IV U 472/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury M. M. (1), uwzględniając pomoc świadczoną w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wakacyjnych jako okres składkowy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. M. (1) prawa do emerytury, nie zaliczając do 20-letniego stażu pracy okresów pomocy w gospodarstwie rolnym rodziców w czasie wakacji. Sąd Okręgowy, po analizie zeznań i dokumentów, uznał te okresy za mające istotne znaczenie dla działalności rolniczej i zaliczył je do stażu składkowego. W konsekwencji przyznano ubezpieczonej prawo do emerytury.
Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił M. M. (1) prawa do emerytury, wskazując na brak udowodnienia na dzień 1.01.1999 r. 20 lat stażu ubezpieczeniowego. ZUS nie zaliczył do stażu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, uznając pomoc świadczoną w okresach wakacyjnych za nie mającą istotnego znaczenia dla działalności rolniczej. Ubezpieczona wniosła odwołanie, domagając się uwzględnienia tych okresów. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po przeprowadzeniu postępowania, ustalił, że M. M. (1) w okresach wakacyjnych od 1975 r. do 1979 r. pomagała rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 12 ha, wykonując codzienne obowiązki przez co najmniej 5 godzin dziennie, a w okresach wzmożonych prac polowych nawet do 12 godzin. Sąd uznał te zeznania za wiarygodne, potwierdzone dokumentami i zeznaniami sąsiadów. Stwierdził, że pomoc świadczona przez ubezpieczoną miała istotne znaczenie dla działalności rolniczej rodziny, zwłaszcza że rodzice i jedna z sióstr byli głównymi pracownikami, a pozostałe siostry były bardzo młode. W związku z tym, sąd zaliczył kwestionowane okresy jako okres składkowy, co po zsumowaniu z dotychczasowym stażem ubezpieczeniowym dało wymagane 20 lat. Sąd przyznał M. M. (1) prawo do emerytury od 1.02.2015 r. oraz zasądził zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, pomoc świadczona w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wakacyjnych, po ukończeniu 16. roku życia, może być zaliczona do okresu składkowego, jeśli miała istotne znaczenie dla działalności rolniczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomoc świadczona przez ubezpieczoną w gospodarstwie rodziców w czasie wakacji miała istotne znaczenie dla działalności rolniczej, biorąc pod uwagę zakres prac, liczbę zwierząt i brak innych pracowników. Zaliczenie tych okresów do stażu pracy pozwoliło na spełnienie wymogu 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przyznanie prawa do emerytury
Strona wygrywająca
M. M. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób pracujących w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
r.r.m. § § 3 i § 4 ust.1 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa warunki dotyczące pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 10 § 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa, co zalicza się do okresów składkowych, w tym pracę w gospodarstwie rolnym.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zmiany decyzji organu rentowego przez sąd.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.
r.m.s. § § 11 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
r.m.s. § § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Nowelizuje przepisy dotyczące opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pomoc świadczona w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wakacyjnych miała istotne znaczenie dla działalności rolniczej. Okresy pomocy w gospodarstwie rolnym należy zaliczyć do stażu pracy składkowego.
Odrzucone argumenty
Pomoc świadczona w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wakacyjnych nie miała istotnego znaczenia dla działalności rolniczej i nie powinna być zaliczana do stażu pracy.
Godne uwagi sformułowania
pomoc świadczonej przez M. M. (1) w wyżej wymienionym okresie codziennie, w wymiarze co najmniej 5 godzin, określić należy jako mającą istotne znaczenie dla działalności rolniczej w jej rodzinnym gospodarstwie. zaliczanie do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym w czasie wakacji szkolnych po ukończeniu 16.-go roku życia przed dniem 1.01.1983 r. w zakresie przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy zostało bowiem zaaprobowane przez orzecznictwo
Skład orzekający
Jacek Witkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury dla osób, które pomagały w gospodarstwach rolnych rodziców w okresach wakacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy okresów sprzed 1999 r. i specyficznych okoliczności pracy w gospodarstwie rolnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić pracę wykonywaną w gospodarstwie rolnym, która nie była formalnie zatrudnieniem, przy ustalaniu prawa do emerytury, co jest istotne dla wielu osób z obszarów wiejskich.
“Czy praca wakacyjna w gospodarstwie rodziców liczy się do emerytury? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 472/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015r. w S. odwołania M. M. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 6 marca 2015 r. Nr (...) w sprawie M. M. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje M. M. (1) prawo do emerytury od dnia (...) roku; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz M. M. (1) kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 472/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 184 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił M. M. (1) prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczona nie udowodniła na dzień 1.01.1999 r. 20 lat stażu ubezpieczeniowego. ZUS nie zaliczył do powyższego okresu czasu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców. Wskazał, iż M. M. (1) uczyła się w szkole średniej oddalonej od miejscowości, w której znajdowało się gospodarstwo rolne rodziców o 120 km. Zdaniem organu rentowego, do stażu ubezpieczeniowego można zaliczyć jedynie stałą pracę o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej. Do tej kategorii nie można zaś zakwalifikować pomocy świadczonej przez M. M. (1) w czasie wakacji od 21.06.1975 r. do 31.08.1975 r., od 19.06.1976 r. do 31.08.1976 r., od 10.06.1977 r. do 31.08.1977 r., od 24.06.1978 r. do 31.08.1978 r. oraz 6.06.1979 r. do 31.07.1979 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona. Domagała się uznania okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu pracy i przyznania jej prawa do emerytury. Jak wskazała, w wyżej wymienionych okresach wakacyjnych pomagała przy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Zwróciła uwagę, iż w okresie letnim jest najwięcej pracy w polu, a prawie wszystkie czynności wówczas wykonywane były ręcznie (odwołanie k. 1-2). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k. 3-4). Sąd ustalił i zważył, co następuje: Ubezpieczona M. M. (1) , ur. (...) , w dniu 24.02.2015 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek k. 1-3 a. e.). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1.01.1999 r. ubezpieczona udowodniła okresy nieskładkowe: 2 lata, 1 miesiąc i 3 dni, okresy składkowe: 17 lat, 3 miesiące i 29 dni tj. łącznie 19 lat, 3 miesiące i 29 dni, w tym staż pracy w warunkach szczególnych 17 lat, 3 miesiące i 29 dni. Z uwagi na brak wymaganych ustawą 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych decyzją z 6.03.2015 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej przyznania emerytury (decyzja k. 22 a. e). W toku postępowania odwoławczego Sąd ustalił, iż w okresie od 1959 r. do 26.08.1994 r. rodzicie ubezpieczonej, E. i T. W. , posiadali gospodarstwo rolne o powierzchni ok (...) ha, które było położone na terenie gminy S. , we wsiach D. , C. , M. N. oraz C. . M. M. (1) była najstarszą z pięciorga córek E. i T. W. . Rodzice ubezpieczonej zajmowali się tylko pracą w gospodarstwie. W okresie od 21.06.1975 r. do 31.08.1978 r. ubezpieczona była zameldowana i zamieszkiwała w D. gm. S. . W tym czasie, tj. od 1974 r. do 1979 r. M. M. (1) uczęszczała do Liceum Medycznego nr 2 w W. . W okresie wakacji, od 21.06.1975 r. do 31.08.1975 r., od 19.06.1976 r. do 31.08.1976 r., od 10.06.1977 r. do 31.08.1977 r., od 24.06.1978 r. do 31.08.1978 r. oraz 6.06.1979 r. do 31.07.1979 r. ubezpieczona wracała do rodzinnego domu, gdzie pomagała przy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. W okresie letnim nie wyjeżdżała na wypoczynek poza teren gospodarstwa. M. M. (1) odbywała praktyki wyłącznie w okresie roku szkolnego. Obok E. i T. W. , pracę w działalności rolniczej podejmowała ubezpieczona oraz jedna z jej sióstr. Do codziennych obowiązków M. M. (1) należało przygotowanie karmy dla inwentarza tj. parowanie ziemniaków jak również podawanie jedzenia mniejszym zwierzętom, w tym trzodzie chlewnej oraz kurom i kaczkom. Ponadto, ubezpieczona wyprowadzała i przyprowadzała krowy na pastwisko oddalone od zabudowań o ok 2 km. Dbała również o czystość dwóch 30-litrowych baniek po mleku. M. M. (1) zajmowała się również pracą przy żniwach, sianokosach oraz wykopkach. Każdego dnia przeznaczała co najmniej 5 godzin. W czasie sianokosów i żniw ubezpieczona pracowała nawet po 12 godzin dziennie. We wskazanym okresie rodzice ubezpieczonej hodowali konia, 4-5 sztuk krów, byczki, cielaki, kilka sztuk trzody chlewnej oraz drób. Od 1.08.1979 r. ubezpieczona została zatrudniona w Szpitalu w S. . W chwili obecnej, M. M. (1) nie jest członkiem OFE (zeznania ubezpieczonej k. 14v-15 i 16, zeznania świadków M. M. (2) k. 15 i W. P. k. 15v-16, świadectwa szkolne- koperta k. 13, świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych k. 15 a. e., zaświadczenie wydane przez Starostwo Powiatowe w S. k. 12 a. e., zaświadczenie o zameldowaniu wydane przez Urząd Gminy w S. ). Sąd uznał, iż złożone zeznania przez ubezpieczoną oraz świadków są wiarygodnym dowodem. Wskazać należy, iż są one logiczne oraz wzajemnie się uzupełniają. Ponadto, znajdują one swoje potwierdzenie w wyżej wymienionych dokumentach zgromadzonych w postępowaniu przed organem rentowym, jak również złożonych przed Sądem świadectwach szkolnych. Podkreślić należy, iż świadkowie M. M. (2) oraz W. P. w kwestionowanym przez ZUS okresie, byli sąsiadami ubezpieczonej. Należy zauważyć, iż rodzicie M. M. (1) zajmowali się prowadzeniem gospodarstwa rolnego o pow. ok 12 ha. Hodowali również konia, 4-5 sztuk krów, byczki, cielaki, kilka sztuk trzody chlewnej oraz drób. Wiedząc, iż wówczas większość prac w rolnictwie wykonywała była ręcznie, stwierdzić należy, że w gospodarstwie rodziców ubezpieczonej było dużo pracy, zwłaszcza w okresie letnim, w związku z wzmożonymi pracami polowymi. Warto zwrócić uwagę, iż działalność rolnicza rodziny W. opierała się wówczas na pracy rodziców ubezpieczonej oraz jednej z ich córek. W tym miejscu warto zaznaczyć, iż na początku przywoływanego okresu jedna z sióstr ubezpieczonej miała niespełna 15 lat, druga 12 lat a dwie najmłodsze siostry były bardzo małe. Dlatego też pomoc świadczoną przez M. M. (1) w wyżej wymienionym okresie codziennie, w wymiarze co najmniej 5 godzin, określić należy jako mającą istotne znaczenie dla działalności rolniczej w jej rodzinnym gospodarstwie. Tym samym, w myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, kwestionowany przez ZUS okres należy zaliczyć jako okres składkowy, co po zsumowaniu z zaliczonym przez organ rentowy stażem ubezpieczeniowym M. M. (1) łącznie wyniesie 20 lat. Zaliczanie do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym w czasie wakacji szkolnych po ukończeniu 16.-go roku życia przed dniem 1.01.1983 r. w zakresie przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy zostało bowiem zaaprobowane przez orzecznictwo, w tym przez Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 12.09.2012 r. III AUa 696/12. Stąd też została spełniona ostatnia ze spornych przesłanek do przyznania ubezpieczonej prawa do emerytury. Wobec powyższego, M. M. (1) spełniła wszystkie warunki wyrażone w art. 184 ust. 1 i 2 przywołanej wyżej ustawy oraz § 3 i § 4 ust.1 pkt 3 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd oparł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 kpc w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 poz. 490) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29.07.2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2015 poz. 1078). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że M. M. (1) przysługuje prawo do emerytury od 1.02.2015 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożyła wniosek o emeryturę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI