IV U 338/14

Sąd Okręgowy w TarnowieTarnów2014-06-26
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSkapitał początkowynowelizacjaubezpieczenia społeczneprzeliczenieprawo emerytalne

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury po nowelizacji przepisów, uznając, że zmiana przepisów nie wpływa na jej sytuację.

Ubezpieczona G.K. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury po zmianie przepisów z dnia 21 czerwca 2013 r. Wnioskowała o zmianę wysokości emerytury i kapitału początkowego. Sąd Okręgowy w Tarnowie oddalił odwołanie, stwierdzając, że nowelizacja nie ma zastosowania w jej przypadku, ponieważ do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto zarobki z pełnych lat kalendarzowych.

Sprawa dotyczyła odwołania G.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 5 lutego 2014 r., która odmówiła przeliczenia emerytury na podstawie nowelizacji ustawy z dnia 21 czerwca 2013 r. Ubezpieczona domagała się zmiany wysokości emerytury i kapitału początkowego, argumentując, że decyzja ZUS jest niejasna. Sąd Okręgowy w Tarnowie, po analizie akt sprawy i dokumentów, ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym G.K. pobierała rentę, a następnie emeryturę. Kapitał początkowy został jej ustalony decyzją z dnia 30.04.2003 r. na kwotę 148068,14 zł, z uwzględnieniem przeciętnego wynagrodzenia z 10 lat kalendarzowych od 1989 do 1998 r. Wcześniejsze wnioski o ponowne ustalenie kapitału początkowego, po nowelizacjach z 2011 r., były odrzucane, ponieważ przyjęte wskaźniki były już najkorzystniejsze. Sąd uznał, że nowelizacja z 2013 r., która wprowadziła art. 174 ust. 3b dotyczący sytuacji, gdy okres ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok, w którym ubezpieczony po raz pierwszy przystąpił do ubezpieczenia, nie ma zastosowania w przypadku G.K., ponieważ do ustalenia podstawy wymiaru jej kapitału początkowego przyjęto zarobki z pełnych lat kalendarzowych. W związku z tym, organ rentowy słusznie odmówił ponownego ustalenia kapitału początkowego i przeliczenia emerytury. Sąd oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nowelizacja nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto zarobki z pełnych lat kalendarzowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 174 ust. 3b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wprowadzony nowelizacją z 2013 r., dotyczy sytuacji, gdy okres ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok, w którym ubezpieczony po raz pierwszy przystąpił do ubezpieczenia i pozostawał w nim tylko przez część miesięcy. W przypadku odwołującej, do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto zarobki z pełnych lat kalendarzowych, co wyklucza zastosowanie tej nowej regulacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

u.e.r. FUS art. 174 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 174 § ust. 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 174 § ust. 3b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ma zastosowanie, gdy okres ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony po raz pierwszy przystąpił do ubezpieczenia społecznego na podstawie przepisów prawa polskiego i dlatego pozostawał w ubezpieczeniu jedynie przez część miesięcy tego roku.

Dz. U. z 2013 r. poz. 960

Ustawa z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 174 § ust. 9a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 46

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 24

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dz. U. Nr 187 poz. 1112

Ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS

k.p.c. art. 244 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowelizacja ustawy z dnia 21 czerwca 2013 r. (art. 174 ust. 3b) nie ma zastosowania, gdy do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto zarobki z pełnych lat kalendarzowych.

Odrzucone argumenty

Nowelizacja ustawy z dnia 21 czerwca 2013 r. powinna skutkować przeliczeniem emerytury i kapitału początkowego.

Godne uwagi sformułowania

przeliczenie w zw. z wejściem w życie z dniem 01.10.2013 r. przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013 r. poz. 960) nie powoduje zmiany wartości kapitału początkowego oraz nie powoduje zmiany wysokości emerytury. w jej przypadku nie ma zastosowania wskazana nowelizacja ustawy.

Skład orzekający

Mariusz Musiał

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania kapitału początkowego i przeliczenia emerytury po nowelizacjach ustawy o FUS, w szczególności w kontekście zastosowania art. 174 ust. 3b."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto zarobki z pełnych lat kalendarzowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu emerytur i wpływu zmian przepisów na ich wysokość. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z dotychczasową linią orzeczniczą, wyjaśnia konkretne zastosowanie nowelizacji.

Czy nowa ustawa emerytalna zawsze oznacza wyższą emeryturę? Sąd wyjaśnia, kiedy przeliczenie nie jest możliwe.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 338/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2014 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariusz Musiał Protokolant: stażysta Monika Barwacz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania G. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 5 lutego 2014 roku nr (...) w sprawie G. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o przeliczenie emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 338/14 UZASADNIENIE wyroku z dnia 26 czerwca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 05.02.2014 r. odmówił G. K. przeliczenia emerytury na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Jak wynika z uzasadnienia decyzji przeliczenie w zw. z wejściem w życie z dniem 01.10.2013 r. przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013 r. poz. 960) nie powoduje zmiany wartości kapitału początkowego oraz nie powoduje zmiany wysokości emerytury. G. K. w odwołaniu od tej decyzji domagała się jej zmiany i przeliczenia wysokości emerytury. Zaskarżona decyzja w jej odczuciu jest niejasna i nie pozwala na rzetelną ocenę wpływu nowelizacji na jej sytuację prawną. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: G. K. urodzona w dniu (...) r. do dnia 16.09.2004 r. była zatrudniona w Urzędzie Gminy w G. . W okresie od 17.09.2004 r. do 11.09.2005 r. pobierała świadczenie rehabilitacyjne, a od dnia 12.09.2005 r. pobierała rentę. /okoliczności bezsporne/ Odwołująca udokumentowała zarobki z okresów: od 09.02.1970 r. do 13.01.1975 r., od 13.01.1975 r. do 31.12.1998 r. i od 01.01.1999 r. do 31.12.2003 r. Dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu –k. 18-27 ar czIII, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu –k. 4 ar czIV, Po ukończeniu 55 roku życia odwołująca od dnia 07.06.2006 r. pobierała emeryturę na podstawie art. 46 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto dotychczasową podstawę wymiaru renty tj. przeciętną podstawę wymiaru wynagrodzenia z 10 kolejnych lat kalendarzowych od 1994 do 2003. Wskaźnik podstawy wymiaru wyniósł 105,04%. Emerytura wyniosła 1387,00 zł. Dowód: wniosek odwołującej z dnia 26.06.2006 r. –k. 1-4 ar czV, decyzja ZUS z dnia 13.07.2011 r. –k. 15-18 ar czV, Decyzją z dnia 08.08.2011 r. organ rentowy przyznał odwołującej emeryturę na podstawie art. 24 w związku z ukończeniem 60 roku życia. Wysokość emerytury okazała się niższa od dotychczas pobieranej wcześniejszej emerytury i organ rentowy nadal wypłaca wcześniejszą emeryturę. Do ustalenia wysokości emerytury obliczonej wg. nowych zasad organ rentowy decyzją z dnia 30.04.2003 r. ustalił kapitał początkowy na dzień 01.01.1999 r. w wysokości 148068,14 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych tj. od stycznia 1989 r. do 31.12.1998 r., a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 91,01%. Do obliczenia wysokości kapitału początkowego uwzględniono odwołującej 28 lat, 8 miesięcy i 10 dni okresów składkowych tj. 344 miesiące i 2 miesiące i 13 dni okresów nieskładkowych tj. 2 miesiące. Dowód: wniosek odwołującej z dnia 08.06.2011 r. –k. 1 ar czVI, decyzja ZUS z dnia 30.04.2003 r. –k. 13 -15 ar czIII, decyzja ZUS z dnia 20.06.2011 r. –k. 5 ar czVI, decyzja ZUS z dnia 08.08.2011 r. –k. 10-11 ar czVI, W dniu 27.09.2011 r. odwołująca wystąpiła z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego. Decyzją z dnia 09.12.2011 r. organ rentowy odmówił G. K. ponownego ustalenia kapitału początkowego w zw. ze zmianą przepisów wprowadzonych ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. Nr 187 poz. 1112), ponieważ do ustalenia jego wysokości przyjęto najkorzystniejszy wariant ustalenia podstawy wymiaru, a współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do 31.12.1998 r. wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wynosi 100% i zgodnie z art. 174 ust. 12 pkt. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie może być wyższy niż 100%. Dowód: wniosek odwołującej z dnia 27.09.2011 r. –k. 13 ar czIV, decyzja ZUS z dnia 09.12.2011 r. –k. 14 ar czIV, W dniu 03.02.2014 r. odwołująca wystąpiła z wnioskiem o przeliczenie emerytury i kapitału początkowego zgodnie z nowelizacją ustawy od dnia 01.10.2013 r. Decyzją z dnia 05.02.2014 r. organ rentowy odmówił ponownego ustalenia kapitału początkowego w zw. ze zmianą przepisów wprowadzonych ustawa z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013 r. poz. 960), ponieważ nie powoduje ona zmiany wartości kapitału początkowego gdyż wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego został ustalony z pełnych lat kalendarzowych, w których przebywała odwołująca w ubezpieczeniu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 05.02.2014 r. odmówił G. K. przeliczenia emerytury na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Jak wynika z uzasadnienia decyzji przeliczenie w zw. z wejściem w życie z dniem 01.10.2013 r. przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013 r. poz. 960) nie powoduje zmiany wartości kapitału początkowego oraz nie powoduje zmiany wysokości emerytury. Dowód: decyzja ZUS z dnia 05.02.2014 r. –k. 10-11 ar czVI, wniosek odwołującej z dnia 03.02.2014 r. –k. 13 ar czVI, decyzja ZUS z dnia 05.02.2014 r. –k. 14 ar czVI. Powyższe okoliczności Sąd ustalił w oparciu o dokumenty urzędowe, stanowiące stosownie do art. 244 § 1 kpc . dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone, dokumenty te nie były nadto w żaden sposób kwestionowane przez strony dlatego też zostały w całości uznane przez Sąd za wiarygodne i prawdziwe. Sąd rozważył, co następuje: Odwołanie G. K. od zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 05.02.2014 r. o odmowie przeliczenia wysokości emerytury nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53 , z uwzględnieniem ust. 2-12 . 2. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1)okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2)okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu od dnia 1 stycznia 1980 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. (art. 174 ust. 3 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 22.09.2011 r.). Odwołującej w decyzji z dnia 30.04.2003 r. organ rentowy ustalił kapitał początkowy na dzień 01.01.1999 r. w wysokości 148068,14 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych tj. od stycznia 1989 r. do 31.12.1998 r., a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 91,01%. Do obliczenia wysokości kapitału początkowego uwzględniono odwołującej 28 lat, 8 miesięcy i 10 dni okresów składkowych tj. 344 miesiące i 2 miesiące i 13 dni okresów nieskładkowych tj. 2 miesiące. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej wg zasad określonych w art. 174 powołanej ustawy pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lata. Zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn (MP Nr 12, poz. 173) średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lata – wynosi 209 miesięcy. Z dniem 23.09.2013 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zakresie dotyczącym kapitału początkowego na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. Nr 187 poz. 1112). Nowe brzmienie otrzymał art. 174 ust. 3 , dodano ust. 3b oraz ust. 9a. Po tej nowelizacji art. 174 ust. 3 otrzymał brzmienie: podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r. po ustępie 3a dodano ustęp 3b., zgodnie z którym jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony po raz pierwszy przystąpił do ubezpieczenia społecznego na podstawie przepisów prawa polskiego i dlatego pozostawał w ubezpieczeniu jedynie przez część miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3 , w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia przyjmuje się sumie kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu. Nowododany ustęp 9a brzmi następująco: staż ubezpieczeniowy i wymagany staż , o którym mowa w ust. 8 określa się w dniach, jeżeli jest to dla ubezpieczonego korzystniejsze. W związku z nowelizacją odwołująca wystąpiła z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego. Organ rentowy decyzją z dnia 09.12.2011 r. odmówił G. K. ponownego ustalenia kapitału początkowego w zw. ze zmianą przepisów wprowadzonych ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. Nr 187 poz. 1112), ponieważ do ustalenia jego wysokości przyjęto najkorzystniejszy wariant ustalenia podstawy wymiaru, a współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do 31.12.1998 r. wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wynosi 100% i zgodnie z art. 174 ust. 12 pkt. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie może być wyższy niż 100%. Obecnie odwołująca wniosła o ponowne przeliczenie kapitału początkowego i przeliczenie emerytury zgodnie z nowelizacją ustawy od dnia 01.10.2013 r. Artykuł 174 ust. 3b otrzymał nowe brzmienie nadane ustawą z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013 r. poz. 960). Stosownie do treści obowiązującej od dnia 01.10.2013 r. jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony pozostawał w ubezpieczeniu społecznym na podstawie przepisów prawa polskiego jedynie przez część miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3, w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia, przyjmuje się sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu. Odwołująca do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego ma przyjęte zarobki z pełnych lat kalendarzowych z okresu od 01.01.1989 r. do 31.12.1998 r., zatem w jej przypadku nie ma zastosowania wskazana nowelizacja ustawy. Dlatego też słusznie organ rentowy decyzją z dnia 05.02.2014 r. odmówił G. K. ponownego ustalenia kapitału początkowego w zw. ze zmianą przepisów wprowadzonych ustawa z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013 r. poz. 960). W konsekwencji słusznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 05.02.2014 r. odmówił G. K. przeliczenia emerytury na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ponieważ nie ma podstaw do ponownego ustalenia wysokości kapitału początkowego i nie ma tym samym podstaw do zmiany wysokości emerytury. Wobec powyższych okoliczności, na mocy powołanych wyżej przepisów prawa materialnego i art. 477 14 § 1 kpc , należało orzec jak w sentencji i oddalić odwołanie G. K. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI