IV U 383/17

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2017-09-27
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury rolniczeŚredniaokręgowy
emerytura rolniczaKRUSdzierżawawspółwłasnośćzaprzestanie działalności rolniczejstan faktycznyprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy zmienił decyzję Prezesa KRUS, przyznając B.S. prawo do części uzupełniającej emerytury rolniczej od 1 stycznia 2017 r., uznając, że mimo współwłasności gospodarstwa, faktycznie nie prowadził on działalności rolniczej.

B.S. odwołał się od decyzji Prezesa KRUS, która przyznała mu prawo do części uzupełniającej emerytury rolniczej od 1 kwietnia 2017 r. Wnioskodawca domagał się świadczenia od 1 stycznia 2017 r., argumentując, że nadal dzierżawił grunty rolne. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, stwierdzając, że B.S. faktycznie nie prowadził działalności rolniczej od 2006 r., a gospodarstwo było dzierżawione przez jego bratanka, T.S. Mimo wygaśnięcia umowy dzierżawy z końcem 2016 r. i opóźnienia w zawarciu nowej z powodu spraw spadkowych po zmarłej żonie, sąd uznał, że stan faktyczny potwierdza brak prowadzenia działalności rolniczej przez B.S.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie B.S. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 25 kwietnia 2017 r., która przyznała mu prawo do części uzupełniającej emerytury rolniczej od dnia 1 kwietnia 2017 r. B.S. domagał się przyznania tego świadczenia również za okres od 1 stycznia do 31 marca 2017 r., wskazując, że w tym czasie nadal faktycznie dzierżawił grunty rolne, których był współwłaścicielem. Wnioskodawca wyjaśnił, że zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej w 2006 r., przekazując grunty w dzierżawę T.S. na podstawie umowy zawartej na 10 lat. Po wygaśnięciu tej umowy, zawarł kolejną w dniu 19 kwietnia 2017 r., co było opóźnione ze względu na konieczność uregulowania spraw spadkowych po zmarłej żonie. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny, ustalił, że B.S. faktycznie nie prowadził działalności rolniczej od 2006 r., a gospodarstwo było nieprzerwanie prowadzone przez dzierżawcę, T.S., który opłacał również podatek rolny. Sąd uznał, że mimo współwłasności gospodarstwa i wygaśnięcia umowy dzierżawy na początku 2017 r., stan faktyczny potwierdza brak prowadzenia działalności rolniczej przez B.S., m.in. z przyczyn zdrowotnych i podeszłego wieku. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, uznając B.S. za uprawnionego do części uzupełniającej emerytury rolniczej od dnia 1 stycznia 2017 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli stan faktyczny potwierdza, że osoba ta nie prowadzi działalności rolniczej, mimo że jest współwłaścicielem gospodarstwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że o prowadzeniu działalności rolniczej decyduje stan faktyczny, a nie tylko współwłasność. W tym przypadku, mimo wygaśnięcia umowy dzierżawy, gospodarstwo było nadal prowadzone przez dzierżawcę, a ubezpieczony nie wykonywał prac rolniczych z przyczyn zdrowotnych i podeszłego wieku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

B. S.

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznaodwołujący
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

u.u.s.r. art. 28 § ust. 1, 4

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wypłata emerytury rolniczej ulega częściowemu zawieszeniu, jeżeli emeryt prowadzi działalność rolniczą. Uznaje się, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadzi działu specjalnego. Sąd interpretuje, że o prowadzeniu działalności decyduje stan faktyczny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli uzna odwołanie za uzasadnione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktyczne nieprowadzenie działalności rolniczej przez ubezpieczonego od 2006 r. Gospodarstwo rolne było faktycznie prowadzone przez dzierżawcę (bratanka T.S.) Opłacanie podatku rolnego przez dzierżawcę za rok 2017 Przyczyny zdrowotne i podeszły wiek ubezpieczonego jako powód nieprowadzenia działalności Konieczność uregulowania spraw spadkowych po zmarłej żonie jako przyczyna opóźnienia w zawarciu nowej umowy dzierżawy

Odrzucone argumenty

Współwłasność gospodarstwa rolnego przez ubezpieczonego. Wygaśnięcie umowy dzierżawy z dniem 31 grudnia 2016 r. i brak ważnej umowy w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

W ocenie Sądu o tym, czy emeryt prowadzi działalność rolniczą decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem okoliczność, czy dana osoba rzeczywiście pracuje w gospodarstwie rolnym. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że przez sam fakt, iż emeryt jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, uzasadnione jest przyjęcie, że nie zaprzestał on prowadzenia działalności rolniczej.

Skład orzekający

Jacek Witkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przez emerytów KRUS, zwłaszcza w kontekście współwłasności i wygaśnięcia umów dzierżawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji emerytów rolniczych i zasad wypłaty części uzupełniającej świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych dla rolników – możliwości otrzymywania pełnej emerytury mimo współwłasności gospodarstwa, jeśli faktycznie się nim nie zarządza. Jest to istotne dla wielu osób w środowisku wiejskim.

Czy współwłasność gospodarstwa rolnego pozbawi Cię pełnej emerytury? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 383/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant st. sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. w S. odwołania B. S. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 25 kwietnia 2017 r. Nr (...) w sprawie B. S. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość emerytury rolniczej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, iż B. S. jest uprawniony do części uzupełniającej emerytury rolniczej od dnia 1 stycznia 2017 roku. Sygn. akt IV U 383/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 25 kwietnia 2017r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016r. poz. 277), przyznał B. S. prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej od dnia 1.04.2017r. Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony B. S. , wnosząc o wypłatę części uzupełniającej emerytury rolniczej także za okres od 1 stycznia 2017r. do 31 marca 2017r., gdyż w tym okresie nadal trwała faktycznie dzierżawa gruntów rolnych, których był współwłaścicielem. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca w 2006r. zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, przekazując w dzierżawę T. S. wszelkie grunty rolne, których współwłaścicielką była także jego żona M. . Wnioskodawca pozostawał w przekonaniu, że umowa dzierżawy jest zawarta bezterminowo i nie skończy się po 10 latach, lecz automatycznie przedłuży. W momencie, gdy dowiedział się o wygaśnięciu umowy dzierżawy, to zawarł kolejną pisemną umowę dzierżawy w dniu 19 kwietnia 2017r., ani na chwilę nie zaczynając prowadzić działalności rolniczej, ani nie przejmując gruntu od dzierżawcy. Zdaniem wnioskodawcy w tym stanie rzeczy uzasadnione jest wypłacenie mu części uzupełniającej świadczenia za okres od 1.01.2017r. do 31.03.2017r. Ubezpieczony wyjaśnił także, że jedyną przyczyną zawarcia kolejnej umowy dzierżawy w kwietniu 2017r. a nie w styczniu 2017r. była konieczność uregulowania spraw spadkowych (odwołanie k. 1-2 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację i przepisy prawa zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k. 3-4 a.s.). Sąd ustalił i zważył, co następuje: Ubezpieczony B. S. , ur. (...) , pobierał emeryturę rolniczą w pełnej wysokości, tj. w części składkowej oraz 100% części uzupełniającej, bowiem zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, wydzierżawiając gospodarstwo rolne, którego jest współwłaścicielem. Umowa dzierżawy z dnia 27 grudnia 2006r. została zawarta pomiędzy B. S. i M. S. jako wydzierżawiającymi a T. S. jako dzierżawcą gruntów rolnych o powierzchni 7,64 ha położonych na terenie wsi Ż. , gmina H. , na okres 10 lat (k.62-63 a.e.). Żona ubezpieczonego M. S. zmarła w dniu 24.07.2014r. (odpis skrócony aktu zgonu k.83 a.e.). Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016r. Sąd Rejonowy w Siedlcach I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po M. S. na podstawie ustawy nabyli jej mąż B. S. w ½ części oraz wnuczki J. H. i A. K. po ¼ części każda z nich (k. 94 a.e. i 17 a.s.). Decyzją z dnia 16 grudnia 2016r. organ rentowy działając z urzędu wstrzymał wypłatę części uzupełniającej emerytury B. S. od dnia 1.01.2017r. (k.88 a.e.). Ubezpieczony wystąpił o wypłatę świadczenia emerytalno-rentowego w pełnej wysokości w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego w całości T. S. na podstawie umowy dzierżawy z dnia 19.04.2017r. Umowa ta została zawarta pomiędzy B. S. , J. H. i A. K. jako wydzierżawiającymi a T. S. jako dzierżawcą gospodarstwa rolnego położonego na ternie wsi Ż. o powierzchni 7,64 ha (k.93 a.e.). Zaskarżoną decyzją z dnia 25 kwietnia 2017r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał B. S. prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury od dnia 1 kwietnia 2017r. (k.99 a.e.). Na podstawie zawartej w 2006r. umowy dzierżawy gospodarstwo rolne, będące wówczas własnością M. i B. S. , prowadzi T. S. - bratanek ubezpieczonego. Nieprzerwanie wykonuje on wszelkie prace rolnicze, a także opłaca podatek rolnym za nieruchomości położone w Ż. , w tym również za rok 2017. Ubezpieczony w spornym okresie nie prowadził działalności rolniczej, m.in. przez wzgląd na podeszły wiek i zły stan zdrowia. Kolejna umowa dzierżawy została podpisana dopiero w kwietniu 2017r., bowiem wymagana była zgoda współwłaścicielek – dwóch spadkobierczyń po zmarłej żonie ubezpieczonego. Zachodziła również konieczność uporządkowania stanu prawnego nieruchomości z uwagi na śmierć M. S. w 2014r. (zeznania świadków G. D. i T. S. k. 21v-22 a.s.; wyjaśnienia i zeznania ubezpieczonego k. 21-21v i 22 a.s.). Odwołanie ubezpieczonego B. S. okazało się uzasadnione i podlegało uwzględnieniu. W ocenie Sądu w całokształcie okoliczności sprawy nie ulega wątpliwości, że ubezpieczony spełnia przesłanki do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej także za okres od 1 stycznia 2017r. do 31 marca 2017r. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016r. poz. 277) wypłata emerytury rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust.2-8 , jeżeli emeryt prowadzi działalność rolniczą, przy czym zgodnie z ustępem 4 powyższego przepisu uznaje się, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że ubezpieczony B. S. nieprzerwanie od 2006r. nie prowadzi działalności rolniczej. Gospodarstwo rolne, będące współwłasnością wnioskodawcy, zarówno wcześniej jak i w spornym okresie od 1 stycznia 2017r. było prowadzone przez T. S. , który dzierżawił je przez 10 lat na mocy umowy dzierżawy zawartej w dniu 27 grudnia 2006r. Umowa ta wygasła wraz z upływem okresu, na jaki została zawarta. Podpisanie kolejnej umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego napotkało trudności z uwagi na śmierć małżonki ubezpieczonego – M. S. . Wymagana była bowiem zgoda spadkobierców po M. S. do zawarcia takiej umowy, co ostatecznie nastąpiło w dniu 19 kwietnia 2017r. Niewątpliwie, pomimo że od 1 stycznia 2017r. nie istniała umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego, to ubezpieczony B. S. faktycznie nie prowadził w spornym okresie działalności rolniczej. Wszelkie prace gospodarskie wykonywał uprzedni dzierżawca gruntów rolnych T. S. , w tym także opłacał podatek rolny za 2017 rok. Powyższe potwierdziły spójne i wiarygodne zeznania świadków G. D. (sołtysa wsi Ż. ) i T. S. , jak również korespondujące z nimi zeznania ubezpieczonego. Podkreślenia wymaga, że powołany przepis art. 28 w/w ustawy nie reguluje wyczerpująco sytuacji, w których uzasadnione jest przyjęcie, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, ale wskazuje jedno z kryteriów, kiedy należy uznać, że emeryt nie prowadzi działalności rolniczej. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że przez sam fakt, iż emeryt jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, uzasadnione jest przyjęcie, że nie zaprzestał on prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu o tym, czy emeryt prowadzi działalność rolniczą decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem okoliczność, czy dana osoba rzeczywiście pracuje w gospodarstwie rolnym. Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu jednoznacznie wynika, że w spornym okresie wnioskodawca nie prowadził działalności rolniczej m.in. z przyczyn zdrowotnych. Od dłuższego czasu gospodarstwo rolne, którego B. S. jest współwłaścicielem, prowadzi jego bratanek T. S. , a ubezpieczony nie pomaga przy pracach gospodarskich. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art.477 14 § 2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że B. S. jest uprawniony do części uzupełniającej emerytury rolniczej od dnia 1 stycznia 2017r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI