IV U 431/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej T. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w O. z dnia 19 marca 2015r. w sprawie waloryzacji emerytury, a w szczególności potrąceń dokonywanych w związku z egzekucją sądową. Ubezpieczona kwestionowała zasadność i wysokość tych potrąceń, domagając się rozliczenia dotychczas potrąconej kwoty oraz zwrotu około 25.000 zł nienależnie potrąconej sumy. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, powołując się na przepisy ustawy emerytalnej, w szczególności art. 140, który dopuszcza potrącenia w wysokości do 25% świadczenia brutto na pokrycie należności cywilnoprawnych egzekwowanych na podstawie tytułów wykonawczych. Sąd Okręgowy w Elblągu, po analizie akt sprawy i stanowisk stron, oddalił odwołanie. Sąd wyjaśnił, że organ rentowy, realizując zajęcie komornicze, pełni rolę tzw. trzeciodłużnika i nie jest właściwy do kontrolowania prawidłowości kwot wskazanych w zajęciu komorniczym ani samych tytułów wykonawczych. Kontrola taka należy do właściwości sądów rejonowych i komorników sądowych, a środkami prawnymi służącymi jej realizacji są skarga na czynność komornika lub proces o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Sąd stwierdził, że emerytura ubezpieczonej wynosiła 2.543,08 zł brutto, a prawidłowo ustalona kwota potrącenia wyniosła 635,77 zł (25% świadczenia). Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia dowodów przedstawionych przez ubezpieczoną, w tym postanowienia o zniesieniu czynności komorniczych, wskazując na jego nieprawomocność i nieadekwatność do kwestionowanego zajęcia. Nowe żądanie zwrotu nienależnie potrąconej kwoty zostało przekazane do rozpoznania organowi rentowemu zgodnie z art. 477^10 §2 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności i granic potrąceń z emerytury w związku z egzekucją komorniczą oraz wskazanie właściwej drogi kwestionowania czynności komornika.
Dotyczy specyficznej sytuacji potrąceń z emerytury na rzecz należności cywilnoprawnych; nie dotyczy potrąceń alimentacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ rentowy jest właściwy do kontrolowania prawidłowości kwot wskazanych w zajęciu komorniczym i tytułach wykonawczych przy wydawaniu decyzji o potrąceniach z emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy nie jest właściwy do kontroli prawidłowości zajęć komorniczych co do ich wysokości. Jest on jedynie tzw. trzeciodłużnikiem w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i komorników. Organ rentowy realizujący zajęcie nie ma uprawnień do weryfikacji prawidłowości zajęcia. Kontrola czynności komornika lub tytułów wykonawczych wymaga skorzystania ze środków przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego, takich jak skarga na czynność komornika czy proces o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
Jaka jest dopuszczalna wysokość potrąceń z emerytury na pokrycie należności cywilnoprawnych egzekwowanych na podstawie tytułów wykonawczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Potrącenia te mogą być dokonywane w granicach do wysokości 25% świadczenia brutto.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 140 ust. 1 pkt 3 i ust. 6 pkt ppkt c ustawy emerytalnej, zgodnie z którym potrącenia należności cywilnoprawnych egzekwowanych na podstawie tytułów wykonawczych, również w przypadku zbiegu, dokonuje się w granicach do 25% świadczenia. Wysokość ta jest ustalana od kwoty świadczenia brutto.
Czy postanowienie sądu o zniesieniu czynności komorniczych, które nie jest prawomocne, może wpływać na realizację zajęcia przez organ rentowy?
Odpowiedź sądu
Nie, nieprawomocne postanowienie nie może wpływać na realizację zajęcia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przedstawiona przez ubezpieczoną kopia postanowienia Sądu Rejonowego w Olsztynie w sprawie I Co 568/07, które miało znosić czynności komornicze, nie wykazała swojej prawomocności, a ponadto dotyczyło zajęcia sprzed daty wskazanej w postanowieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. N. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
ustawa emerytalna art. 140 § ust. 1 pkt 3 i ust. 6 pkt ppkt c
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Potrącenia należności cywilnoprawnych egzekwowanych na podstawie tytułów wykonawczych mogą być dokonywane w granicach do 25% świadczenia brutto.
k.p.c. art. 477 § 14 §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia odwołania.
k.p.c. art. 477 § 10 §2
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie nowego żądania organowi rentowemu.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 139 § ust. pkt 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Potrąceniu podlegają m.in. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.
k.p.c. art. 758
Kodeks postępowania cywilnego
Sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i komorników.
k.p.c. art. 896 § §1 pkt 2 i §2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązki dłużnika zajętej wierzytelności (trzeciodłużnika) w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.c. art. 767 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga na czynność komornika.
k.p.c. art. 759 § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o wydanie komornikowi zarządzeń.
k.p.c. art. 795 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności.
k.p.c. art. 840
Kodeks postępowania cywilnego
Proces o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia wniosku dowodowego.
k.p.c. art. 1023
Kodeks postępowania cywilnego
Podział sum uzyskanych z egzekucji.
k.p.c. art. 1026 § §1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Kolejność zaspokojenia należności w podziale sumy egzekucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy nie jest właściwy do kontroli prawidłowości zajęć komorniczych. • Potrącenia dokonywane są w maksymalnej dopuszczalnej prawem wysokości 25% świadczenia brutto. • Postanowienie o zniesieniu czynności komorniczych nie było prawomocne i nie dotyczyło kwestionowanego zajęcia.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie przez ubezpieczoną prawidłowości i wysokości zajęć komorniczych w postępowaniu z odwołania od decyzji ZUS. • Żądanie zwrotu nienależnie potrąconej kwoty jako element odwołania od decyzji o waloryzacji emerytury.
Godne uwagi sformułowania
Organ rentowy realizujący zajęcie komornika jest w toku egzekucji sądowej tylko takim właśnie trzeciodłużnikiem. • Nie ma przepisu, który uprawniałby trzeciodłużnika do kontroli prawidłowości zajęcia co do jego wysokości. • Dla kontroli prawidłowości czynności komorników sądowych ustawodawca przewidział stosowne środki, którymi są skarga na czynność komornika (...) i wniosek o wydanie komornikowi zarządzeń.
Skład orzekający
Tomasz Koronowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i granic potrąceń z emerytury w związku z egzekucją komorniczą oraz wskazanie właściwej drogi kwestionowania czynności komornika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji potrąceń z emerytury na rzecz należności cywilnoprawnych; nie dotyczy potrąceń alimentacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i egzekucyjnym, ponieważ precyzyjnie określa granice kompetencji organu rentowego w kontekście egzekucji komorniczej.
“Czy ZUS może kwestionować działania komornika? Wyjaśniamy granice potrąceń z emerytury.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.