IV U 348/19

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2019-12-12
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
ZUSskładkiubezpieczenia społecznedziałalność gospodarczakoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoprawo słowackiezadłużeniedecyzja ZUS

Podsumowanie

Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił odwołanie P. P. od decyzji ZUS ustalającej jego zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, uznając, że prowadzenie działalności gospodarczej stanowiło tytuł do objęcia ubezpieczeniem polskim.

P. P. odwołał się od decyzji ZUS nakładającej na niego obowiązek zapłaty zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami, argumentując naruszenie przepisów unijnych o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i podwójne objęcie ubezpieczeniem. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił odwołanie, stwierdzając, że prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce stanowiło tytuł do objęcia ubezpieczeniem społecznym na terenie Polski, a kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu.

Sprawa dotyczyła odwołania P. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie, która stwierdziła jego zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za okres od sierpnia 2013 r. do listopada 2017 r., wraz z odsetkami, na łączną kwotę 28 704,11 zł. P. P. zarzucił naruszenie przepisów unijnych o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, twierdząc, że powinien podlegać ubezpieczeniom na Słowacji i że decyzja ZUS prowadzi do podwójnego objęcia ubezpieczeniem. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, rozpoznając sprawę, ustalił, że P. P. od 2011 r. prowadzi działalność gospodarczą w Polsce, co stanowi tytuł do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Sąd powołał się na wcześniejszą decyzję ZUS z 25 lipca 2018 r. oraz wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 18 lipca 2019 r. (sygn. akt IV U 1274/19), które prawomocnie ustaliły podleganie przez P. P. ubezpieczeniom społecznym na terenie Polski w spornych okresach. Wobec tego, że kwestia podlegania ubezpieczeniom została już rozstrzygnięta, a P. P. jako płatnik składek nie dopełnił obowiązku ich opłacania, sąd uznał, że ZUS prawidłowo naliczył zaległości. W konsekwencji, na podstawie art. 477¹⁴ § 1 kpc, sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce stanowi tytuł do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym na terenie Polski, a kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach, które ustaliły podleganie P. P. ubezpieczeniom społecznym w Polsce z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Skoro podleganie ubezpieczeniom zostało ustalone, a składki nie zostały opłacone, ZUS miał prawo naliczyć zaległości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.s.u.s. art. 46 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Płatnik składek jest obowiązany obliczać, potrącać, rozliczać i opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli uzna, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Do składek na Fundusz Pracy oraz na ubezpieczenia zdrowotne w zakresie poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę, dokonywania zabezpieczeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

u.s.u.s. art. 18 § 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

u.ś.o.z. art. 81 § 2

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego.

u.s.u.s. art. 104 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają m.in. osoby prowadzące działalność gospodarczą.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce stanowi tytuł do objęcia ubezpieczeniem społecznym na terenie Polski. Kwestia podlegania ubezpieczeniom społecznym została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach. ZUS prawidłowo naliczył zaległości składkowe, ponieważ składki nie zostały opłacone.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 11 ust. 1 i art. 13 ust. 3 rozporządzenia 883/2004 przez niezastosowanie. Naruszenie art. 58 § 1 i 2 kc przez wykreowanie stanu faktycznego niezgodnego z ustawą. Naruszenie art. 233 kpc przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiot i zakres postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyznacza treść zaskarżonej decyzji. Ustalenie natomiast, że wnioskodawca w tym okresie podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie zabezpieczenia społecznego determinuje zasadność wydania przez ZUS decyzji naliczającej zaległości w/w z tytułu składek ubezpieczeniowych – składek należnych a nieuiszczonych.

Skład orzekający

Jolanta Krzywonos

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że prawomocnie ustalone podleganie ubezpieczeniom społecznym w Polsce z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej determinuje obowiązek zapłaty składek, nawet jeśli osoba podnosiła argumenty o podleganiu ubezpieczeniom w innym państwie UE."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy kwestia podlegania ubezpieczeniom została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między płatnikiem składek a ZUS dotyczący podlegania ubezpieczeniom w kontekście międzynarodowym, co jest częstym problemem dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Płacisz składki w Polsce, bo tu prowadzisz firmę. Nawet jeśli pracujesz za granicą.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV U 348/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta Krzywonos Protokolant: st. sekr. sądowy Stanisława Bosek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy P. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o składki ubezpieczeniowe na skutek odwołania P. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 11 stycznia 2019 r. znak: (...) oddala odwołanie Sygn. akt IV U 348/19 UZASADNIENIE wyroku z dnia 12 grudnia 2019 r. Decyzją z dnia 11 stycznia 2019 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , powołując się na treść przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że P. P. jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i określił wysokość zadłużenia w/w wraz z odsetkami na dzień wydania decyzji w łącznej wysokości 28 704,11 zł w tym: na ubezpieczenia społeczne za okres od sierpnia 2013 r. do listopada 2017 r. w kwocie 16 214,66 zł oraz należne odsetki w wysokości 4 055 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2013 r. do listopada 2017 r. w kwocie 5 706,89 zł oraz należne odsetki w wysokości 1 289 zł, a także na Fundusz Pracy za okres od listopada 2013 r. do listopada 2017 r. w kwocie 1 188,56 zł i należne odsetki za zwłokę w wysokości 250 zł. W uzasadnieniu powyższego organ rentowy podał, iż zgodnie z art. 46 ust. 1 powołanej ustawy płatnik składek jest obowiązany obliczać, potrącać z dochodów, rozliczać i opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Dodał dalej, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że nie zostały przekazane na rachunek ZUS wpłaty z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za określone w decyzji okresy. P. P. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 11 ust. 1 i art. 13 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przez jego niezastosowanie, co w przypadku uprawomocnienia się decyzji skutkować będzie złamaniem zasady wykluczającej odprowadzanie składek i objęcie zabezpieczeniem społecznym w kilku państwach jednocześnie. Zarzucił również naruszenie art. 58 § 1 i 2 kc przez wykreowanie stanu faktycznego niezgodnego z ustawą i objęcie go ubezpieczeniem społecznym w dwóch państwach w tym samym okresie oraz naruszenie art. 233 kpc przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, a w szczególności oparcie na przedwczesnym założeniu, że w/w w spornych okresach podlegał ustawodawstwu polskiemu i w konsekwencji powyższego uznanie, że jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek. Wskazywał, że decyzja ZUS jako błędna powinna zostać zmieniona. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , w odpowiedzi na złożone odwołanie wniósł o jego oddalenie i zasądzenie na swą rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdził, że jest ono prawidłowe i znajduje oparcie w poczynionych ustaleniach i obowiązujących przepisach prawa. Podkreślał, że decyzja została wydana w następstwie uprawomocnienia się decyzji o podleganiu przez wnioskodawcę ubezpieczeniom społecznym na terenie Polski z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a ponieważ P. P. jako płatnik składek nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 46 ustawy systemowej, naliczono składki i wezwano do ich opłacenia. Sąd ustalił i zważył, co następuje: P. P. od 2011 r. prowadzi działalność gospodarczą pod Firma Handlowo – Usługowa (...) . Powyższe stanowi tytuł ubezpieczenia i rodzi obowiązek opłacania składek ubezpieczeniowych. Decyzją z dnia 25 lipca 2018 r. ZUS stwierdził, że w/w w okresie od kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2014 r. oraz od 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2017 r. podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Powyższe stanowiło konsekwencję wydania przez słowacką instytucję zabezpieczenia społecznego postanowienia w dniu 23 kwietnia 2015 r. o niepowstaniu obowiązkowego ubezpieczenia społecznego pracownika P. P. zatrudnionego u pracodawcy M. Z. (...) , które zgodnie ze słowackim ustawodawstwem nie powstało w okresie od 1 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2014 r. Za drugi okres przypadający od 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2017 r. nie został przekazany dokument A1. Nadto ustalono wówczas, że wnioskodawca figuruje jako płatnik oraz jako osoba zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 4 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2013 r. oraz do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 1 lipca 2014 r. do 30 listopada 2016 r. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2019 r. sygn. akt IV U 1274/19 Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił odwołanie P. P. od decyzji z 30 kwietnia 2019 r. o stwierdzającej, iż wobec w/w w okresie od 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2017 r. ma zastosowanie ustawodawstwo polskie. Następnie w oparciu o takie ustalenia organ rentowy wszczął postępowanie wyjaśniające w przedmiocie określenia wysokości należności w/w z tytułu składek ubezpieczeniowych, a następnie w dniu 11 stycznia 2019 r. wydał zaskarżoną w sprawie decyzję. Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o dowody z dokumentów w aktach ubezpieczeniowych, których treść i forma nie budziły wątpliwości, a także dowody w aktach Sądu Okręgowego w Rzeszowie sygn. akt IV U 1274/19, w szczególności zapadłego w sprawie wyroku z dnia 18 lipca 2019 r. i jego uzasadnienia. Odwołujący się, prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy w niniejszym postępowaniu nie stawił się na rozprawę i nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie twierdzeń i wniosków zawartych w złożonym odwołaniu. Rozważając zasadność wniesionego przez P. P. odwołania w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że nie ulega wątpliwości, iż przedmiot i zakres postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyznacza treść zaskarżonej decyzji ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 września 2000 r. II UKN 685/99 lex nr 50450). W niniejszej sprawie (...) Oddział w R. w dniu 11 stycznia 2019 r. wydał decyzję określającą wysokość zadłużenia P. P. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy za łączny okres od sierpnia 2013 r. do listopada 2017 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W tym miejscu wskazać należy, że wnioskodawca od 2011 r. prowadzi pozarolnicza działalność gospodarczą co stanowi tytuł podlegania obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Wnioskodawca w złożonym odwołaniu zakwestionował stanowisko zawarte w skarżonej decyzji, przytoczone jednak przez niego zarzuty i twierdzenia dotyczą okoliczności i warunków podlegania ubezpieczeniom społecznym na terytorium Polski. Pozostaje on w przekonaniu, że powinien podlegać ubezpieczeniom społecznym na terenie Słowacji w związku z wykonywaniem tam pracy najemnej. Niewątpliwie nie stanowi przedmiotu zaskarżonej decyzji kwestia podlegania ubezpieczeniom społecznym przez w/w. Kwestia ta została rozstrzygnięta w decyzji wydanej przez ZUS w dniu 25 lipca 2018 r., w której stwierdzono, że w okresie od kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2014 r. oraz od 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2017 r. P. P. podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Ustalenie natomiast, że wnioskodawca w tym okresie podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie zabezpieczenia społecznego determinuje zasadność wydania przez ZUS decyzji naliczającej zaległości w/w z tytułu składek ubezpieczeniowych – składek należnych a nieuiszczonych. W oparciu o wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego możliwym było przesądzenie, że odwołujący się P. P. w okresie objętym decyzją prowadził działalność gospodarczą. Jak też ustalono, prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza stanowiła w tym czasie jedyny tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym. W myśl zaś art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 13 października 1998 r. (t. j. Dz. U. z 2017 poz. 1778) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Stosownie do treści art. 32 powołanej ustawy, do składek na Fundusz Pracy oraz na ubezpieczenia zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę, dokonywania zabezpieczeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Stosownie do treści art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe - art. 20 ust. 1 powołanej ustawy. Zgodnie zaś z art. 81 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Zgodnie natomiast z art. 104 ust. 1 pkt 3 obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę opłacają m.in. osoby prowadzące działalność gospodarczą. Skoro, jak wynika z dokumentów i zestawień ZUS, (...) nie dopełnił obowiązku naliczenia i opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, to posiada zatem względem ZUS zadłużenie z tego tytułu. Skutkowało to określeniem przez Zakład wysokości zadłużenia w tym zakresie i wydaniem decyzji. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie złożone w sprawie jako bezzasadne. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 98 kpc i zasada odpowiedzialności za wynik procesu oraz § 20 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę