania.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał odwołanie ubezpieczonego I.F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczony, mimo że został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy do 30 czerwca 2016 r., nie udowodnił wymaganego 5-letniego okresu ubezpieczenia w dziesięcioleciu poprzedzającym złożenie wniosku o rentę. Łączny staż ubezpieczeniowy wynosił 26 lat i 4 miesiące, jednak wymagany okres składkowy i nieskładkowy w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania niezdolności do pracy nie został spełniony. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych, którzy potwierdzili całkowitą niezdolność do pracy od czerwca 2013 r. z powodu choroby nowotworowej mózgu, a częściową niezdolność od 2004 r. z powodu chorób serca. Biegli zgodzili się z orzeczeniem ZUS co do daty powstania niezdolności do pracy. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w tym art. 57 i 58, oraz uwzględniając zmiany wprowadzone ustawą z 2011 r., stwierdził, że ubezpieczony nie spełnił wszystkich przesłanek do przyznania renty, w szczególności nie wykazał wymaganego 5-letniego okresu ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy. W związku z tym, Sąd oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczony nie ma prawa do renty, jeśli nie spełnia wymogu 5-letniego okresu ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy, chyba że posiada 30 lat (mężczyzna) lub 25 lat (kobieta) okresu składkowego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach, które wymagają nie tylko niezdolności do pracy, ale także spełnienia warunków dotyczących okresu ubezpieczenia, w tym 5-letniego okresu w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy, chyba że ubezpieczony posiada odpowiednio długi ogólny staż ubezpieczeniowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
I. F.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa emerytalno-rentowa FUS art. 57 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, a niezdolność do pracy powstała w określonych okresach lub nie później niż 18 miesięcy od ich ustania.

ustawa emerytalno-rentowa FUS art. 58 § 1 pkt 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie 5 lat, jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

ustawa emerytalno-rentowa FUS art. 58 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 (5 lat), powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

Pomocnicze

ustawa emerytalno-rentowa FUS art. 57 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ust. 1 pkt 3 (dotyczący powstania niezdolności do pracy) nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.

ustawa emerytalno-rentowa FUS art. 58 § 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczeni całkowicie niezdolni do pracy, których okres składkowy w przypadku mężczyzn wynosi 30 lat, a w przypadku kobiet 25 lat, nie muszą legitymować się wymaganym pięcioletnim okresem ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa emerytalno-rentowa FUS art. 83

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczony może złożyć wniosek do Prezesa Zakładu o przyznanie prawa do świadczenia rentowego w drodze wyjątku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez ubezpieczonego wymogu 5-letniego okresu ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy. Ubezpieczony nie posiada 30 lat (mężczyzna) lub 25 lat (kobieta) okresu składkowego, co wyłącza zastosowanie wyjątku od wymogu 5-letniego okresu w ostatnim dziesięcioleciu.

Odrzucone argumenty

Ubezpieczony powołał się na uchwałę SN I UZP 5/05, która w świetle późniejszych zmian legislacyjnych (ustawa z 2011 r.) nie miała zastosowania w jego przypadku. Ubezpieczony powołał się na swój ogólny staż ubezpieczeniowy (26 lat i 4 miesiące), który nie zwalniał go z obowiązku wykazania 5-letniego okresu w ostatnim dziesięcioleciu, gdyż nie osiągnął 30 lat okresu składkowego.

Godne uwagi sformułowania

nie uwodnił wymaganego 5 letniego okresu ubezpieczenia w dziesięcioleciu przed dniem złożenia wniosku o rentę nie istniało u orzekanego takie upośledzenie funkcji, które by powodowało wówczas całkowitą niezdolność do pracy nie spełnia wszystkich wymaganych przesłanek do przyznania prawa do świadczenia rentowego

Skład orzekający

Ewa Milczarek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dotyczących okresu ubezpieczenia przy ubieganiu się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w szczególności w kontekście zmian legislacyjnych i uchwały Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym okresie, z uwzględnieniem zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla osób ubiegających się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ precyzuje wymogi formalne dotyczące okresu ubezpieczenia, co jest częstym powodem odmowy przyznania świadczenia.

Czy masz prawo do renty, jeśli jesteś niezdolny do pracy, ale brakuje Ci kilku lat ubezpieczenia?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI U 2025/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Ewa Milczarek Protokolant – sekr. sądowy Sylwia Sawicka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: I. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 12 czerwca 2014 r., znak: (...) w sprawie: I. F. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o rentę z tytułu niezdolności do pracy oddala odwołanie. Na oryginale właściwy podpis. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił ubezpieczonemu I. F. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzję wydano w oparciu o treść art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2010 roku nr 40 poz. 224), bowiem ubezpieczony mimo uznania go za osobę całkowicie niezdolną do wykonywania zatrudnienia (do dnia 30.06. 2016 roku) nie uwodnił wymaganego 5 letniego okresu ubezpieczenia w dziesięcioleciu przed dniem złożenia wniosku o rentę. Ubezpieczony w odwołaniu od powyższej decyzji domagał się jej zmiany poprzez ustalenie uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy. Odwołujący powołał się na swój staż ubezpieczeniowy w rozmiarze ponad 25 lat. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 12.12. 2013 roku ubezpieczony I. F. złożył w pozwanym organie rentowym wniosek o ustalenie uprawnień do świadczenia rentowego. Ubezpieczony udowodnił łączny okres ubezpieczenia wynoszący 26 lat i 4 miesiące . W ostatnim dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku o rentę ubezpieczony nie udowodnił wymaganego pięcioletniego okresu ubezpieczenia, wymagany okres ubezpieczenia odwołujący udokumentował w okresie od dnia 11.01.1997 roku do dnia 10.01.2007 roku. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS ubezpieczony został uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy do dnia 31.01. 2015 roku, niezdolność ta powstała po dniu 12.07.2003 roku. Komisja Lekarska w orzeczeniu z dnia 10.06.2014 r. stwierdziła że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy do 30.06.2016 r. a niezdolność powstała po 10.01.2007 r. i przez 1.12.2013 r., nie stwierdzono niezdolności do pracy przed 12.07.2003 r. -okoliczności bezsporne W celu zweryfikowania wydanego orzeczenia w tym w szczególności daty początkowej stwierdzonej u ubezpieczonego całkowitej niezdolności do pracy, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych: onkologa, kardiologa, neurologa, neurochirurga i specjalisty medycyny pracy. Biegli w opinii wydanej dniu 4.03.2015 roku rozpoznali u ubezpieczonego następujące schorzenia: 1) Nowotwór złośliwy mózgu (astrocytoma firbillare) leczony operacyjnie w listopadzie 2013 r. z następową radioterapią do marca 2014 r. 2) Padaczkę objawową. 3) Niedowład połowiczy prawostronny. 4) Przewlekłą chorobę niedokrwienną serca. 5) Przebyte zawały w 2004 r., 2008 r., 2012 r. i 2014 r. leczone PTCA z implantacją stentów. W ocenie biegłych, na podstawie przeprowadzonego badania sądowo- lekarskiego i po zapoznaniu się z dokumentacją lekarską zawartą w aktach sprawy, stan zdrowia ubezpieczonego upośledza sprawność organizmu w stopniu powodującym okresową całkowitą niezdolność do pracy. Przyczyną jest choroba nowotworowa mózgu leczona operacyjnie w listopadzie 2013 r. z następową radioterapią do marca 2014 r. Schorzenie ujawniło się napadem padaczkowym w czerwcu 2013 r. Całkowita niezdolność do pracy uwarunkowana jest leczeniem operacyjnym i radio­terapią (krótki okres od zabiegu) oraz możliwością wystąpienia powikłań po leczeniu przeciwnowotworowym oraz faktu utrzymywania się obszaru wzmocnienia kontrastowego w rezonansie. W opinii biegłych badany był częściowo niezdolny do pracy od daty pierwszego zawału serca tj. od 24.08.2004 r. i jest okresowo całkowicie niezdolny do pracy od czasu pierwszego napadu padaczkowego tj. od 06.2013r. Przyczyną jest choroba nowotworowa. Biegli stwierdzili, że całkowita niezdolność do pracy nie istniała w dniu 10.01.2007 r. Biegli zgadzili się z orzeczeniem Lekarza Orzecznika i Komisji Lekarskiej ZUS. - dowód: opinia biegłych k. 27-28 akt sądowych Ubezpieczony wniósł zastrzeżenia do opinii. W opinii uzupełniającej biegli wyjaśnili na pytanie Sądu, że nie negują, iż schorzenie nowotworowe rozwijało się u orzekanego stopniowo, jednakże przed ustaloną przez biegłych datą 06.2013r., nie istniało u orzekanego takie upośledzenie funkcji, które by powodowało wówczas całkowitą niezdolność do pracy. Wobec powyższego biegli podtrzymali ustaloną w opinii z dnia 04.03.2015r. datę powstania całkowitej niezdolności do pracy. - dowód: opinia biegłych k. 49 akt sądowych Ubezpieczony i organ rentowy zgodzili się z opinią biegłych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd uwzględnił wydaną w sprawie opinię i uznał ją za wiarygodną i wszechstronnie oceniającą stan zdrowia ubezpieczonego w odniesieniu do jego możliwości zawodowych. Należy jednak wskazać, iż podstawą przyznania prawa do renty jest ustalenie, że osoba dochodząca tego świadczenia jest całkowicie lub częściowo niezdolna do pracy, a po przesądzeniu tej przesłanki, czy posiada ona wymagany okres zatrudnienia i czy niezdolność do pracy powstała w odpowiednim okresie. Zgodnie bowiem z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku nr 153, poz. 1227) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: 1)jest niezdolny do pracy; 2)ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; 3)niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Natomiast w ustępie 2 cytowanego przepisu stanowi się, że przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący, co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy. Na podstawie przepisu art. 58 w/w ustawy: warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie, co najmniej: 1)1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat; 2)2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat; 3)3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat; 4)4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat; 5)5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat. 2. Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy; do tego dziesięcioletniego okresu nie wlicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej. Wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem przepisu art. 57 zostały rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2006 r. I UZP 5/05. W uchwale tej Sąd Najwyższy stwierdził, że renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący, co najmniej 20 lat dla kobiety i 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy, bez potrzeby wykazywania przewidzianego art. 58 ust 2 ustawy pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Na treść tej uchwały powołał się ubezpieczony w swoim odwołaniu. Wskazać jednak trzeba, że od dnia 23 września 2011 roku obowiązuje ustawa z dnia 28 lipca 2011 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. nr 187, poz. 1112) Uregulowała ona w art. 58 ust.4 , iż ubezpieczeni całkowicie niezdolni do pracy, których okres składkowy w przypadku mężczyzn wynosi 30 lat a w przypadku kobiet 25 lat nie muszą legitymować się wymaganym pięcioletnim okresem ubezpieczenia w ostatnim dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku. W przedmiotowej sprawie, ubezpieczony nie posiada wymaganego 30 letniego okresu składkowego, bowiem łączny okres ubezpieczenia wyniósł jedynie 26 lat i 4 miesiące, jednocześnie ubezpieczony nie udowodnił wymaganego pięcioletniego okresu ubezpieczenia w dziesięcioleciu przypadającym przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy, a częściowa niezdolność do pracy powstała u ubezpieczonego od pierwszego zawału serca 24.06.2004 r., co jednoznacznie wynika z opinii wydanej przez biegłych sądowych. Powstanie częściowej niezdolności do pracy nie nastąpiło jednak w ciągu 18 miesięcy po ustaniu ubezpieczenia w okresie, w którym ubezpieczony udowodnił wymagany okres składkowy i nieskładkowy. W przypadku ubezpieczonego częściowa niezdolność do pracy winna powstać przed 12.07.2003r. Podkreślenia również wymaga, iż ubezpieczony nie kwestionował tego, że w ostatnim dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku nie posiada wymaganego pięcioletniego okresu ubezpieczenia. Wobec czego odwołujący, mimo uznania go za osobę okresowo całkowicie niezdolną do pracy nie spełnia wszystkich wymaganych przesłanek do przyznania prawa do świadczenia rentowego. W tej sytuacji ubezpieczony w oparciu o przepis art. 83 ustawy emerytalno –rentowej FUS wobec niespełnienia ustawowych przesłanek do przyznania mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy może złożyć wniosek do Prezesa Zakładu o przyznanie mu prawa do świadczenia rentowego w drodze wyjątku. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd na podstawie art.477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonego -orzekając jak w sentencji. SSO Ewa Milczarek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI