IV U 474/21

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2021-11-25
SAOSubezpieczenia społecznerenty rolniczeWysokaokręgowy
renta rolniczaKRUSzawieszenie świadczeniadziałalność rolniczaosoba bliskakonkubinatwspólne gospodarstwo domoweubezpieczenie społeczne rolników

Sąd Okręgowy w Sieradzu zobowiązał organ rentowy do podjęcia i wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej, uznając, że konkubina rencisty, z którą prowadził wspólne gospodarstwo domowe i która podlegała ubezpieczeniu w KRUS, jest osobą bliską, co wyłącza zawieszenie świadczenia.

W. K. (1) odwołał się od decyzji KRUS wstrzymującej wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej. Sąd Okręgowy w Sieradzu uwzględnił odwołanie, zmieniając zaskarżone decyzje. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że J. K., konkubina W. K. (1) z którą prowadził wspólne gospodarstwo domowe i która podlegała ubezpieczeniu w KRUS, jest osobą bliską w rozumieniu przepisów, co zgodnie z art. 28 ust. 11 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wyłącza zawieszenie wypłaty części uzupełniającej renty, nawet jeśli rencista prowadzi działalność rolniczą.

Sprawa dotyczyła odwołania W. K. (1) od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w Ł., które wstrzymały wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Organ rentowy argumentował, że rencista prowadzi działalność rolniczą, co zgodnie z art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników skutkuje zawieszeniem wypłaty części uzupełniającej. W. K. (1) nie zgadzał się z tą decyzją, wskazując na swoją długoletnią relację z J. K., z którą prowadził wspólne gospodarstwo domowe i która podlegała ubezpieczeniu w KRUS. Sąd Okręgowy w Sieradzu, po analizie materiału dowodowego, w tym zeznań wnioskodawcy i świadków, ustalił, że J. K. wpisuje się w definicję osoby bliskiej, z którą rencista prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W związku z tym, na mocy art. 28 ust. 11 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wypłata renty nie ulega zawieszeniu, nawet jeśli rencista prowadzi działalność rolniczą. Sąd zmienił zaskarżone decyzje, zobowiązując organ rentowy do podjęcia i wypłaty części uzupełniającej świadczenia, oraz zasądził od organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, konkubina rencisty, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i która podlega ubezpieczeniu w KRUS, jest osobą bliską w rozumieniu przepisów, co wyłącza zawieszenie wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja osoby bliskiej, choć nie jest wprost zdefiniowana w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, obejmuje osoby pozostające w faktycznie bliskich stosunkach uczuciowych, prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, w tym także osoby w konkubinacie, które są traktowane jak członek rodziny. W analizowanym przypadku, długoletni związek W. K. (1) i J. K., wspólne gospodarstwo domowe, urodzenie dziecka i fakt podlegania przez J. K. ubezpieczeniu w KRUS, uzasadniały uznanie jej za osobę bliską.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmienia zaskarżone decyzje i zobowiązuje organ rentowy do podjęcia i wypłaty części uzupełniającej świadczenia.

Strona wygrywająca

W. K. (1)

Strony

NazwaTypRola
W. K. (1)osoba_fizycznarencista
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w Ł.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.s.r. art. 28

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Zawieszenie wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej następuje, gdy rencista prowadzi działalność rolniczą. Jednakże, zgodnie z ust. 11, wypłata nie ulega zawieszeniu, gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy. Sąd rozszerzył tę zasadę na konkubinę, uznając ją za osobę bliską.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o uwzględnieniu odwołania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach procesu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 9 § ust. 2

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

J. K. (konkubina rencisty) jest osobą bliską w rozumieniu przepisów, z którą rencista prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Podleganie przez J. K. ubezpieczeniu w KRUS jest istotne dla oceny sytuacji. Związek W. K. (1) i J. K. ma charakter faktycznie bliskich stosunków uczuciowych i wspólnego gospodarstwa domowego, co uzasadnia zastosowanie art. 28 ust. 11 ustawy o u.s.r.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że konkubina nie jest wymieniona w kręgu podmiotów, do których ma zastosowanie art. 28 ust. 11 ustawy o u.s.r., co wyłączało możliwość nie zawieszania części uzupełniającej renty.

Godne uwagi sformułowania

Definicji osoby bliskiej nie zawierają przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Pojęcia tego nie wyjaśnia również ustawa o emeryturach i rentach z FUS. Doktryna i orzecznictwo przyjmują natomiast zgodnie, że są to osoby pozostające w faktycznie bliskich stosunkach uczuciowych, wychowanka, członków rodziny zastępczej, osobę, z którą łączą bliskie więzi przejawiające się we wspólnym, wieloletnim prowadzeniu gospodarstwa domowego. Do osób bliskich może być także zaliczony inny członek rodziny lub powinowaty, jeżeli stan faktyczny wykazuje, że łączą go z rolnikiem bliskie więzy i prowadzi z rolnikiem wspólne gospodarstwo domowe. Za innego członka rodziny może być uznana przede w szczególności osoba, która nie będąc małżonkiem pozostaje z rolnikiem w faktycznym pożyciu, tj. w tzw. konkubinacie...

Skład orzekający

Sławomir Górny

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'osoba bliska' w kontekście przepisów o zawieszaniu rent rolniczych, zwłaszcza w przypadku konkubinatu i wspólnego gospodarstwa domowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rencisty prowadzącego działalność rolniczą i jego konkubiny podlegającej ubezpieczeniu w KRUS. Może wymagać analizy indywidualnych okoliczności faktycznych w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak szeroko sądy mogą interpretować pojęcia prawne, takie jak 'osoba bliska', aby zapewnić sprawiedliwość w indywidualnych przypadkach, nawet jeśli nie są one objęte ścisłą definicją ustawową.

Konkubina rencisty uratowała mu rentę – sąd rozszerzył pojęcie 'osoby bliskiej'.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 474/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2021 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 roku w Sieradzu odwołania W. K. (1) od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w Ł. z dnia 16.06.2021 r. Nr (...) z dnia 8.07.2021 r. Nr (...) w sprawie W. K. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w Ł. o wysokość renty rolniczej 1. Zmienia zaskarżone decyzje i zobowiązuje organ rentowy do podjęcia i wypłaty części uzupełniającej świadczenia. 2. Zasądza od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w Ł. na rzecz W. K. (1) 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 474/21 UZASADNIENIE Decyzją z 16.06.2021r., wydaną z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, przyznano W. K. (1) rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od 24.07.2019 - 31.08.2021. Decyzją z 8.07.2021r., wydaną z upoważnienia Prezesa KRUS, z urzędu ponownie ustalono W. K. (1) wysokość renty rolniczej z tytułu niezdolności od 24.07.2019 – 31.08.2021. Nie podzielając powyższych decyzji W. K. (1) złożył odwołanie w zakresie III punktu decyzji, wnosząc o nie zawieszanie części uzupełniającej świadczenia. Odwołanie poparł pełnomocnik strony ustanowiony w sprawie. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W. K. (1) , ur. (...) Decyzją z 16.06.2021r., wydaną z upoważnienia Prezesa KRUS, wykonując wyrok sądu, przyznano W. K. (1) prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 24.07.2019 - 31.08.2021. Świadczenie odwołującego od 1.03.2021r. na podstawie decyzji z 16.06.2021r. zostało ustalone w wysokości 1238,97zł. brutto miesięcznie; część składkowa (wskaźnik wymiaru 0,28) - 292,74zł., część uzupełniająca 50% (wskaźnik wymiaru 0,91 - 946,23zł.) - 473,12zł. W dniu 24.06.2021r. organ rentowy wypłacił odwołującemu należność z tytułu prawa do renty rolniczej za okres od 24.07.2021 - 31.06.2021 w łącznej kwocie 16.492,60zł. (k. 97 – 98/akta KRUS). W dniu 28.06.2021r. W. K. (1) przedłożył kartę ewidencyjną ubezpieczonego wydanej przez Urząd Gminy w W. , z której wynika, że od 1.05.1985 - 31.12.1992 podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik w gospodarstwie rolnym ojca W. K. (3) . Z uwagi na uwzględnienie powyższego okresu do uprawnień emerytalno-rentowych, decyzją z 8.07.2021r. ponownie ustalono wysokość świadczenia rentowego W. K. (1) tj. 1276,53zł. brutto miesięcznie (część składkowa: wskaźnik wymiaru 0,36 - 374,75zł.; 50% części uzupełniającej: wskaźnik wymiaru 0,87 - 901,78zł. x 50% = 450,89zł.) (k. 112 – 113/akta KRUS). Z uwagi na fakt, że upłynął 2-letni okres, na który zostało przyznane prawo do wypłaty części uzupełniającej w wysokości 50% renty rolniczej, organ rentowy, decyzją z 23.07.2021r. wstrzymał wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej od 1.08.2021r. ( k. 114/akta KRUS). Decyzją z 23.07.2021r., odmówiono W. K. (1) prawa do wypłaty części uzupełniającej świadczenia (k. 115/akta KRUS). Z treści składanych przez W. K. (1) oraz J. P. oświadczeń i dokumentów wynika, że W. K. (1) w okresie przyznanego prawa do renty rolniczej tj. od 24.07.2019r. do nadal nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej (bezsporne). W. K. (1) rozwiódł się z poprzednią żoną w lutym 1992r. Od 1993r. W. K. (1) spotykał się z J. K. (poprzednie nazwisko – P. ), razem pomieszkiwali, mieli wspólny sklep, razem załatwiali różne sprawy, byli zgodni. Po zaręczynach w 1994r., wnioskodawca zamieszkał wspólnie z przyszłą żoną i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Zarobione pieniądze szły do wspólnej kasy. Od 7.08.2021r., J. K. jest żoną W. K. (1) . J. K. od 2001r. do chwili obecnej podlega ubezpieczeniu w KRUS. W dniu 26.07.1997r., ze związku urodziło się dziecko. Przed zawarciem związku małżeńskiego, konkubina wnioskodawcy była postrzegana przez rodzinę i sąsiadów jako żona wnioskodawcy. Po urodzeniu dziecka, W. K. (1) zameldował konkubinę oraz dziecko. Gospodarstwo rolne przekazali w-cy mi rodzice, a w 2001r. doszło do połączenia gospodarstw w-cy i obecnej żony wn - cy (odpis skrócony aktu małżeństwa k. 35, zeznania świadków: J. P. (obecnie K. ), R. K. , zeznania wnioskodawcy – na nagraniu CD – 00:04:31 – 00:16:54 k. 26, 00:04:24 – 00:25:08 k. 51/akta sprawy). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Okoliczności związane z relacją W. K. (1) z J. K. , Sąd ustalił na podstawie zeznań wnioskodawcy oraz świadków J. K. i R. K. , którym dał wiarę. Sąd pominął zeznania świadka Ł. S. , jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 28 ustawy z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021r., poz. 266), wypłata renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8 , jeżeli rencista prowadzi działalność rolniczą. Zawieszenie wypłaty dotyczy części uzupełniającej renty rolniczej. Wypłata części uzupełniającej renty rolniczej ulega zawieszeniu w całości, jeżeli rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając: 1. gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: a) małżonkiem emeryta lub rencisty, b) jego zstępnym lub pasierbem, c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c; 2. gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych; 3. gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia; 4. własności (udziału we współwłasności) nieustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka. Zgodnie z art. 28 ust. 11 cyt. ustawy, w przypadku, gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata nie ulega zawieszeniu. Spór w niniejszej sprawie zawęził się do oceny, czy wobec wnioskodawcy ma zastosowanie przepis art. 28 ust. 11 ustawy o u.s.r. Zdaniem Sądu w świetle materiału dowodowego, w sprawie znajduje zastosowanie cyt. przepis. Organ rentowy wywodził, że podleganie konkubiny ubezpieczeniom emerytralno – rentowemu z mocy ustawy, nie ma znaczenia na wypłatę części uzupełniającej, bowiem przyszła małżonka - konkubina, nie jest wymieniona w kręgu podmiotów w rozumieniu cyt. przepisu. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy, w tym zeznania wnioskodawcy, świadków J. K. (obecnej żony w-cy) i R. K. , Sąd doszedł do przekonania, że J. K. wpisuje się w definicję osoby bliskiej, do której ma zastosowanie cyt. przepis. Definicji osoby bliskiej nie zawierają przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Pojęcia tego nie wyjaśnia również ustawa o emeryturach i rentach z FUS. Doktryna i orzecznictwo przyjmują natomiast zgodnie, że są to osoby pozostające w faktycznie bliskich stosunkach uczuciowych, wychowanka, członków rodziny zastępczej, osobę, z którą łączą bliskie więzi przejawiające się we wspólnym, wieloletnim prowadzeniu gospodarstwa domowego. Do osób bliskich może być także zaliczony inny członek rodziny lub powinowaty, jeżeli stan faktyczny wykazuje, że łączą go z rolnikiem bliskie więzy i prowadzi z rolnikiem wspólne gospodarstwo domowe. Za innego członka rodziny może być uznana przede w szczególności osoba, która nie będąc małżonkiem pozostaje z rolnikiem w faktycznym pożyciu, tj. w tzw. konkubinacie, ale także osoba która traktowana jest jak członek rodziny przez samego rolnika jak również domownika (por. wyrok SA w Szczecinie z 5.06.2012r., III AUa 164/12, wyrok SA w Gdańsku z 30.09.2016r., III AUa 736/16, wyrok SA w Szczecinie z 31.05.2017r., III AUa 825/16). W. K. (1) od 1993r., spotykał się z J. K. (poprzednie nazwisko – P. ), razem pomieszkiwali, mieli wspólny sklep, razem załatwiali różne sprawy, byli zgodni. Po zaręczynach w 1994r., wnioskodawca zamieszkał wspólnie z przyszłą żoną i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, zarobione pieniądze szły do wspólnej kasy. W dniu 26.07.1997r., ze związku urodziło się dziecko. Po urodzeniu dziecka, W. K. (1) zameldował konkubinę oraz dziecko. Przed zawarciem związku małżeńskiego, konkubina wnioskodawcy była postrzegana przez rodzinę i sąsiadów jako żona wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 477 14 §2 k. p. c ,, orzeczono, jak w sentencji. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie ar. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1500 ze zm.) (pkt 2 wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI