IV U 411/15

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-03-16
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do świadczeńŚredniarejonowy
zasiłek chorobowyubezpieczenie wypadkowezadłużenie składkowedecyzja ZUSprawo pracyubezpieczenia społecznezwrot świadczeń

Sąd Rejonowy w Świdnicy zmienił decyzję ZUS i ustalił brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą, która miała zadłużenie składkowe.

Powód M. C., prowadzący działalność gospodarczą, odwołał się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu wypadkowego. ZUS argumentował, że powód miał zadłużenie z tytułu składek przekraczające 6,60 zł. Sąd Rejonowy w Świdnicy uznał odwołanie za zasadne, zmieniając decyzję ZUS. Sąd stwierdził, że mimo zadłużenia, wcześniejsza decyzja ZUS przyznająca zasiłek nie zawierała pouczenia o braku prawa do jego pobierania, co wykluczało uznanie zasiłku za nienależnie pobrany w rozumieniu ustawy.

Sprawa dotyczyła odwołania M. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W., która zobowiązywała go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu wypadkowego w kwocie 11.103,68 zł. Powód, prowadzący działalność gospodarczą, argumentował, że decyzja ZUS jest niezgodna ze stanem faktycznym, wskazując na wcześniejsze decyzje przyznające mu prawo do zasiłku, a następnie uchylające je z powodu zadłużenia składkowego przekraczającego 6,60 zł. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wnosił o jego oddalenie, powołując się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Rejonowy w Świdnicy ustalił, że powód rzeczywiście miał zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Jednakże, sąd uznał, że decyzja ZUS z dnia (...), która uchyliła wcześniejsze decyzje odmawiające prawa do zasiłku i przyznała go powodowi, nie zawierała pouczenia o braku prawa do jego pobierania. W związku z tym, sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 84 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które uzasadniałyby żądanie zwrotu świadczenia. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie jest zobowiązana do zwrotu zasiłku, jeśli decyzja przyznająca świadczenie nie zawierała pouczenia o braku prawa do jego pobierania, mimo istnienia zadłużenia składkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za świadczenia nienależnie pobrane uważa się m.in. te wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jeżeli osoba była pouczona o braku prawa. W tej sprawie, decyzja przyznająca zasiłek nie zawierała takiego pouczenia, co wykluczało uznanie zasiłku za nienależnie pobrany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

M. C.

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

u.s.u.s. art. 84 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami.

u.s.u.s. art. 84 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeżeli merytoryczne uzasadnia to stan rzeczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja przyznająca zasiłek chorobowy nie zawierała pouczenia o braku prawa do jego pobierania, mimo istnienia zadłużenia składkowego. ZUS dwukrotnie odmówił prawa do zasiłku, a następnie uchylił te decyzje i przyznał świadczenie, co sugeruje niekonsekwencję w działaniu organu.

Odrzucone argumenty

Powód posiadał zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne przekraczające 6,60 zł, co zgodnie z przepisami powinno skutkować brakiem prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ta nie zawierała pouczenia o braku prawa do jego pobierania. Ponowna decyzja pozwanego uchylająca decyzję z dnia (...) oraz zobowiązanie powoda do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego jest niezasadna.

Skład orzekający

Magdalena Piątkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście braku pouczenia o braku prawa do świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby prowadzącej działalność gospodarczą z zadłużeniem składkowym i niejasnościami w decyzjach ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe pouczenie przez organ rentowy i jak błędy proceduralne mogą wpływać na prawa obywateli, nawet w przypadku zadłużenia.

ZUS kazał zwrócić zasiłek, ale sąd uznał, że to błąd organu. Kluczowe było jedno pouczenie!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 411/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Magdalena Piątkowska Protokolant : Katarzyna Zych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 roku w Ś. sprawy z odwołania M. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) o zwrot zasiłku chorobowego zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) i ustala brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego opisanego w decyzji. UZASADNIENIE Powód M. C. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) nr (...) , zobowiązującej go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu wypadkowego w kwocie brutto 11.103,68 zł za okres od (...) W uzasadnieniu podał, że przedmiotowa decyzja nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Zdaniem powoda, pozwany konsekwentnie odmawiał mu przyznania prawa do zasiłku chorobowego oraz do zasiłku rehabilitacyjnego. Ponadto pracownica ZUS – u, znając jego sytuację życiową i osobistą wydała w dniu (...) decyzję, która uchyliła wcześniejsze decyzje w przedmiocie odmowy prawa do świadczeń, przyznając mu jednocześnie prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od dnia (...) do dnia (...) w tym za okres od (...) w wysokości obniżonej o 25%. Następnie w dniu (...) została wydana decyzja uchylająca decyzję z dnia (...) ., zobowiązując go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego, bowiem na koncie powoda figuruje zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przekraczające kwotę 6.60 zł. Wobec powyższego powód wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji i podniesiono, że powód jako osoba prowadząca działalność gospodarczą posiada zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie przekraczającej 6.60 zł. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. C. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług geodezyjnych. Powód w okresie od (...) do (...) . podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Za miesiąc grudzień 2014 roku powód nie opłacił składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, a za miesiąc styczeń 2015 roku opłacił składkę w zaniżonej wysokości, w związku z czym na koncie powoda figurowało zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przekraczające kwotę 6,60 zł. bezsporne W dniu (...) roku powód uległ wypadkowi przy pracy. Powód wielokrotnie zwracał się do pozwanego o przyznanie mu prawa do zasiłku chorobowego. Decyzjami z dnia (...) . Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. odmówił powodowi prawa do zasiłku chorobowego za łączny okres od (...) ., ponieważ na dzień powstania niezdolności do pracy nie podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Decyzją z dnia (...) pozwana uchyliła powyższe decyzje i przyznała powodowi prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od (...) ., w tym za okres od (...) w wysokości obniżonej o 25%. Następnie decyzją z dnia (...) . (...) Oddział w W. uchylił w całości decyzję z dnia (...) oraz zobowiązał powoda do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu wypadkowego w kwocie brutto (...) za okres od (...) . W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługuje, ponieważ na dzień wypadku przy pracy na koncie powoda figurowało zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przekraczające kwotę 6,60 zł. Dowód: - decyzje (...) Oddział w W. z dnia (...) – akta ZUS; - zeznania powoda – e protokół z dnia (...) Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał w oparciu o zgromadzone w postępowaniu dowodowym dokumenty, akta ZUS i akta oraz zeznania powoda, albowiem wszystkie te dowody tworzyły spójną i logiczną całość, dającą obraz stanu faktycznego. Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Odwołanie podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych /DZ.U z 2015 roku , poz. 121 ze zmianami/ osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11 . Zgodnie zaś z art. 84 ust 2 powyżej cytowanej ustawy za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki art. 84 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 roku. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział W. każdorazowo przy wydaniu decyzji w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku chorobowego wnikliwie analizował sytuację powoda, argumentując swoje stanowisko w uzasadnieniu wydawanych decyzji. Pozwany początkowo trzykrotnie odmówił powodowi prawa do świadczenia, powołując się na okoliczność zadłużenia na koncie powoda z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a następnie decyzją z dnia (...) uchylił wcześniejsze decyzje dotyczące odmowy prawa do zasiłku chorobowego powodowi, przyznając mu prawo do tego świadczenia. Ponadto decyzja ta nie zawierała pouczenia o braku prawa do jego pobierania. Dlatego też, zdaniem Sądu, ponowna decyzja pozwanego uchylająca decyzję z dnia (...) oraz zobowiązanie powoda do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego jest niezasadna. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż brak było materialnej podstawy żądania od powoda zwrotu świadczeń i na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI