IV U 396/25

Sygn. akt IV U 396/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2025 roku Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia Alina Kordus-Krajewska Protokolant: st. sekr. sąd. Michał Ziółkowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 roku sprawy z odwołania P. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o świadczenie rehabilitacyjne w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. z dnia 23 lipca 2025 roku I. 
        Zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 23 lipca 2025 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu P. M. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od dnia 1 kwietnia 2025 roku do dnia 30 kwietnia 2025 roku i stwierdza, że ubezpieczony nie jest zobowiązany do zwrotu świadczenia rehabilitacyjnego za okres od dnia 1 kwietnia 2025 roku do dnia 30 kwietnia 2025 roku w wysokości 6699,90 zł (sześć tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych dziewięćdziesiąt groszy) wraz z odsetkami za ten okres. Sędzia Alina Kordus-Krajewska Sygn. akt IV U 396/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23 lipca 2025 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na zmienił decyzję z dnia 27 marca 2025 r., skrócił okres na jaki przyznano ubezpieczonemu P. M. świadczenie rehabilitacyjne do dnia 4 maja 2025r. Jednocześnie na podstawie art. 17 ust. 1, art. 66 ustawy zasiłkowej, art. 84 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 pkt 1-3, ust. 4 ustawy 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych -ustawy systemowej, zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 12.692,59zł za okresy od 1-30 kwietnia 2025r oraz od dnia 5-31 maja 2025r. Organ rentowy uzasadniał decyzję, że w tych okresach świadczenie rehabilitacyjne nie było należne z uwagi na wykonywanie pracy zarobkowej i wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z celem zwolnienia. Ubezpieczony złożył odwołanie od decyzji w części dotyczącej okresu od 1-30 kwietnia 2025r. wskazując, że w tym czasie nie wykorzystywał zwolnienia niezgodnie z jego celem. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił co następuje: Ubezpieczony P. M. był zatrudniony w Szkole Podstawowej (...) jako kierownik gospodarczy. W związku z problemami w pracy leczył się u lekarza psychiatry. Rozpoznano reakcję na ciężki stres zaburzenia adaptacyjne. Lekarz zalecał odpoczynek czynny , aktywność fizyczną, kontakt z przyroda i bliskimi, izolacje od stresora. W dniu 15 kwietnia 2025 r. ZUS Oddział w T. przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od 2 marca do 29 czerwca 2025r. Dowód: wniosek o świadczenie rehabilitacyjne , wywiad zawodowy, decyzja z dnia 14 kwietnia 2025r.( brak numeracji kart) , dokumentacja lekarska w aktach sprawy i aktach ZUS , przesłuchanie ubezpieczonego -protokół elektroniczny z dnia 19 grudnia 2025r. -k.46-46v W czasie choroby ubezpieczony poszukiwał nowej pracy. Odbył dwie krótkie rozmowy kwalifikacyjne w B. w kwietniu 2025r. Od dnia 5 maja 2025r. ubezpieczony został zatrudniony w Urzędzie Wojewódzkim w B. na stanowisku inspektora. Tego też dnia ubezpieczony miał wizytę u lekarza medycyny pracy, który orzekł o braku przeciwskazań zdrowotnych do pojęcia pracy. Dowód: kopia pisma z dnia 11 czerwca 2025r. k.5 akt ZUS, orzeczenie lekarskie k.3 akt ZUS W dniu 29 maja 2025r. ubezpieczony skierował do ZUS pismo ogólne o wstrzymaniu wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego, w którym poinformował o podjęciu zatrudnienia od dnia 5 maja 2025r. Dowód: pismo ogólne k. 1-2 akt ZUS Sąd zważył co następuje: Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd ustalił na podstawie dokumentów, których prawdziwość nie była przez strony kwestionowana oraz zeznań ubezpieczonego, które Sąd uznał za wiarygodne. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy ubezpieczony wypowiadał się w sposób spójny i konsekwentny. Organ rentowy w przedmiotowej sprawie dokonał oceny prawa do spornego świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 66 ustawy zasiłkowej, a także art. 84 ust. 1, ust. 1a. ust. 2 pkt. 1-3, ust. 4 ustawy systemowej. Przepis ten stanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego (świadczenia rehabilitacyjnego) za cały okres tego zwolnienia, zaś wypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli: 1) powstaną okoliczności uzasadniające ustanie prawa do zasiłku, 2) okaże się, że prawo do zasiłku nie istniało, 3) zasiłek nie może być doręczony z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W sprawie wstrzymania wypłaty zasiłku ZUS wydaje decyzję. Jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zwrotu bezpodstawnie pobranych zasiłków stanowi tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawą decyzji organu rentowego było nadużycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w postaci wykorzystania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem i w okresie od 5-31 maja 2025r. wykonywanie pracy zarobkowej. Ubezpieczony nie skarżył decyzji z zakresie okresu od dnia 5 do dnia 31 maja 2025r. Przedmiotem sporu był okres od dnia 1-30 kwietnia 2025r. Zachowaniem niezgodnym z celem zwolnienia określić można takiego typu postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu zdrowia ubezpieczonego. Tę wiarygodność mogą podważyć szczególnie takie zachowania się pracownika, jak: wyjazd w celach turystycznych, podejmowanie innej pracy zarobkowej lub wykonywanie różnych robót w zakresie własnym, np. budowa domu, praca w ogródku czy w obejściu (I. Jędrasik-Jankowska, Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Omówienie (w:) Prawo socjalne Komentarze, art. 17). Wykorzystywaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia jest zawsze wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy. Celem zwolnienia od pracy jest zaś odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy, stąd w jego osiągnięciu przeszkodą mogą być wszelkie zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję (wyrok Sądu Najwyższego z 14.12.2005 r., III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338). Za zachowania niezgodne z celem zwolnienia w orzecznictwie uznano m.in.: nadużywanie alkoholu, podejmowanie działań, których chory powinien unikać (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 lipca 1991 r., III AUr 144/91), wzięcie udziału w imprezie towarzyskiej czy rozrywkowej, demontaż okien w budynku należącym do spółdzielni mieszkaniowej w celu wykorzystania ich dla potrzeb własnych (wyrok Sądu Najwyższego z 21.01.1999 r., I PKN 553/98, OSNP 2000, nr 5, poz. 185), udział w wycieczce zagranicznej – pielgrzymce (wyrok Sądu Najwyższego z 21.10.1999 r., I PKN 308/99, OSNP 2001, nr 5, poz. 154). Mając na uwadze przedstawione rozważania, zachowanie ubezpieczonego w okresie od 1-30 kwietnia 2025r. nie pozostawało w sprzeczności z celem świadczenia rehabilitacyjnego. Ubezpieczony pozostawał na świadczeniu rehabilitacyjnym w związku z zaburzeniami adaptacyjnymi, które głównie dotyczyły jego poprzedniej pracy, co wprost wynika z dokumentacji medycznej. Nie budzi wątpliwości, że w czasie szukania pracy ubezpieczony był w końcowej fazie leczenia. Nie sposób uznać, że poszukiwanie przez niego nowej pracy było nadużyciem zwolnienia, skoro wynikało z prostej dbałości o własne sprawy. Rozmowy kwalifikacyjne nie pogorszyły stanu zdrowia ubezpieczonego, skoro w ich wyniku orzeczono u niego zdolność do podjęcia pracy i ubezpieczony podjął pracę. Celem świadczenia rehabilitacyjnego jest odzyskanie zdolności do pracy co nastąpiło przed upływem okresu na jaki było przyznane to świadczenie . Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. 2025 r. poz. 501). Skoro zachowanie ubezpieczonego nie wyczerpywało dyspozycji art. 17 ust. 1 w zw. z art. 22 ustawy zasiłkowej, a w konsekwencji także art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy systemowej, to skutkowało zmianą decyzji zaskarżonej w części poprzez orzeczenie jak w sentencji wyroku. Sędzia Alina Kordus-Krajewska