IV U 417/14

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2015-11-19
SAOSubezpieczenia społeczneprawo emerytalneŚredniaokręgowy
emeryturawarunki szczególneZUSstolarzwiek emerytalnyubezpieczenie społeczneorzecznictwo

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury, uznając, że praca stolarza nie spełniała kryteriów pracy w szczególnych warunkach.

Ubezpieczony S.C. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury, twierdząc, że pracował jako stolarz w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy, opierając się na opinii biegłego BHP, ustalił, że praca stolarza nie polegała na stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na posługiwaniu się narzędziami wibracyjnymi ani na lakierowaniu ręcznym lub natryskowym, co wykluczało kwalifikację tej pracy jako pracy w szczególnych warunkach. W związku z niespełnieniem wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach, sąd oddalił odwołanie.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpatrywał odwołanie S.C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej mu prawa do emerytury. Głównym zarzutem ubezpieczonego było niesłuszne nieuwzględnienie jego pracy jako stolarza jako pracy w szczególnych warunkach, która uprawniałaby go do wcześniejszej emerytury. ZUS odmówił prawa do emerytury, ponieważ ubezpieczony nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1 stycznia 1999 r., a także nie osiągnął powszechnego wieku emerytalnego. Ubezpieczony argumentował, że praca stolarza, polegająca na obróbce drewna na maszynach i lakierowaniu, powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 1983 r. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego z zakresu BHP, ustalił, że czynności wykonywane przez ubezpieczonego na stanowisku stolarza nie spełniały kryteriów pracy w szczególnych warunkach, tj. nie polegały na stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na posługiwaniu się narzędziami wibracyjnymi ani na lakierowaniu ręcznym lub natryskowym w niehermetyzowanych pomieszczeniach. Sąd podkreślił, że pojęcie „pracy w szczególnych warunkach” jest ściśle zdefiniowane przepisami i nie każda praca w warunkach szkodliwych dla zdrowia jest taką pracą. Ponieważ ubezpieczony nie wykazał wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, sąd oddalił jego odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, praca stolarza nie została uwzględniona w wykazie prac w szczególnych warunkach, a czynności wykonywane przez ubezpieczonego nie spełniały kryteriów pracy w szczególnych warunkach (stałe i w pełnym wymiarze czasu pracy posługiwanie się narzędziami wibracyjnymi lub lakierowanie ręczne/natryskowe).

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego BHP, który jednoznacznie wykluczył, aby praca stolarza polegała na stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na posługiwaniu się narzędziami wibracyjnymi lub lakierowaniu ręcznym/natryskowym. Sąd podkreślił, że pojęcie 'pracy w szczególnych warunkach' jest ściśle zdefiniowane przepisami i nie każda praca w warunkach szkodliwych dla zdrowia jest taką pracą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa emerytalna art. 184 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg osiągnięcia okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

ustawa emerytalna art. 32 § 1 i 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wiek emerytalny dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn).

ustawa emerytalna art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymagany okres składkowy i nieskładkowy (co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).

rozporządzenie RM art. 4 § 1 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Określa wymóg co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach dla mężczyzn nabywających prawo do emerytury w obniżonym wieku.

rozporządzenie RM art. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Wskazuje na wykaz A załącznika do rozporządzenia jako podstawę do kwalifikacji prac w szczególnych warunkach.

rozporządzenie RM art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Definiuje, że okresy pracy uzasadniające prawo do świadczeń to okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia odwołania przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca stolarza nie została wymieniona w wykazie prac w szczególnych warunkach. Czynności wykonywane przez ubezpieczonego na stanowisku stolarza nie spełniały kryteriów pracy w szczególnych warunkach (stałe i w pełnym wymiarze czasu pracy posługiwanie się narzędziami wibracyjnymi lub lakierowanie ręczne/natryskowe). Opinia biegłego BHP jednoznacznie wykluczyła kwalifikację pracy stolarza jako pracy w szczególnych warunkach.

Odrzucone argumenty

Praca stolarza, wykonywana w hałasie, zapyleniu i słabym oświetleniu, z użyciem maszyn i lakierowaniem, powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

szkodliwe, niesprzyjające warunki zatrudnienia nie są tożsame z warunkami szczególnymi „Praca w szczególnych warunkach” jest pojęciem zdefiniowanym w przepisach powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. i tylko spełnienie przesłanek wskazanych w tych przepisach jest równoznaczne z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach.

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'pracy w szczególnych warunkach' i kryteriów kwalifikacji zawodów do tego katalogu, zwłaszcza w kontekście prac stolarskich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki pracy stolarza; wymaga analizy indywidualnych obowiązków pracowniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących emerytur w szczególnych warunkach i dowodzi, że samo wykonywanie pracy w trudnych warunkach nie jest wystarczające do jej zakwalifikowania jako pracy w szczególnych warunkach.

Czy praca stolarza może być uznana za pracę w szczególnych warunkach? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 417/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania S. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 13 lutego 2014 r. Nr (...) w sprawie S. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 417/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 lutego 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015, poz. 748 j.t.) w zw. z § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), odmówił wnioskodawcy S. C. prawa do emerytury, albowiem na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ubezpieczony nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających zatrudnienie w szczególnych warunkach. Nadto organ rentowy wskazał, że wnioskodawca S. C. nie osiągnął powszechnego wieku emerytalnego określonego w art. 24 ww. ustawy emerytalnej, tj. 66 lat i 5 miesięcy. Odwołanie od ww. decyzji złożył ubezpieczony S. C. , wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskodawca pracuje nieprzerwanie od 1969 r. jako stolarz w stolarniach, w pomieszczeniach, w których zawsze panował hałas, zapylenie i słabe oświetlenie. Praca stolarza polegała na obróbce drewna na maszynach typu heblarka, frezarka czy wyrównarka. Wykonywał też prace polegające na lakierowaniu elementów drewnianych ręcznie w pomieszczeniach, które nie były zhermetyzowane i wentylowane (odwołanie, k. 1-2v a.s.). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 4-5v a.s.). W piśmie procesowym z dnia 4.03.2015 r. pełnomocnik ubezpieczonego wyjaśnił, że w ramach stosunku pracy na stanowisku stolarza wnioskodawca wykonywał w nadmiernym hałasie i temperaturze czynności malarsko-lakiernicze ręczne oraz czynności przy użyciu narzędzi wibracyjnych, takich jak wiertarki czy szlifierki, czyli prace wymienione w dziale XIV poz. 17 i 18 załącznika do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (pismo, k. 15-15v a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczony S. C. , ur. (...) , w dniu 7 listopada 2013 r. złożył do organu rentowego wniosek o przyznanie emerytury. Decyzją z dnia 13 lutego 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury argumentując, iż ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił żadnych okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, a nadto nie osiągnął powszechnego wieku emerytalnego, tj. 66 lat i 5 miesięcy. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku organ rentowy uznał na dzień 1.01.1999 r. okres ubezpieczeniowy wynoszący 26 lat, 7 miesięcy i 3 dni, w tym 26 lat, 1 miesiąc i 14 dni okresów składkowych oraz 5 miesięcy i 19 dni okresów nieskładkowych (decyzja z 13.02.2014 r., k. 56 a.e.) Ubezpieczony od 1969 r. wykonywał pracę stolarza-cieśli w różnych zakładach pracy (świadectwa pracy, k. 7-35 a.e., zeznania świadków: A. B. , W. D. , R. G. , S. K. , J. K. , K. P. , Z. W. i J. W. , k. 42v-43v a.s., zeznania świadka S. B. , k. 49v a.s.). Przy uwzględnieniu standardu kwalifikacji zawodowych dla zawodu stolarza, prace wykonywane przez ubezpieczonego w charakterze stolarza nie polegały na posługiwaniu się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy narzędziami wibracyjnymi oraz lakierowaniu ręcznym lub natryskowym (opinia biegłego sądowego z zakresu BHP, k. 51-65 a.s.) Ubezpieczony S. C. nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (okoliczność bezsporna). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie S. C. nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748 j.t.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl powołanego wyżej art. 32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art. 27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w ww. wieku, jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego Rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało ustalenia, czy ubezpieczony spełnia przesłankę co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, co ostatecznie sprowadzało się do kwestii, czy praca stolarza odpowiada rodzajowo pracom ujętym w wykazie A załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek z dniem 29 marca 2012 r., nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz spełnił przesłankę „ogólnego” stażu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy, w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia Rady Ministrów. Z uwagi, że praca stolarza nie została uwzględniona w powołanym rozporządzeniu, zatem Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe celem ustalenia, czy czynności wykonywane przez ubezpieczonego na stanowisku stolarza można zakwalifikować jako prace w szczególnych warunkach, tj. prace polegające na lakierowaniu ręcznym lub natryskowym – nie zhermetyzowane ewentualnie prace przy obsłudze urządzeń i narzędzi wibracyjnych lub udarowych. W tym celu Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu bhp, który w sporządzonej opinii jednoznacznie wykluczył, aby stolarz stale i w pełnym wymiarze czasu pracy posługiwał się narzędziami wibracyjnymi czy też wykonywał lakierowanie ręczne lub natryskowe. Ubezpieczony nie kwestionował ww. opinii biegłego, a Sąd nie znalazł podstaw, by nie dać jej wiary, uznając dowód z opinii biegłego jako przekonywujący i miarodajny. Wobec powyższego, brak było podstaw, by uznać prace ubezpieczonego na stanowisku stolarza jako prace wykonywane w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Podkreślenia przy tym wymaga, że szkodliwe, niesprzyjające warunki zatrudnienia nie są tożsame z warunkami szczególnymi, zatem nie każda praca w warunkach szkodliwych dla zdrowia jest jednocześnie pracą w szczególnych warunkach. „Praca w szczególnych warunkach” jest pojęciem zdefiniowanym w przepisach powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. i tylko spełnienie przesłanek wskazanych w tych przepisach jest równoznaczne z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony nie wykazał zatem, by na dzień 1 stycznia 1999 r. posiadał co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , Sąd oddalił odwołanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI