IV U 361/16

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2016-12-05
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyŚredniaokręgowy
emeryturaubezpieczenia społecznestaż pracyszczególne warunkiazbestZUSorzecznictwoprawo pracy

Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury ubezpieczonemu, uwzględniając jego odwołanie od decyzji ZUS i zaliczając do stażu pracy w szczególnych warunkach okres zatrudnienia w zakładzie produkującym materiały azbestowe.

Ubezpieczony A.D. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury, argumentując, że nie udowodniono mu 15 lat pracy w szczególnych warunkach do 1999 roku. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po analizie dokumentów i zeznań świadków, uznał, że okresy pracy w zakładzie produkującym materiały azbestowe (eternit) powinny zostać zaliczone do stażu pracy w szczególnych warunkach. W konsekwencji sąd zmienił decyzję ZUS, przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury od 1 lutego 2016 roku.

Decyzją z dnia 30 marca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił A. D. prawa do emerytury, wskazując na brak udowodnienia 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach do dnia 1 stycznia 1999 r. Do stażu tego zaliczono jedynie okres zatrudnienia od 12 września 1973 r. do 31 stycznia 1976 r. Ubezpieczony złożył odwołanie, domagając się zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach okresów zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w M. od 6 lutego 1976 r. do 17 stycznia 1989 r. oraz od 20 stycznia 1989 r. do 13 maja 1989 r., gdzie pracował jako operator wózka i obsługujący urządzenia w zakładzie produkującym materiały izolacyjne na bazie azbestu. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po rozpoznaniu sprawy, ustalił, że ubezpieczony ukończył 60 lat, nie jest członkiem OFE i spełnił wymóg ogólnego stażu pracy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy okresy pracy w Przedsiębiorstwie (...) w M. kwalifikują się jako praca w szczególnych warunkach. Sąd, opierając się na dokumentach i zeznaniach świadków, uznał, że praca na stanowiskach operatora urządzenia do przycinania płyt azbestowych oraz operatora wózka widłowego w zakładzie produkującym materiały azbestowo-cementowe była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Okresy te, wynoszące łącznie 13 lat, 3 miesiące i 6 dni, po dodaniu do już uznanego przez ZUS stażu (2 lata, 4 miesiące i 19 dni), dały łącznie ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i przyznał A. D. prawo do emerytury od 1 lutego 2016 r., zasądzając również zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, okresy te podlegają zaliczeniu do pracy w szczególnych warunkach, gdyż odpowiadają rodzajowo pracom wymienionym w przepisach dotyczących emerytur w szczególnych warunkach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że praca w zakładzie produkującym materiały azbestowo-cementowe na wskazanych stanowiskach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a rodzaj wykonywanych prac odpowiadał pracom wymienionym w wykazie A, dziale V poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. oraz w aktach wykonawczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie odwołania i zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

A. D.

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznaubezpieczony/odwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy/pozwany

Przepisy (8)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób urodzonych po 31.12.1948 r., w tym wymóg osiągnięcia wieku emerytalnego, wymaganego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach oraz okresu składkowego i nieskładkowego, a także brak przystąpienia do OFE lub złożenie wniosku o przekazanie środków do budżetu państwa.

u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1 i 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wiek emerytalny dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn).

u.e.r.f.u.s. art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymagany okres składkowy i nieskładkowy (co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).

r.R.M. art. 4 § 1 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Określa wymóg co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach dla mężczyzn, którzy ukończyli 60 lat.

r.R.M. art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Definiuje, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.

r.M.S. art. 9 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca w zakładzie produkującym materiały azbestowe (eternit) na stanowiskach operatora urządzenia do przycinania płyt azbestowych oraz operatora wózka widłowego spełnia kryteria pracy w szczególnych warunkach. Okresy zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w M. powinny zostać zaliczone do stażu pracy w szczególnych warunkach. Łączny staż pracy w szczególnych warunkach przekroczył wymagane 15 lat do dnia 1 stycznia 1999 r.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS o braku wystarczającego stażu pracy w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy odpowiadają rodzajowo pracy ujętej w wykazie A, dziale V pod pozycją 12 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jako prace przy produkcji materiałów azbestowo-cementowych.

Skład orzekający

Elżbieta Wojtczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury dla osób pracujących w warunkach szczególnych, zwłaszcza w przemyśle materiałów budowlanych z wykorzystaniem azbestu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących do 1999 r. Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu emerytur, zwłaszcza dla osób pracujących w trudnych i szkodliwych warunkach. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe udokumentowanie stażu pracy i jak sąd może korygować decyzje ZUS.

Czy praca z azbestem daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd przyznał rację ubezpieczonemu.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 361/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Małgorzata Wierzbicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2016r. w S. odwołania A. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 30 marca 2016 r. (Nr (...) ) w sprawie A. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczonemu A. D. przysługuje prawo do emerytury od dnia 01 lutego 2016 r.; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz A. D. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 361/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 marca 2016r. Nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015r. poz. 748 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), odmówił A. D. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Do pracy w szczególnych warunkach zaliczono okres zatrudnienia od 12 września 1973r. do 31 stycznia 1976r. w (...) , tj. 2 lata, 4 miesiące i 19 dni (decyzja z 30.03.2016r., k. 35 akt emerytalnych). Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony A. D. , wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. Ubezpieczony wniósł o zaliczenie do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. od 6 lutego 1976r. do 17 stycznia 1989r. oraz od 20 stycznia 1989r. do 13 maja 1989r., gdzie wykonywał prace operatora wózka i w charakterze obsługującego urządzenia. Powołany zakład pracy specjalizował się w produkcji materiałów izolacyjnych na bazie azbestu, w tym eternitu. Na okoliczność, że praca ta była wykonywana w warunkach szkodliwych przy produkcji materiałów izolacyjnych, gdzie głównym składnikiem był azbest, wnioskowano o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków (odwołanie, k. 2-3 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując przepisy prawa i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 5-7 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony A. D. w dniu (...) . ukończył 60 lat. W dniu 23 lutego 2016r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów organ rentowy przyjął za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999r. staż ubezpieczeniowy po uzupełnieniu pracą w gospodarstwie rolnym w łącznym wymiarze 25 lat. Do stażu pracy w szczególnych warunkach zaliczono okres zatrudnienia wnioskodawcy w (...) od 12 września 1973r. do 31 stycznia 1976r., tj. 2 lata, 4 miesiące i 19 dni. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 marca 2016r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, gdyż do dnia 1 stycznia 1999r. nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (decyzja z 30.03.2016r., k. 35 akt emerytalnych). Ubezpieczony A. D. był zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. w okresie od 6 lutego 1976r. do 17 stycznia 1989r. na stanowisku operatora urządzeń i kierowcy wózka widłowego, zaś w okresie od 20 stycznia 1989r. do 13 maja 1989r. jako operator wózka (świadectwa pracy, k. 11-12 akt emerytalnych). Wskazany zakład pracy zajmował się produkcją płyt izolacyjnych, w tym płyt płaskich azbestowych, a także eternitu. Ubezpieczony w pierwszym okresie zatrudnienia w w/w Przedsiębiorstwie pracował przy obsłudze urządzenia służącego do przycinania płyt płaskich azbestowych (maszyna nazywała się sztanca), natomiast po około 3 latach przeszedł na stanowisko operatora wózka widłowego i jego praca polegała na przywożeniu azbestu z magazynu na produkcję, a następnie odwożeniu eternitu do magazynu. W ostatnich 3 miesiącach jako operator wózka widłowego zajmował się przewożeniem gotowego eternitu z magazynu na rampę służącą do załadunku samochodów ciężarowych. Praca ubezpieczonego na w/w stanowiskach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (zeznania świadków J. K. i Z. K. , k. 21v-22 akt sprawy; zeznania ubezpieczonego A. D. , k. 26v akt sprawy). Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (okoliczność bezsporna, nadto: raport z analizy konta, k. 24 akt emerytalnych, zeznania ubezpieczonego, k. 26v akt sprawy). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach organu rentowego oraz aktach osobowych ubezpieczonego, jak również na podstawie zeznań świadków J. K. i Z. K. oraz zeznań ubezpieczonego A. D. , które oceniono jako w całości wiarygodne. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego A. D. zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748 j.t.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999 r., osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl powołanego wyżej art. 32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art. 27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku, jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało ustalenia, czy ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Poza sporem pozostawało, że wnioskodawca osiągnął wymagany ustawą wiek w dniu 3 lutego 2015r., nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz spełnił przesłankę „ogólnego” stażu pracy, wykazując 25 lat okresów składkowych uzupełnionych okresem pracy w gospodarstwie rolnym. Do stażu pracy w szczególnych warunkach organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu okres 2 lat, 4 miesięcy i 19 dni, czyli okres zatrudnienia w (...) od 12 września 1973r. do 31 stycznia 1976r. A. D. wnosił o zaliczenie do pracy w szczególnych warunkach dwóch okresów zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. od dnia 6 lutego 1976r. do 17 stycznia 1989r. oraz od 20 stycznia 1989r. do 13 maja 1989r., tj. w wymiarze 13 lat, 3 miesięcy i 6 dni. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w postaci dokumentów znajdujących się w aktach osobowych, aktach organu rentowego oraz spójnych i wiarygodnych zeznań świadków J. K. i Z. K. , jak również zeznań ubezpieczonego, dał podstawy do uznania, iż w spornym okresie wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę początkowo jako operator urządzenia do przycinania płyt płaskich (sztancy), a później na stanowisku operatora wózka widłowego. Nie budzi wątpliwości, że wskazany zakład pracy zajmował się produkcją płyt zarówno płaskich azbestowych, jak i eternitu. Powyższe okresy zatrudnienia ubezpieczonego w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. podlegały zaliczeniu do pracy w szczególnych warunkach, gdyż odpowiadają rodzajowo pracy ujętej w wykazie A, dziale V pod pozycją 12 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jako prace przy produkcji materiałów azbestowo-cementowych. Dodatkowo warto wspomnieć, że w zarządzeniu nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty (Dz. Urz. MB z 1983r. Nr 3 poz. 6), stanowiącym akt wykonawczy do w/w rozporządzenia Rady Ministrów, w załączniku nr 1 w dziale V poz. 12 pkt 5 wymieniono stanowisko operatora urządzeń obróbczych, do których niewątpliwie należy zaliczyć maszynę do przycinania płyt płaskich azbestowych, zaś w pkt 7 ujęto stanowisko operatora mechanicznego sprzętu transportowego, którym bezsprzecznie jest wózek widłowy. Nie budzi zatem wątpliwości, że po doliczeniu w/w okresów zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. (13 lat, 3 miesiące i 6 dni) do stażu pracy w szczególnych warunkach dotychczas uznanego przez organ rentowy (2 lata, 4 miesiące i 19 dni) A. D. na dzień 1 stycznia 1999r. wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Całokształt okoliczności niniejszej sprawy pozwolił zatem uznać, że ubezpieczony w momencie złożenia wniosku o emeryturę spełniał wszystkie przesłanki do uzyskania prawa do tego świadczenia określone w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do emerytury od dnia 1 lutego 2016r., tj. od miesiąca złożenia wniosku o emeryturę. O kosztach procesu Sąd orzekł, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art.98 § 1 i 3 kpc w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800), obowiązującego w chwil wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI