IV U 711/13

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2014-02-27
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSegzekucja administracyjnapotrąceniawaloryzacjakomorniktytuł wykonawczyprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie T. L. od decyzji ZUS dotyczącej waloryzacji i zmniejszenia emerytury z powodu egzekucji administracyjnej, uznając potrącenia za zgodne z prawem.

T. L. odwołał się od decyzji ZUS, która zwaloryzowała jego emeryturę, ale jednocześnie zmniejszyła ją o kwotę 806,93 zł z powodu egzekucji administracyjnej. Odwołujący twierdził, że potrącenie jest bezpodstawne, gdyż nie otrzymał żadnych postanowień o zajęciach komorniczych. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że potrącenia były dokonywane zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach, a ewentualne kwestionowanie zasadności zajęcia powinno być kierowane do komornika lub w trybie powództwa przeciwegzekucyjnego.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpatrzył odwołanie T. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 12 marca 2013 roku, która waloryzowała jego emeryturę do kwoty 3227,73 zł, ale jednocześnie zmniejszyła ją o 806,93 zł z powodu egzekucji administracyjnej. T. L. kwestionował zasadność potrącenia, twierdząc, że nie otrzymał żadnych postanowień o zajęciach komorniczych i domagał się zwrotu niesłusznie potrąconej kwoty 51 249,10 zł. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wyjaśnił, że potrącenia były dokonywane od maja 2012 r. na podstawie zajęcia komornika sądowego J. Ż. w sprawie I Km (...), a wcześniej na podstawie innych zajęć komorniczych, na łączną kwotę 51 249,10 zł, zgodnie z art. 139 i 140 ustawy o emeryturach i rentach, do wysokości 25% świadczenia. Sąd Okręgowy ustalił, że potrącenia były dokonywane na podstawie prawomocnych zajęć komorniczych od 2007 roku. Sąd uznał odwołanie za niezasadne, wskazując, że przepisy art. 139 ust. 1 pkt 5 i art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwalają na potrącanie sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych do wysokości 25% świadczenia. Sąd podkreślił, że organ rentowy ani Sąd Ubezpieczeń Społecznych nie są uprawnieni do badania zasadności tytułów wykonawczych, a ewentualne kwestionowanie tych tytułów lub czynności komorniczych powinno być kierowane do właściwych organów w odpowiednich trybach prawnych (skarga na czynności komornicze, powództwo przeciwegzekucyjne). Ponieważ wysokość potrąceń nie przekraczała dopuszczalnego limitu, a istniały tytuły wykonawcze, sąd oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy ani Sąd Ubezpieczeń Społecznych nie są uprawnieni do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kontroli sądowej podlega jedynie wysokość potrąceń i fakt istnienia tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami prawa, badanie zasadności tytułów wykonawczych leży w gestii innych organów lub trybów postępowania (np. powództwo przeciwegzekucyjne). Rola sądu ubezpieczeniowego ogranicza się do weryfikacji zgodności potrąceń z przepisami ustawy o emeryturach i rentach oraz istnienia tytułu wykonawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
T. L.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 139 § 1 pkt. 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przewiduje potrącanie sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności niż świadczenie alimentacyjne.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 140 § 1 pkt. 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa granicę potrąceń, umożliwiając potrącenie innych egzekwowanych należności do wysokości 25% świadczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 840 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje możliwość wystąpienia z powództwem przeciwegzekucyjnym w przypadku kwestionowania tytułów wykonawczych.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrącenia z emerytury były dokonywane na podstawie prawomocnych tytułów wykonawczych. Wysokość potrąceń nie przekraczała ustawowej granicy 25% świadczenia. Organ rentowy nie jest uprawniony do badania zasadności tytułów wykonawczych. Kwestionowanie zasadności zajęcia lub tytułu wykonawczego powinno odbywać się w odrębnych trybach prawnych.

Odrzucone argumenty

Potrącenie emerytury jest bezpodstawne, ponieważ odwołujący nie otrzymał postanowień o zajęciach komorniczych. Domaganie się zwrotu niesłusznie potrąconej kwoty 51 249,10 zł.

Godne uwagi sformułowania

Organ rentowy ani też Sąd Ubezpieczeń nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym Kontroli sądowej w postępowaniu ubezpieczeniowym podlega jedynie wysokość potrąceń, które muszą odpowiadać regulacji zawartej w art. 139 i 140 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS i fakt istnienia tytułu wykonawczego.

Skład orzekający

Elżbieta Wojtczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dokonywania potrąceń z emerytur w przypadku egzekucji administracyjnej i sądowej, a także wskazanie właściwego trybu kwestionowania tytułów wykonawczych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Nie rozstrzyga o zasadności samych tytułów wykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu potrąceń z emerytur i rent z powodu egzekucji, co jest istotne dla wielu osób. Pokazuje jednak rutynowe zastosowanie przepisów i procedur.

Emerytura pomniejszona przez komornika? Kiedy ZUS może potrącić Twoje świadczenie.

Dane finansowe

zmniejszenie emerytury: 806,93 PLN

potrącona kwota: 51 249,1 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 711/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Chojecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014r. w S. odwołania T. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 23 kwietnia 2013 r. Nr (...) w sprawie T. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 711/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 marca 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. dokonał na podstawie art. 88 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku Nr 153 poz. 1227) waloryzacji emerytury T. L. ustalając jej wysokość na dzień 1.03.2013 roku na kwotę 3227,73 zł. W pkt II ppkt. 3 tej decyzji organ rentowy zawarł zapis o zmniejszeniu wysokości świadczenia o kwotę 806,93 zł z powodu egzekucji administracyjnej. Od decyzji tej odwołanie złożył T. L. , który wnosił o jej zmianę poprzez zaniechanie potrącenia świadczenia o kwotę 806,93 zł, twierdząc, że zmniejszenie świadczenia emerytalnego jest dokonywane bezpodstawnie, bowiem nie otrzymał żadnych postanowień o zajęciach komorniczych. Jednocześnie wniósł o zwrot niesłusznie potrąconej mu kwoty 51 249,10 zł (odwołanie k.2). W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wnosił o jego oddalenie wskazując, że ze świadczenia T. L. dokonywane są obecnie potrącenia od maja 2012 r. na podstawie zajęcia komornika sądowego J. Ż. w sprawie I Km (...) . W okresie od lutego 2007 r. do stycznia 2010 r. były dokonywane potrącenia na podstawie zajęcia w sprawie egzekucyjnej I Km (...) , natomiast w okresie od lutego 2010 do kwietnia 2012 r. na podstawie zajęć w sprawach egzekucyjnych IKm (...) i I Km (...) . Ze świadczenia ubezpieczonego z tytułu w/w zajęć potrącono łącznie kwotę 51 249,10 zł. Potrącenia z emerytury ubezpieczonego dokonywane były na rzecz komornika przy Sądzie Rejonowym w Siedlcach z wniosku wierzycieli (...) S.A. w (...) S.A. Giełda praw Majątkowych w W. . Potrącenia te według ZUS są dokonywane zgodnie z art. 139 i art. 140 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych tj. do wysokości 25% świadczenia (odpowiedź na odwołanie k.3). Sąd Okręgowy ustalił co następuje: Na podstawie decyzji z dnia 18 marca 1998 r. T. L. nabył prawo do emerytury od dnia 1 marca 1998 r. (decyzja z dnia 18.03.1998 r. – k. 10-11). Ze świadczenia emerytalnego organ rentowy na skutek zajęcia z dnia 25 tycznia 2007 r. potrącał T. L. część jego należności z tytułu egzekucji roszczeń nie alimentacyjnych z wniosku wierzyciela (...) S.A. w B. (dowód: zajęcie świadczeń emerytalno-rentowych z dn. 25.01.2007 r.– k. 92 akt emerytalnych). Potrącenia były dokonywane sukcesywnie od lutego 2007 roku (k.93 akt emerytalnych). Następnie komornik sądowy J. Ż. przy Sądzie Rejonowym w Siedlcach w sprawie egzekucyjnej I Km (...) z wniosku wierzyciela (...) S.A. Giełda Praw Majątkowych w W. dokonała również zajęcia świadczeń emerytalno-rentowych T. L. . Przedmiotowe zajęcie wpłynęło do organu rentowego dnia 27 stycznia 2010 r. (dowód: zajęcie świadczeń emerytalno-rentowych z dnia 22.01.2010 r. – k.153 akt emerytalnych). Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. komornik sądowy J. Ż. przy Sądzie Rejonowym w Siedlcach odwołała z dniem 16 kwietnia 2012 r. zajęcie świadczeń emerytalnych w sprawie I Km (...) (pismo k. 231 akt emerytalnych). Pismem z dnia 24 maja 2012 r. komornik sądowy J. Ż. przy Sądzie Rejonowym w Siedlcach podała organowi rentowemu aktualny stan zadłużenia T. L. w sprawie I Km (...) wskazując należność główną w kwocie 15 581,08 zł, odsetki wyliczone na datę 24.05.2012 r. w kwocie 20432,13 zł i dalsze odsetki ustawowe po 5,45 zł dziennie oraz koszty egzekucyjne w postaci 15 % wyegzekwowanych należności (pismo k.235 akt emerytalnych). Pismem z dnia 6 marca 2013 r. organ rentowy powiadomił ubezpieczonego, że z jego świadczenia emerytalnego były i są dokonywane potrącenia na skutek zajęcia świadczeń emerytalnych przez komornika sądowego J. Ż. przy Sądzie Rejonowym w Siedlcach: w okresie od 02/2007 do 01/2010 na podstawie zajęcia w sprawie I Km (...) , w okresie od 02/2010 do 04/2012 na podstawie zajęć w sprawach I Km (...) i I Km (...) , od (...) na podstawie zajęcia w sprawie I Km (...) . Ze świadczenia emerytalnego ubezpieczone na skutek powyższych zajęć potrącono łącznie kwotę 51 249,10 zł, a do potrącenia pozostała jeszcze kwota 29 298,60 zł (pismo k. 25 akt emerytalnych). Na mocy decyzji z dnia 12.03.2013 roku znak: (...) organ rentowy dokonał waloryzacji emerytury ubezpieczonego, ustalając jej wysokość na dzień 1.03.2013 roku na kwotę 3227,73 zł. W decyzji tej punkcie II podpunkcie 3 zawarty był zapis o zmniejszeniu świadczenia o kwotę 806,93 zł z powodu egzekucji (k. 26 akt emerytalnych). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z dnia 12 marca 2013 r. nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Potrącenie z emerytury ubezpieczonego kwoty 806,93 zł dokonywane przez organ rentowy odpowiada prawu. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentowa z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) reguluje zasady potrąceń świadczeń emerytalno - rentowych. Przepis art. 139 ust. 1 pkt. 5 przewiduje potrącanie sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności niż świadczenie alimentacyjne. Z kolei przepis art. 140 tej samej ustawy określa granicę potrąceń, a mianowicie w ust. 1 pkt. 3 przewiduje możliwość potrącenia innych egzekwowanych należności do wysokości 25% świadczenia. W przypadku ubezpieczonego reguły zawarte w tych przepisach nie zostały przez organ rentowy naruszone. Wysokość potrącanej kwoty z jego świadczenia nie przekracza 25%. T. L. w swoim odwołaniu kwestionował w istocie potrącanie co do zasady, uznając, że bezpodstawnie komornik sądowy dokonał zajęcia emerytury. Zdaniem Sądu ubezpieczony o ile kwestionował zasadność zajęcia świadczeń emerytalnych powinien zaskarżyć przedmiotową czynność komornika skargą na czynności komornicze w ustawowym terminie. Natomiast w przypadku kwestionowania tytułów wykonawczych na podstawie których komornik sądowy prowadził i prowadzi przeciwko niemu egzekucję powinien był wystąpić z powództwem przeciwegzekucyjnym co przewiduje przepis art. 840 § 1 kpc . Organ rentowy ani też Sąd Ubezpieczeń nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, na podstawie którego obecnie komornik sądowy prowadzi egzekucję przeciwko ubezpieczonemu w sprawie I Km (...) na skutek czego dokonywane są potrącenia należności z emerytury ubezpieczonego. Kontroli sądowej w postępowaniu ubezpieczeniowym podlega jedynie wysokość potrąceń, które muszą odpowiadać regulacji zawartej w art. 139 i 140 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS i fakt istnienia tytułu wykonawczego. W przedmiotowej sprawie zachowane zostały te reguły i w związku z tym odwołanie podlegało oddaleniu z mocy art. 477 ( 14) § 1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI