IV U 348/14

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2014-11-04
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotneŚredniaokręgowy
ZUSskładkiumorzenieubezpieczenie zdrowotneustawa abolicyjnazaległościpostępowanie administracyjneodwołanie

Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o umorzenie składek, uznając brak podstaw do umorzenia składek zdrowotnych.

Ubezpieczony A.S. odwołał się od decyzji ZUS, która umorzyła postępowanie w sprawie jego wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. ZUS uznał, że ubezpieczony nie zalegał ze składkami społecznymi za okres objęty ustawą abolicyjną, a jedynie ze składkami zdrowotnymi. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że brak było podstaw do umorzenia składek zdrowotnych, ponieważ warunkiem ich umorzenia jest umorzenie składek społecznych, których ubezpieczony nie zalegał, a tym samym nie podlegały one umorzeniu w myśl ustawy.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie A.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., która umorzyła postępowanie w sprawie wniosku ubezpieczonego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne. Organ rentowy uzasadnił swoją decyzję tym, że na koncie ubezpieczonego nie figurowało zadłużenie na ubezpieczenia społeczne za okres objęty ustawą abolicyjną, a jedynie zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ubezpieczony w odwołaniu zarzucił sprzeczność decyzji z prawem i nieprawidłową wykładnię ustawy abolicyjnej, twierdząc, że organ powinien merytorycznie rozpoznać jego wniosek o umorzenie składek zdrowotnych. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając je za niezasadne. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z ustawą abolicyjną, umorzenie składek zdrowotnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. jest możliwe tylko w przypadku, gdy zostaną umorzone składki na ubezpieczenia społeczne za ten sam okres. Ponieważ ubezpieczony nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w tym okresie z powodu pobierania emerytury z MSWiA i nie posiadał zadłużenia z tego tytułu, nie było podstaw do umorzenia składek społecznych, a co za tym idzie, również składek zdrowotnych. Sąd podkreślił, że organ rentowy prawidłowo zinterpretował przepisy, a decyzja, mimo umorzenia postępowania, w istocie była decyzją odmawiającą umorzenia należności z powodu braku przesłanek ustawowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za wskazany okres jest możliwe tylko warunkowo, tj. jeśli zostaną umorzone należności z tytułu nieopłaconych obowiązkowych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe za ten sam okres.

Uzasadnienie

Ustawa abolicyjna uzależnia możliwość umorzenia składek zdrowotnych od umorzenia składek społecznych za ten sam okres. Ponieważ ubezpieczony nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i nie miał zadłużenia z tego tytułu, nie było podstaw do umorzenia składek społecznych, a tym samym nie było podstaw do umorzenia składek zdrowotnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 1

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Określa przesłanki do umorzenia składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r.

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 6

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Stanowi, że umorzenie należności z tytułu składek społecznych skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ rentowy umorzył postępowanie na podstawie tego przepisu, co Sąd uznał za nieprawidłowe w kontekście braku przesłanek do umorzenia.

u.s.u.s. art. 123

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Definiuje pozarolniczą działalność w rozumieniu ustawy.

u.s.u.s. art. 9 § ust. 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa zasady podlegania ubezpieczeniom w przypadku pobierania emerytury.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania przez Sąd.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach procesu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 11 § ust. 2

Podstawa prawna ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do umorzenia składek zdrowotnych, gdyż nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia składek społecznych. Ubezpieczony nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1.01.1999 r. do 28.02.2009 r. z powodu pobierania emerytury z MSWiA.

Odrzucone argumenty

Decyzja ZUS o umorzeniu postępowania była sprzeczna z prawem, gdyż brak było podstaw do umorzenia postępowania. Organ rentowy powinien merytorycznie rozpoznać wniosek o umorzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Organ rentowy dokonał nieprawidłowej wykładni art. 1 ustawy abolicyjnej.

Godne uwagi sformułowania

brak było podstaw do umorzenia postępowania brak było podstaw do umorzenia żądanych przez niego należności z tytułu nieopłaconych składek warunkiem sine qua non umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne (...) jest umorzenie należności z tytułu nieopłaconych obowiązkowych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe

Skład orzekający

Elżbieta Wojtczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy abolicyjnej dotyczących umorzenia składek zdrowotnych w powiązaniu ze składkami społecznymi, zwłaszcza w przypadku osób pobierających emeryturę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego niepodlegającego obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie objętym ustawą abolicyjną z powodu pobierania emerytury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii umorzenia składek ZUS, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Interpretacja przepisów ustawy abolicyjnej jest kluczowa dla zrozumienia zakresu możliwości umorzenia zaległości.

Czy można umorzyć składki zdrowotne, jeśli nie zalegało się ze składkami społecznymi? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 348/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 17 stycznia 2014 r. Nr (...)- (...) -710 w sprawie A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o należności z tytułu składek I. oddala odwołanie; II. zasądza od ubezpieczonego A. S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. kwotę 60 (sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt: IV U 348/14 UZASADNIENIE Decyzją z (...) r. nr (...)- (...) -710 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.105 § 1 kpa w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność umorzył postępowanie w zakresie złożonego przez A. S. w dniu 20.12.2013 r. wniosku o umorzenie należności na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz zdrowotne całości zadłużenia za okres objęty ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że na dzień złożenia wniosku o umorzenie na koncie rozliczeniowym ubezpieczonego nie figuruje zadłużenie na ubezpieczenia społeczne, tylko zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne od 10.2004 r. do 11.2011 r., które w części dotyczącej okresu od 10.2004 r. do 02.2009r. nie podlegając umorzeniu, ponieważ za ten okres, nie są umorzone składki na ubezpieczenia społeczne, a za okres od 03.2009r. do 11.2011 r. nie podlegają umorzeniu ponieważ, nie są objęte art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej. Odwołanie od w/w decyzji złożył A. S. wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem, bowiem brak było podstaw do umorzenia postępowania. Skarżący podniósł, że we wniosku z dnia 20 grudnia 2013 r. domagał się umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne i organ rentowy powinien ten wniosek merytorycznie rozpoznać. Ponadto skarżący zarzucił dokonanie przez organ rentowy nieprawidłowej wykładni art. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, polegającej na różnicowaniu sytuacji osób prowadzących działalność gospodarczą i wykluczenie możliwości umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne tym, którzy nie zalegali ze składkami na ubezpieczenie społeczne (odwołanie k.2-3). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.5-6). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony A. S. dnia 20 grudnia 2013 r. złożył do organu rentowego wniosek o umorzenie całości nieopłaconych należności na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne za okres objęty ustawą wskazując, że działalność gospodarczą zlikwidował z dniem 15.11.2011 r. (wniosek o umorzenie z dn. 20.12.2013 r. – akt a organu rentowego). Na dzień złożenia wniosku przez A. S. na jego koncie rozliczeniowym nie figurowało zadłużenie na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe. Ubezpieczony w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z uwagi na otrzymywaną emeryturę z MSWiA (okoliczność niesporna). Na koncie ubezpieczonego figuruje tylko zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą za okres od 10/2004 r. do 11/2011 r. w łącznej kwocie 29815,50 zł, w tym należność z tytułu składek: 17 142,50 zł, odsetki: 7517 zł, oplata prolongacyjna: 5156 zł (analiza konta rozliczeniowego ubezpieczonego – akta organu rentowego). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie A. S. nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551) zwanej dalej „ustawą abolicyjną” na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.): 1)która przed dniem 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8, 2)innej niż wymieniona w pkt 1 - umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 6 ustawy abolicyjnej umorzenie należności, o których mowa w ust. 1, skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Bezsporne jest, że ubezpieczony w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. nie posiada zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, bowiem w tym okresie nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom z tego tytułu, w związku z przyznanym mu prawem do emerytury z MSWiA. Ubezpieczony składając dnia 20 grudnia 2013 r. wniósł o umorzenie całości zadłużenia za okres objęty ustawą z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe. Ubezpieczony nie wykreślił z treści wniosku żadnej z wymienionych należności, a dodatkowo dopisał jeszcze, że wnosi o umorzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wniosek ubezpieczonego nie jest zasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na brak ustawowych przesłanek do uwzględnia wniosku wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej. Niespełnienie ustawowych przesłanek do uwzględnienia wniosku nie czyniło tego postepowania jednak bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa , lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony ubiegającej się o umorzenie. Wobec powyższego w ocenie Sądu nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego przez organ rentowy. Organ rentowy w zaistniałej sytuacji w związku z brakiem przesłanek wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej powinien wydać decyzję odmawiającą ubezpieczonemu umorzenia żądanych przez niego należności z tytułu nieopłaconych składek. W piśmiennictwie i orzecznictwie akcentuje się konieczność i celowość rozróżnienia bezprzedmiotowości postępowania prowadzącej do umorzenia postępowania administracyjnego i bezzasadności żądania strony prowadzącej do wydania decyzji odmownej. Niemniej jednak organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał prawidłowo, z jakich powodów wniosek ubezpieczonego jest bezzasadny powołując prawidłowe przepisy i dokonując ich prawidłowej interpretacji. Wobec powyższego Sąd nie będąc związany podstawą prawną wskazaną przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji uznał, że faktycznie przedmiotowa decyzja jest decyzją odmowną, na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w której organ rentowy merytorycznie odniósł się do przesłanek wymienionych w art. 1 ust. 1 i 6 ustawy abolicyjnej. Należy podkreślić, że z wnioskiem o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność może wystąpić osoba podlegająca w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, która przed 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i ma z tego tytułu nieopłacone składki na wymienione ubezpieczenia za okres od 01.01.1999 r. do 28.02.2009 r. Ubezpieczony w wymienionym okresie nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, bowiem otrzymywał emeryturę MSWiA ( art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). Bezsporne jest również, że w związku z powyższym ubezpieczony nie posiadał zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Wobec powyższego nie podlegają umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia zdrowotne. Warunkiem sine qua non umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01.01.1999 r. do 28.02.2009 r. jest umorzenie należności z tytułu nieopłaconych obowiązkowych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe za wymieniony okres. Należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegają umorzeniu za taki sam okres jak należności podlegające umorzeniu na ubezpieczenia społeczne. Jeżeli brak jest przesłanek do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za w/w okres, to brak jest również podstaw do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. W okolicznościach niniejszej sprawy ubezpieczony nie posiada zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od (...) r. wobec powyższego brak jest podstaw do umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od (...) r. Nie podlegają również umorzeniu nieopłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od (...) r., bowiem wskazany okres nie jest objęty art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest podstaw do umorzenia zadłużenia ubezpieczonego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od (...) r. i dlatego na podstawie art. 477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI