IV U 398/14

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2014-12-03
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
rentaniezdolność do pracyubezpieczenia społeczneZUSschorzenia psychicznedepresjazaburzenia lękoweorzecznictwo lekarskie

Sąd Okręgowy przyznał ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, uznając jego schorzenia psychiczne za wystarczające do stwierdzenia niezdolności do pracy zarobkowej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił B.G. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, twierdząc, że nie stwierdzono u niego niezdolności do pracy. Ubezpieczony odwołał się, wskazując na swoje długoletnie problemy psychiatryczne i hospitalizacje. Sąd, opierając się na opinii biegłych psychiatrów i psychologów, ustalił, że B.G. jest częściowo niezdolny do pracy z powodu zaburzeń depresyjnych i lękowych mieszanych. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do renty.

Decyzją z 21 marca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił B.G. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, uznając, że nie stwierdzono u niego niezdolności do pracy, zgodnie z orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS. Ubezpieczony wniósł odwołanie, argumentując, że od około 20 lat leczy się psychiatrycznie, był wielokrotnie hospitalizowany, a jego stan psychiczny (zmienny nastrój, natrętne myśli, chwiejność emocjonalna, kłopoty z samodzielnym funkcjonowaniem) uniemożliwia mu pracę. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po analizie akt sprawy i zasięgnięciu opinii biegłych psychiatrów i psychologów, ustalił, że B.G. cierpi na zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane, które powodują u niego częściową niezdolność do pracy od 15 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2016 r. Opinia biegłych, potwierdzona badaniem i analizą dokumentacji medycznej, została uznana przez sąd za miarodajny dowód. Sąd nie przychylił się do argumentów organu rentowego, że aktywność zawodowa miałaby działanie terapeutyczne, wskazując, że stan ubezpieczonego uniemożliwia podjęcie pracy. Sąd uznał również, że ubezpieczony spełnia pozostałe przesłanki nabycia prawa do renty, w tym wymogi dotyczące okresu składkowego i nieskładkowego oraz powstania niezdolności do pracy w odpowiednim czasie. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał B.G. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczony jest częściowo niezdolny do pracy z powodu zaburzeń depresyjnych i lękowych mieszanych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłych psychiatrów i psychologów, którzy stwierdzili przewlekły i znaczny stopień nasilenia zaburzeń psychicznych, uniemożliwiający ubezpieczonemu pracę zarobkową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji i ustalenie prawa do renty

Strona wygrywająca

B. G.

Strony

NazwaTypRola
B. G.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 57 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym wymóg niezdolności do pracy, wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego oraz powstania niezdolności do pracy w określonym czasie.

u.e.r.f.u.s. art. 57 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definiuje warunek powstania niezdolności do pracy w czasie zatrudnienia lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od jego ustania, z zastrzeżeniem dla osób z długim okresem składkowym i nieskładkowym.

u.e.r.f.u.s. art. 58 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymogi dotyczące okresu składkowego i nieskładkowego w zależności od wieku ubezpieczonego i stopnia niezdolności do pracy.

u.e.r.f.u.s. art. 58 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje wymóg, aby okres składkowy i nieskładkowy przypadał w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy, z wyłączeniem okresów pobierania rent.

k.p.c. art. 477.14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 12 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definiuje niezdolność do pracy jako utratę zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu.

u.e.r.f.u.s. art. 12 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definiuje całkowitą niezdolność do pracy jako utratę zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy.

u.e.r.f.u.s. art. 12 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definiuje częściową niezdolność do pracy jako znaczną utratę zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długoletnie leczenie psychiatryczne i hospitalizacje wskazujące na trwałe schorzenia psychiczne. Opinia biegłych psychiatrów i psychologów potwierdzająca częściową niezdolność do pracy z powodu zaburzeń depresyjnych i lękowych. Spełnienie przesłanek dotyczących powstania niezdolności do pracy w odpowiednim czasie po ustaniu poprzedniego prawa do renty. Spełnienie wymogów dotyczących okresu składkowego i nieskładkowego.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organu rentowego o braku niezdolności do pracy, oparte na orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZUS. Argument organu rentowego, że aktywność zawodowa miałaby działanie terapeutyczne dla ubezpieczonego.

Godne uwagi sformułowania

Ubezpieczony cierpi na zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane, które w aktualnym stanie zaawansowania powodują u niego częściową niezdolność do pracy. Twierdzenie organu rentowego, że aktywność zawodowa będzie miała dla ubezpieczonego działanie terapeutyczne w kontekście zgłaszanego przez niego uczucia lęku i niepewności w sferze bytowej, stanowi uproszczoną ocenę sytuacji.

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w przypadku schorzeń psychicznych, zwłaszcza gdy organ rentowy odmawia świadczenia mimo długotrwałego leczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i opinii biegłych, może być mniej przydatne w przypadkach innych schorzeń lub odmiennej dokumentacji medycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może przyznać rentę z tytułu niezdolności do pracy, mimo negatywnej opinii ZUS, opierając się na szczegółowej analizie stanu psychicznego ubezpieczonego i opinii biegłych.

ZUS odmówił renty, sąd przyznał: jak schorzenia psychiczne wpływają na zdolność do pracy?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 398/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Żochowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014r. w S. odwołania B. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 21 marca 2014 r. Nr (...) w sprawie B. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo B. G. do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 15 stycznia 2014r. do 30 czerwca 2016r. Sygn. akt IV U 398/14 UZASADNIENIE Decyzją z 21 marca 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.57 i 58 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówił B. G. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wskazując, że u wymienionego nie stwierdzono niezdolności do pracy. Odwołanie od w/w decyzji złożył B. G. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu stanowiska wskazał, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca, gdyż od około 20 lat leczy się psychiatrycznie i był sześciokrotnie hospitalizowany, po raz ostatni w grudniu 2013r. Ma (...) lat, a nie może samodzielnie egzystować. Ma zmienny nastrój, natrętne myśli, chwiejność emocjonalną. Ma kłopoty z samodzielnym wychodzeniem z domu. Towarzyszą temu zawroty głowy, uczucie zemdlenia, biegunki. Nie potrafi wziąć się w garść, jak radzą mu żona i córka. Czuje się pokrzywdzony przez los, że nie może wykrzesać z siebie siły, aby cokolwiek zrobić. Dlatego wnosi o zmianę decyzji (odwołanie k.1). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując iż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 marca 2014r., która nie stwierdziła u ubezpieczonego niezdolności do pracy, a odwołanie nie wnosi do sprawy żadnych nowych dowodów faktycznych lub prawnych, które uzasadniałyby zmianę tej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-3). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony B. G. był uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do 31 października 2011r. (decyzja z 28 czerwca 2011r. o ustaleniu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od 1 lutego 2010r. do 31 października 2011r. k.264-266 akt rentowych za wnioskiem z 26 września 1996r.). Rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy ubezpieczony pobierał począwszy od 4 września 1996r. Decyzją z 17 stycznia 2012r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres (decyzja z 17 stycznia 2012r. k.278 powyższych akt rentowych). Prawomocnym wyrokiem z 27 września 2012r. Sąd Okręgowy w Siedlcach w sprawie IV U (...) oddalił odwołanie ubezpieczonego od powyższej decyzji (odpis prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 27 września 2012r. w sprawie IV U (...) w/w akt rentowych). W okresie od 3 maja 2012r. do 2 maja 2013r. ubezpieczony pobierał zasiłek dla bezrobotnych (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w G. z 16 grudnia 2013r. k.7 akt rentowych za wnioskiem z 30 grudnia 2013r.). W dniu 30 grudnia 2010r. ubezpieczony wystąpił do organu rentowego z nowym wnioskiem o rentę z tytułu niezdolności do pracy (wniosek k.1 akt rentowych). Rozpoznając powyższy wniosek ubezpieczony skierowany został na badanie przez Lekarza Orzecznika, który w orzeczeniu z 24 stycznia 2014r. stwierdził, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy (orzeczenie Lekarza Orzecznika z 24 stycznia 2014r. k.14 akt rentowych). Na skutek sprzeciwu wniesionego przez ubezpieczonego od powyższego orzeczenia, ubezpieczony skierowany został na badanie przez Komisję Lekarską ZUS, która w orzeczeniu z 14 marca 2014r. ustaliła, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy (sprzeciw od orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS k.15 i orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z 14 marca 2014r. k.18 akt rentowych). Na podstawie powyższego orzeczenia, zaskarżoną decyzją z 21 marca 2014r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (decyzja z 21 marca 2014r. k.24 akt rentowych – za wnioskiem z 30 grudnia 2013r.). Ubezpieczony ma 56 lat i wykształcenie zawodowe – monter przyrządów pomiarowych. Ubezpieczony przez około 20 lat pracował jako operator różnego rodzaju maszyn – operator maszyn lampowych, preser, operator urządzeń wykorzystywanych w produkcji telewizorów (kwestionariusz okresów składkowych i nieskładkowych oraz świadectwa pracy k.3-8 akt rentowych za wnioskiem z 27 września 1996r.). Po ustaleniu prawa do renty w 1996r. ubezpieczony nie pracował zawodowo (karta przebiegu zatrudnienia k.23 akt rentowych za wnioskiem z 30 grudnia 2013r.). Ubezpieczony cierpi na zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane, które w aktualnym stanie zaawansowania powodują u niego częściową niezdolność do pracy od 15 stycznia 2014r. do 30 czerwca 2016r. Ubezpieczony jest leczony psychiatrycznie od 1996r. Dotychczas był sześciokrotnie hospitalizowany psychiatrycznie. Po raz pierwszy w 1996r. z rozpoznaniem depresji endogennej, a po raz ostatni w 2013r. z rozpoznaniem zaburzeń lękowych i depresyjnych mieszanych. W przeszłości diagnozowano u niego również fobię społeczną i zaburzenia lękowe z agorafobią. Obecnie występują u ubezpieczonego zaburzenia nerwicowe w postaci zaburzeń depresyjnych i lękowych mieszanych. Objawy chorobowe mają charakter przewlekły, a ich nasilenie jest znaczne. Potwierdzeniem tego jest fakt systematycznego leczenia psychiatrycznego w (...) , odbyte hospitalizacje psychiatryczne oraz aktualny stan psychiczny ubezpieczonego. Ubezpieczony odczuwa obecnie lęk, niepokój, ma poczucie zagrożenia Występują u niego stany przygnębienia, zaburzenia snu, często ma wolne stolce. Jego aktywność jest znacznie osłabiona, zgłasza myśli rezygnacyjne (opinia biegłego psychiatry i psychologa k.8-12). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego B. G. okazało się uzasadnione. Zgodnie z art.57 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz.1227 ze zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, a niezdolność do pracy powstała w czasie zatrudnienia, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania zatrudnienia, przy czym ostatniego wymogu nie stosuje do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy. W myśl art.12 ust.1, 2 i 3 ustawy niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, a częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Rozstrzygnięcie o zasadności odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wymagało ustalenia czy u ubezpieczonego istnieje częściowa lub całkowita niezdolność do pracy, a następnie czy spełnia on pozostałe przesłanki nabycia tego świadczenia. W celu ustalenia, czy ubezpieczony jest niezdolny do pracy i w jakim stopniu Sąd zasięgnął opinii specjalisty z zakresu psychiatrii, a także specjalisty z zakresu psychologii. Sporządzona na tę okoliczność opinia biegłych dała podstawy do ustalenia, że z powodu aktualnego stanu psychicznego ,tj. zaburzeń depresyjnych i lękowo mieszanych mających charakter przewlekły i znaczny stopień nasilenia, ubezpieczony jest częściowo niezdolny do pracy w okresie od 15 stycznia 2014r. do 30 czerwca 206r. (opinia k.11-12). Analizując powyższą opinię Sąd doszedł do przekonania, że stanowi ona miarodajny i wiarygodny dowód w sprawie, gdyż wydana została przez specjalistów z zakresu schorzeń występujących u ubezpieczonego, a ponadto poprzedzona była analizą dokumentacji medycznej ubezpieczonego i jego badaniem. Opinia jest spójna i należycie uzasadniona. Sąd nie przychylił do wniosku organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych, gdyż w ocenie Sądu zastrzeżenia do powyższej opinii zgłoszone przez Zastępcę Przewodniczącego Komisji Lekarskich ZUS (w piśmie na k.22 akt sprawy) stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami biegłych wynikającą z odmiennej oceny przez organ rentowy stanu zdrowia ubezpieczonego. Twierdzenie organu rentowego, że aktywność zawodowa będzie miała dla ubezpieczonego działanie terapeutyczne w kontekście zgłaszanego przez niego uczucia lęku i niepewności w sferze bytowej, stanowi uproszczoną ocenę sytuacji. Pomija bowiem, że podjęcie aktywności zawodowej wymaga z jednej strony wyciszenia i spokoju, a z drugiej aktywnej postawy. Tymczasem, jak wskazują biegli ubezpieczony odczuwa lęk, niepokój, przygnębienie i zgłasza myśli rezygnacyjne. W tych okolicznościach znacznie ograniczona jest sama możliwość podjęcia pracy, a bez podjęcia pracy nie można mówić o jej terapeutycznym działaniu na ubezpieczonego, na które wskazuje organ rentowy. W ocenie Sądu ubezpieczony spełnia również pozostałe przesłanki nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jak wynika z opinii biegłych częściowa niezdolność do pracy powstała u ubezpieczonego w dniu 15 stycznia 2014r., a zatem przed upływem 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia ,tj. od okresu, w którym ubezpieczony pobierał zasiłek dla bezrobotnych (od 3 maja 2012r. do 2 maja 2013r. - zaświadczenie k.7 akt rentowych). W ten sposób spełniona pozostała przesłanka, o której mowa w art.57 ust.1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Ubezpieczony spełnia również przesłankę wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art.57 ust.1 pkt 2 ustawy, a który w przypadku ubezpieczonego, u którego niezdolność do pracy powstała po ukończeniu 30. roku życia, powinien wynosić 5 lat – art.58 ust.1 pkt 5 ustawy. Zgodnie z art.58 ust.2 ustawy okres ten powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę (30 grudnia 2013r.) lub przed dniem powstania niezdolności do pracy (15 stycznia 2014r.), przy czym do tego dziesięcioletniego okresu nie wlicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej. W okresie przed zgłoszeniem wniosku o rentę w dniu 30 grudnia 2013r., a po ustaniu poprzedniego prawa do renty – w dniu 31 października 2011r. ubezpieczony legitymuje się rocznym okresem ubezpieczenia - w związku z pobieraniem w/w zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto cofając się dalej wskazać należy, że w okresie od 4 września 1996r. do 31 października 2011r. ubezpieczony pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wydłużając z tego tytułu 10-letni okres przypadający przed zgłoszeniem wniosku o rentę stwierdzić należy, że ubezpieczony legitymuje się 5-letnim okresem ubezpieczenia (vide: karta przebiegu zatrudniania k.23 akt rentowych za wnioskiem z 30 grudnia 2013r.) Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477.14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 15 stycznia 2014r. do 30 czerwca 2016r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI