IV U 45/15

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2015-04-01
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSpodstawa wymiarukwota bazowaprzeliczenie świadczeniaustawa emerytalnaubezpieczenie społeczne

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej ponownego ustalenia wysokości emerytury, uznając, że dotychczasowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest najkorzystniejszy, a kwota bazowa została zastosowana prawidłowo.

Ubezpieczony E. H. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej ponownego ustalenia wysokości emerytury, twierdząc, że organ rentowy nie zastosował nowej kwoty bazowej przy przeliczeniu świadczenia w 2004 roku. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że dotychczasowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru (79,51%) jest najkorzystniejszy. Ponadto, zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, przy przeliczeniu świadczenia należy stosować kwotę bazową ostatnio przyjętą do jego obliczenia, co w tym przypadku oznaczało kwotę z 1997 roku.

Sprawa dotyczyła odwołania E. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 czerwca 2013 r., która odmawiała mu prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury. Ubezpieczony argumentował, że przy przeliczeniu świadczenia w 2004 roku organ rentowy nie zastosował obowiązującej wówczas kwoty bazowej, lecz „starą” kwotę z 1997 roku. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił odwołanie, uznając decyzję ZUS za prawidłową. Sąd ustalił, że dotychczasowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego, obliczony z 20 najkorzystniejszych lat (1972-1975 i 1977-1992), wynosi 79,51% i jest najwyższy z możliwych, w tym wyższy od wskaźników obliczonych z 10 kolejnych lat. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 111 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który stanowi, że przy ponownym ustalaniu wysokości emerytury mnoży się obliczony wskaźnik przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia. W tym przypadku była to kwota bazowa z 1997 roku, kiedy to po raz pierwszy przyznano emeryturę. Sąd podkreślił, że odwołanie ubezpieczonego od decyzji z 2004 roku, kwestionującej tę samą kwotę bazową, zostało już prawomocnie oddalone. W związku z tym, że nie zaszły przesłanki do ponownego obliczenia emerytury, sąd oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ rentowy powinien zastosować kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia, zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 111 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, który jednoznacznie stanowi, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia. W tym przypadku była to kwota bazowa z 1997 roku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
E. H.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 111 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady ponownego obliczania wysokości emerytury, wskazując na możliwość wyboru najkorzystniejszego wariantu obliczenia podstawy wymiaru.

ustawa o emeryturach i rentach art. 111 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Stanowi, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach art. 15

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady ustalania podstawy wymiaru świadczenia.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady oddalenia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 111 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, który nakazuje mnożenie wskaźnika podstawy wymiaru przez ostatnio przyjętą kwotę bazową. Najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczony z 20 lat jest wyższy od wskaźników obliczonych z 10 lat. Prawomocne oddalenie wcześniejszego odwołania ubezpieczonego w kwestii kwoty bazowej.

Odrzucone argumenty

Argument ubezpieczonego, że przy przeliczeniu emerytury w 2004 roku należało zastosować nową kwotę bazową z daty przeliczenia, a nie kwotę z 1997 roku.

Godne uwagi sformułowania

kwota bazowa ostatnio przyjęta do obliczenia świadczenia wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia jest wyższy od poprzednio obliczonego

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponownego ustalania wysokości emerytury, w szczególności stosowania kwoty bazowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeliczenia emerytury z uwzględnieniem zagranicznych zarobków i stosowania kwoty bazowej z momentu pierwotnego ustalenia świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących kwoty bazowej przy przeliczeniu emerytury. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Kiedy ZUS przelicza emeryturę – czy zawsze stosuje najnowszą kwotę bazową? Wyjaśniamy zasady.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 45/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania E. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 14 czerwca 2013 r. Nr (...) w sprawie E. H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt: IV U 45/15 UZASADNIENIE Decyzją z 14 czerwca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie przepisów art.110 i art.111 ust.1 pkt 2 i 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówił E. H. prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury wskazując, że poprzednio obliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ,tj. z lat 1972-1975 i 1977-1992 wynoszący 79,51% jest najwyższy z obliczonych, w tym wyższy od wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wyliczonego: - z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z okresu od 1977 do 1996 ,tj. z lat 1977-1986 wynoszącego 66,13%, - z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z okresu od 1993 do 2012 ,tj. z lat 1993-2002 wynoszącego 6,26%. Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony E. H. wnosząc o jej zmianę poprzez ponowne ustalenie wysokości emerytury przy uwzględnieniu kwoty bazowej z 2013r. Wskazał, że w pierwszej decyzji o przyznaniu emerytury z 20 czerwca 1997r. wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 45,97%, a obowiązująca wówczas kwota bazowa wynosiła 936,05 złotych. W kolejnej decyzji z 10 listopada 2014r. organ rentowy przeliczył wysokość świadczenia w oparciu o wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczony na 78,84%, jednakże do obliczenia wysokości emerytury użył „starej” kwoty bazowej obowiązującej w 1997r. wynoszącej 936,05 złotych, zamiast nowej kwoty bazowej. Dlatego w ocenie ubezpieczonego konieczne jest ponowne przeliczenie świadczenia wg najkorzystniejszego wariantu i przy użyciu kwoty bazowej z dnia przeliczenia (odwołanie k.2). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że do wniosku z 22 maja 2013r. o przeliczenie świadczenia ubezpieczony nie dołączył żadnych nowych dokumentów, a wyliczenia poczynione na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy wykazują, że dotychczas przyjęty wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony z 20 lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia wynoszący 79,51% jest najkorzystniejszy z możliwych. W tych okolicznościach brak jest podstaw do ponownego obliczenia wysokości emerytury (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3). Sąd ustalił, co następuje: Decyzją z 20 czerwca 1997r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu emeryturę poczynając od 1 czerwca 1997r. (decyzja o przyznaniu emerytury z 20 czerwca 1997r. k.34akt emerytalnych). Zgodnie z w/w decyzją do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto podstawę wymiaru składek z 8 lat kalendarzowych ,tj. od stycznia 1987r. do grudnia 1994r., a obliczony na tej podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 45,97%. Do obliczenia wysokości świadczenia przyjęto obowiązującą wówczas kwotę bazową wynoszącą 936,05 złotych. W okresie od 29 listopada 1971r. do 1 lutego 1976r. ubezpieczony był zatrudniony na terenie byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej (zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. z 9 grudnia 1999r. k.48 akt emerytalnych oraz zaświadczenie (...) z 11 lutego 2000r. wraz z tłumaczeniem k.53-54 akt emerytalnych). W dniu 22 grudnia 1999r. ubezpieczony wystąpił do organu rentowego o ustalenie wysokości świadczenia z uwzględnieniem wskaźnika wysokości podstawy z 20 lat kalendarzowych (wniosek z 22 grudnia 1999r. k.42 akt emerytalnych). Decyzją z 3 kwietnia 2000r. organ rentowy odmówił ustalenia wysokości świadczenia ubezpieczonego z uwzględnieniem wskaźnika wysokości podstawy z 20 lat kalendarzowych ,tj. z lat 1977-1994 wskazując, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony z tego okresu wynosi 42,12% i jako taki jest niższy od poprzednio obliczonego wynoszącego 45,97% (decyzja z 3 kwietnia 2000r. k.57 akt emerytalnych). Wyrokiem z 19 czerwca 2001r. Sąd Okręgowy w. S. w sprawie IV U 1189/00 oddalił odwołanie ubezpieczonego od powyższej decyzji, a wyrokiem z 22 listopada 2001r. Sąd Apelacyjny w. L. w sprawie IV AUa 551/01 oddalił apelację ubezpieczonego od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji (odpis wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 19 czerwca 2001 k.62 akt emerytalnych i odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w. L. z 22 listopada 2001r. wraz z uzasadnieniem k.68-71 akt emerytalnych). Badając odwołanie ubezpieczonego od powyższej decyzji w/w Sądy rozstrzygnęły, że do wyliczenia podstawy wymiaru emerytury nie mogły zostać uwzględnione zarobki osiągnięte przez ubezpieczonego w okresie zatrudnienia na terenie byłej NRD z uwagi na brak zaświadczenia potwierdzającego fakt opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, a także wobec tego, że przed wyjazdem za granicę ubezpieczony nie posiadał statusu pracownika, co nie pozwoliło przyjąć do obliczeń wynagrodzenia osiągniętego w tym samym okresie przez pracowników zatrudnionych w kraju w takim samym lub podobnym charakterze, w jakim zainteresowany pracownik był zatrudniony przed wyjazdem za granicę. W dniu 12 października 2004r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wpłynęło pismo Departamentu Świadczeń Emerytalno-Rentowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 8 października 2004r. - sporządzone w wyniku rozpoznania pisma ubezpieczonego – wskazujące na możliwość ustalenia podstawy wymiaru składki za okres zatrudnienia ubezpieczonego za granicą przed 1 października 1991r. w oparciu o wynagrodzenie osoby zatrudnionej w Polsce na takim samym lub podobnym stanowisku na jakim ubezpieczony był zatrudniony na terenie dawnej NRD. W tym samym piśmie wskazano do wykorzystania w sprawie ubezpieczonego kwoty wynagrodzenia zastępczego pracownika zatrudnionego w Polsce w podobnym charakterze w okresie odpowiadającym zatrudnieniu ubezpieczonego za granicą ,tj. w latach 1971-1976 (pismo Departamentu Świadczeń Emerytalno-Rentowych ZUS z 8 października 2004r. k.95-96 akt emerytalnych). W oparciu o powyższe pismo Departamentu ZUS, decyzją z 10 listopada 2004r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przeliczył emeryturę ubezpieczonego od 1 października 2004r. do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjmując podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych ,tj. od stycznia 1972r. do grudnia 1993r. Ustalony na tej podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 78,84%, a do ustalenia podstawy wymiaru przyjęto kwotę bazową z chwili poprzedniego ustalenia wysokości świadczenia ,tj. 936,05 złotych (decyzja z 10 listopada 2004r. i załącznik do niej k.98-99 akt emerytalnych). Odwołanie ubezpieczonego od powyższej decyzji, w której zakwestionował on przyjętą kwotę bazową, zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w S. (...) z 16 lutego 2005r. w sprawie IV U 3/05 (odwołanie i wyrok z 16 lutego 2005r. k.2 i 6 akt IV U 3/05 SO w. S. ). Decyzją z 13 listopada 2009r., działając na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy z 4 września 2008r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , organ rentowy od 1 stycznia 2009r. ,tj, od dnia wejścia w życie przepisów w/w ustawy z 4 września 2008r. ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjmując podstawę wymiaru składek z 20 lat kalendarzowych ,tj. od stycznia 1972r. do grudnia 1992r. Ustalony na tej podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 79,51% (decyzja z 13 listopada 2009r. i załącznik do niej k.142-143 akt emerytalnych). W dniu 22 maja 2013r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonego o ponowne obliczenie wysokości emerytury przy przyjęciu najkorzystniejszego wariantu. Do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów, natomiast w treści wniosku ubezpieczony ponownie podniósł, że przeliczając emeryturę decyzją z 10 listopada 2004r. organ rentowy nie zastosował obowiązującej wówczas kwoty bazowej, ale kwotę bazową z chwili przyznania emerytury ,tj. z 1997r. (wniosek z 22 maja 2013r. k.151 akt emerytalnych). W rozpoznaniu powyższego wniosku zaskarżoną decyzją z 14 czerwca 2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury wskazując, że poprzednio obliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ,tj. z lat 1972-1975 i 1977-1992 wynoszący 79,51% jest najwyższy z obliczonych, w tym wyższy od wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wyliczonego: - z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z okresu od 1977 do 1996 ,tj. z lat 1977-1986 wynoszącego 66,13%, - z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z okresu od 1993 do 2012 ,tj. z lat 1993-2002 wynoszącego 6,26% (decyzja z 14 czerwca 2013r. k.63 akt emerytalnych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie E. H. podlegało oddaleniu. Zgodnie z art.111 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art.15 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury albo o ponowne ustalenie emerytury, 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Odnosząc powyższe uregulowanie do okoliczności sprawy Sąd uznał, że decyzja organu rentowego z 14 czerwca 2013r. jest prawidłowa. Z przedstawionych wyżej ustaleń wynika, że obowiązujący wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego wynosi 79,51%. Wskaźnik ten jest wyższy od wskaźników wysokości podstawy wymiaru obliczonych z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z okresu od 1977r. do 1996r. oraz z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z okresu od 1993r. do 2012r. (wyliczenie wskaźnika z 10 kolejnych lat w okresie 1977-1996 k.154 akt emerytalnych i wyliczenie wskaźnika z 10 kolejnych lat w okresie 1993-2012 k.155 akt emerytalnych). W tych okolicznościach nie zachodzi ustawowa podstawa do ponownego obliczenia wysokości emerytury ubezpieczonego. Analiza odwołania ubezpieczonego i jego wyjaśnień (k.48v – nagranie od minuty 1 do 7) prowadzi do wniosku, że ubezpieczony nie kwestionuje w istocie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru obliczonego z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ,tj. z lat 1972-1975 i 1977-1992. Jego zastrzeżenia budzi kwota bazowa przyjęta do obliczenia wysokości świadczenia poczynając od 1 października 2004r., kiedy to organ rentowy decyzją z 10 listopada 2004r. dokonał przeliczenia świadczenia w ten sposób, że do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjął podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych ,tj. od stycznia 1972r. do grudnia 1993r. ustalając na tej podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia na 78,84%. Przyjęta wówczas do obliczeń kwota bazowa wyniosła 936,05 złotych i odpowiadała kwocie bazowej obowiązującej w dacie ustalenia prawa do emerytury (decyzja z 10 listopada 2004r. o przeliczeniu emerytury k.99 akt emerytalnych i decyzja o przyznaniu emerytury z 20 czerwca 1997r. k.34 akt emerytalnych). W ocenie ubezpieczonego przeliczając od 1 października 2004r. emeryturę przy uwzględnieniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru w wysokości 78,84% organ rentowy powinien był zastosować kwotą bazową z daty tego przeliczenia. Stanowisko ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Abstrahując w tym miejscu od tego, że odwołanie ubezpieczonego od decyzji z 10 listopada 2004r. zostało prawomocnie oddalone, wskazać należy, że twierdzenie ubezpieczonego nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy. Dokonując na podstawie art.111 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przeliczenia emerytury od 1 października 2004r. organ rentowy zastosował prawidłową kwotę bazową. Zgodnie bowiem z art.111 ust.2 w/w ustawy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w art.15, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia. Oznacza to, że dokonując przeliczenia emerytury od października 2004r. w oparciu o wyższy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru organ rentowy zasadnie przyjął kwotę bazową przyjętą do obliczenia świadczenia w 1997r. Wtedy bowiem organ rentowy ustalił prawo ubezpieczonego do świadczenia i obliczył jego wysokość (decyzja z 20 czerwca 1997r. o przyznaniu emerytury k.34 akt emerytalnych) . Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477.14§1 kpc odwołanie ubezpieczonego oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI