IV U 328/22

Sygn. akt IV U 328/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2025 roku Sąd Rejonowy w Toruniu, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Beata Szymańska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 roku w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy M. M. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. o ustalenie stopnia niepełnosprawności w związku z odwołaniem od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia 18 sierpnia 2022 roku nr (...) oddala odwołanie. Asesor sądowy Beata Szymańska Sygn. akt IV U 328/22 UZASADNIENIE Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. (dalej jako: WZON) orzeczeniem z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr (...) utrzymał w mocy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. (dalej jako: PZON) dnia 30 maja 2022 r., nr (...) zaliczające M. M. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na czas od 1 maja 2022 r. do 31 maja 2025 r. z symbolami przyczyny niepełnosprawności: (...) (orzeczenie WZON o stopniu niepełnosprawności z 18 sierpnia 2022 r., nr (...) ; orzeczenie PZON o stopniu niepełnosprawności z 30 maja 2022 r., nr (...) – akta WZON) M. M. wniosła odwołanie od ww. orzeczenia, wnosząc o zmianę tego orzeczenia w zakresie stopnia niepełnosprawności i okresu na jaki została orzeczona niepełnosprawność W uzasadnieniu wskazała, iż trudno zgodzić się, jakoby wystąpiły podstawy do zmiany wcześniej orzeczonej niepełnosprawności w stopniu znacznym na orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Skarżąca podała, że przy dokonywaniu ustaleń orzeczniczych nie uwzględniono złożonej przez nią dokumentacji medycznej wskazującej na pogarszający się stan zdrowia po złamaniu kręgosłupa i występujące przewlekłe choroby współistniejące, spowodowane zmianami w uszkodzonej części lędźwiowej kręgosłupa, dyskopatię odcinka szyjnego i piersiowego oraz obustronną skoliozę. Według skarżącej nie uwzględniono także wcześniejszych orzeczeń, w tym orzeczeń ZUS przyznających ubezpieczonej rentę oraz orzeczenia WZON z 19 marca 2018 r. wydanego z odwołania od decyzji PZON z 8 stycznia 2018 r. o trwałym i nieodwracalnym stopniu niepełnosprawności skarżącej wymagającej stałej pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji powodującej niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem skarżącej – w dotychczasowym okresie leczenia, podczas konsultacji u lekarzy neurochirurgów skarżąca nie otrzymała żadnych rokowań na wyleczenie i możliwość sprawnego poruszania się, które umożliwiłoby odwołującej się samodzielne funkcjonowanie. Dokumentacja medyczna złożona w sprawie, w ocenie skarżącej potwierdzała wcześniejsze ustalenia o trwałym i nieodwracalnym stopniu jej niepełnosprawności fizycznej, przy której, bez pomocy innej osoby nie była w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych. Kończąc swój wywód, skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy sądowych z zakresu neurochirurgii w celu zbadania i przedstawienia specjalistycznej opinii niezbędnej dla ustalenia stopnia mojej niepełnosprawności, a więc mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia. (odwołanie – k. 3-4) W odpowiedzi na odwołanie Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wskazał, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 477 9 § 2 k.p.c. , wnosząc jednocześnie o oddalenie odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zakres naruszonej czynności organizmu M. M. , spowodowany skoliozą powoduje częściową zależność skarżącej od otoczenia. Choroby odwołującej się skutkują ograniczeniem aktywności fizycznej i tolerancji wysiłkowej w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa do karty parkingowej. Zaburzenia wentylacji płuc oraz hipoksemia może nastąpić powysiłkowo lub w spoczynku. Organ nie rozpoznał u skarżącej hiperkapni. Podał, że dolegliwości subiektywne o charakterze ograniczenia wydolności fizycznej towarzyszące skarżącej, zdaniem organu ograniczały w umiarkowanym stopniu możliwość biegu, długość marszu, wchodzenie po schodach na wyższe piętra. Orzekana miała w ocenie organu zachowaną zdolność do samoobsługi oraz wymagała wsparcia w cięższych pracach domowych, wymagających sprawności ruchowej. W celu poprawy funkcjonowania organ zalecił odpowiednie zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze oraz korzystanie z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji. Dalej organ wskazał, że badania nie wymaga opieki tj. pielęgnacji, wykonywania podstawowych czynności życia codziennego za siebie, lecz jedynie ewentualnego wsparcia innej osoby w ich wykonaniu. Organ nie stwierdził u M. M. utraty zdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych w stopniu uzasadniającym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy. Według WZON – zgodnie z kryteriami ustawowymi skarżąca kwalifikowała się do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. (odpowiedź na odwołanie – k. 6) Na dalszym etapie postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska w sprawie. Sąd ustalił, co następuje: W 2006 r. M. M. uległa upadkowi skutkującemu złamaniem kręgosłupa. W związku z tym w dniach od 12 do 22 września 2006 r. przebywała na Oddziale Neurochirurgii i Neurotraumatologii Wojewódzkiego Szpitala im. (...) celem przeprowadzenia zabiegu operacyjnego. (bezsporne, nadto dowód: wynik badania tomografii komputerowej z 3 lipca 2006 r. – k. 78, karta informacyjna o leczeniu szpitalnym – k. 79-80) W wyniku badania tomografem komputerowym z 2008 r., u skarżącej rozpoznano stan po złamaniu trzonu L2 i stabilizacji transpedikularnej oraz wpuklanie się do kanału kręgowego, oderwanego fragmentu tylno-górnej krawędzi złamanego trzonu kręgosłupa. (dowód: wynik badania spiralnej tomografii komputerowej z 23 kwietnia 2008 r. – k. 81; opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej z 2 listopada 2024 r. – k. 139-142) Badanie rezonansem magnetycznym z 2010 r. potwierdziło diagnozę ustaloną w wyniku badania tomografem komputerowym z 2008 r. Dodatkowo rozpoznano u skarżącej przepukliny dotrzonowe w górnych blaszkach granicznych trzonów L3 i L4 oraz drobne torbiele Tarlova w odcinku krzyżowym kręgosłupa. Na poziomie dwóch ostatnich trzonów części lędźwiowej kręgosłupa L4 i L5 stwierdzono niewielkie dokanałowe uwypuklenie krążka międzykręgowego. (dowód: wynik badania rezonansu magnetycznego z 9 lutego 2010 r. – k. 82) Dnia 27 lutego 2013 r. skarżąca została przyjęta do szpitala po urazie lewego kolana i zakwalifikowana do leczenia operacyjnego. Po operacji nie stwierdzono powikłań. Skarżąca została wypisana do domu w stanie ogólnym dobrym. Zalecono jej chodzenie przy pomocy kul łokciowych bez obciążania operowanej kończyny. W badaniu RTG stwierdzono prawostronną skoliozę górnego odcinka kręgosłupa piersiowego. (dowód: karta informacyjna z leczenia szpitalnego z 7 marca 2013 r. – k. 83-84) W badaniu rezonansem magnetycznym kręgosłupa z 2017 r. stwierdzono u M. M. zanik kostny, stan po przebytym kompresyjnym złamaniu trzonu L2 leczonym operacyjnie. Potwierdzono wpuklanie się do kanału kręgowego, oderwanego fragmentu tylno-górnej krawędzi złamanego trzonu kręgosłupa. Oprócz powyższego rozpoznano kyfotyczne ustawienia kręgosłupa, załamanie górnej blaszki granicznej trzonu Th12 i L1 z przepuklinami dotrzonowymi sąsiadujących krążków międzykręgowych, złamanie górnej i dolnej blaszki granicznej trzonu L4 w części centralnej z przepukliną dotrzonową krążka międzykręgowego L3-L4. Nadto wskazano na centralne, dokanałowe uwypuklenie krążka międzykręgowego na poziomie dwóch ostatnich trzonów części lędźwiowej kręgosłupa L4 i L5 oraz na zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze w stawach międzykręgowych i pogrubiałe więzadła żółte na poziomach L3 do S1. Na pozostałych poziomach przepukliny oraz stenozy kanału kręgowego nie stwierdzono. Stożek końcowy rdzenia kręgowego został określony jako nienoszący zmian. Rozpoznanie podsumowano wnioskiem w postaci postępujących zmian osteoporozy. (dowód: opis badania MR kręgosłupa z 14 września 2017 r. – k. 85, opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu chirurgii urazowo-ortopedycznej z 21 marca 2024 r. – k. 106-107v; opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej z 2 listopada 2024 r. – k. 139-142) M. M. była hospitalizowana ponownie w dniach od 22 do 26 listopada 2019 roku. Rozpoznano u niej wówczas zaostrzenie astmy oskrzelowej oraz niewydolność oddechową. Do szpitala została skierowana z powodu nagłej duszności. Od kilku miesięcy cierpiała na napadowe duszności z towarzyszącymi świstami głównie w nocy oraz po kontakcie z czynnikami drażniącymi. W badaniu tomograficznym klatki piersiowej z kontrastem miąższ płucny określono jako miernie upowietrzony. Rozpoznano także zgrubienie opłucnej szczytów płuc, cechy rozedmy przyprzegrodowej oraz drobne torbiele powietrzne w segmencie 3 prawym. Ewidentnych zmian ogniskowych ani naciekowych miąższu płuc nie stwierdzono. Węzły chłonne śródpiersia były niepowiększone. Badanie wskazało nadto na zwapnienie w węzłach chłonnych wnęki prawej, wolne jamy opłucnowe, aortę piersiową z uwapnionymi blaszkami miażdżycowymi w ścianach oraz pogrubiałe nadnercza lewe najprawdopodobniej z obecnością guzków. Skarżąca cierpiała na pogłębioną fizjologicznie kifozę kręgosłupa oraz zmiany zwyrodnieniowe z cechami uogólnionego zaniku kostnego i licznymi złamaniami kompresyjnymi. (dowód: karta informacyjna z leczenia szpitalnego z 28 listopada 2019 r. – k. 87-92, opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty chorób wewnętrznych i pulmunologii – k. 58-59) W 2021 roku M. M. odmówiono przyjęcia do szpitala, do którego została skierowana z powodu bólów i obrzęku dłoni. (dowód: odmowa przyjęcia pacjenta do szpitala z 4 sierpnia 2021 r. – k. 93-94) W listopadzie 2022 roku M. M. doznała upadku z wysokości, wskutek którego rozpoznano u niej wieloodłamowe, otwarte złamanie podstawy paliczka bliższego palca III lewego oraz wieloodłamowe złamanie podstaw paliczków bliższych palców II, IV lewych. (dowód: karta informacyjna z 18 listopada 2022 r. – k. 95-96) M. M. była częściowo niezdolna do pracy w okresie od 3 lipca 2006 r. do grudnia 2007 r. oraz w okresie od 7 lutego 2008 r. do 28 lutego 2010 r. (dowód: orzeczenia lekarza orzecznika ZUS: z 14 grudnia 2006 r. – k. 197-197v, z 7 lutego 2008 r. – k. 195-195v) Skarżącej przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. oraz w okresie od 1 marca 2010 r. do 29 lutego 2012 r. (dowód: decyzja ZUS z 10 stycznia 2007 r., znak (...) o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy – k. 196-196v; wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 14 października 2010 r. w sprawie o sygn. (...) – k. 194; decyzja ZUS z 21 grudnia 2010 r., znak (...) o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy – k. 193-193v) M. M. jest trwale częściowo niezdolna do pracy od 4 kwietnia 2012 r. (dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 5 kwietnia 2012 r. – k. 192-192v) Skarżącej ponownie przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 marca 2012 r. – tym razem na stałe. (dowód: decyzja ZUS z 23 kwietnia 2012 r., znak (...) o przyznaniu renty z tytułu częściowej, stałej niezdolności do pracy – k. 191-191v) Orzeczeniem z 19 marca 2018 r. o nr. (...) WZON uchylił orzeczenie o stopniu niepełnosprawności o nr. (...) wydane przez PZON 8 stycznia 2018r. i zaliczył M. M. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności z symbolem przyczyny niepełnosprawności (...) na okres od 8 grudnia 2017 r. do 31 stycznia 2020 r. Organ wydał orzeczenie na podstawie ustalenia, iż M. M. wymagała stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji powodującą niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. (dowód: orzeczenie WZON z 19 marca 2018 r. – k. 190-190v) Orzeczeniem z 21 kwietnia 2020 r. o nr. (...) Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. zaliczył M. M. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności z symbolem przyczyny niepełnosprawności (...) na okres od 8 grudnia 2017 r. do 30 kwietnia 2022 r. Na podstawie analizy dowodów leczenia PZON stwierdził, iż posiadany przez M. M. rodzaj schorzenia narusza sprawność jej organizmu a skarżąca wymaga w celu pełnienia ról społecznych stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. (dowód:  orzeczenie PZON z 21 kwietnia 2020 r.  – k. 189-189v) Orzeczeniem z 30 maja 2022 r. o nr. (...) Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. zaliczył M. M. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z symbolem przyczyny niepełnosprawności (...) na okres od 1 maja 2022 r. do 31 maja 2025 r. Na podstawie analizy dowodów leczenia oraz przeprowadzonych badań i wywiadów PZON stwierdził, iż posiadany przez M. M. rodzaj schorzenia narusza sprawność jej organizmu a skarżąca wymaga częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. (dowód: orzeczenie PZON o stopniu niepełnosprawności z 30 maja 2022 r., nr (...) – akta WZON) W maju 2022 r. w czasie wydawania orzeczenia PZON zaliczającego M. M. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, organ stwierdził, iż skarżąca wymaga częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych – w zakresie samoobsługi (czynności takich jak mycie włosów, obcinanie paznokci, przygotowywania, zakładania i zdejmowania ubrań, zakładania i sznurowania obuwia, zapinania guzików, przygotowywania posiłków), poruszania się, prowadzenia domu (czynności dotyczących zakupów, porządków, prania, prasowania), dostępie do usług medycznych, w załatwianiu spraw urzędowych. W tym czasie skarżąca poruszała się przy pomocy kuli łokciowej. (dowód: ocena funkcjonowania społecznego dla potrzeb postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności z 30 maja 2022 r. – akta WZON) W sierpniu 2022 r. w czasie wydawania orzeczenia WZON utrzymującego w mocy orzeczenie PZON z 30 maja 2022 r. zaliczające M. M. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, organ stwierdził, że skarżąca wymagała częściowej pomocy innych osób w zakresie: samoobsługi (ciepłe posiłki przygotowywało skarżącej rodzeństwo), poruszania się (chodzenia na dalsze dystanse oraz po schodach), higieny (kąpieli), prowadzenia gospodarstwa domowego i zakupów, dostępu do usług medycznych. (dowód: ocena funkcjonowania społecznego dla potrzeb postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności z 18 sierpnia 2022 r. – akta WZON) Zastosowana u skarżącej stabilizacja kręgosłupa wygoiła się prawidłowo, spełniając swoją rolę i nie stwierdzono u niej niedowładów, czy porażeń – zaawansowanych, trwałych uszkodzeń neurologicznych. Leczenie skarżącej z zakresu neurochirurgii jest zakończone z powodzeniem. (dowód: opinia sądowo-lekarska biegłego z zakresu neurochirurgii z 31 maja 2023 r. – k. 31-31v) M. M. cierpi na astmę oskrzelową łagodną i wydolną oddechowo. Epizodyczna hospitalizacja z powodu zaostrzenia astmy oskrzelowej jest naturalnym elementem historii astmy oskrzelowej – ani hospitalizacja ani występująca w jej trakcie krótkotrwała hipoksemia nie mają znaczenia w zakresie oceny stopnia niepełnosprawności. (dowód: opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty chorób wewnętrznych i pulmunologii z 16 listopada 2023 r. – k. 58-59) U skarżącej rozpoznano zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa oraz przebyte złamanie końca bliższego piszczeli lewej. (dowód: opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu chirurgii urazowo-ortopedycznej z 21 marca 2024 r. - k. 106-107v; opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej z 2 listopada 2024 r. – k. 139-142) Skarżąca jest zdolna do samodzielnego poruszania się z pomocą kuli łokciowej. Posiada znaczną kifozę kręgosłupa. (dowód: opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu chirurgii urazowo-ortopedycznej z 21 marca 2024 r. - k. 106-107v; opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej z 2 listopada 2024 r. – k. 139-142) U skarżącej nie występują objawy uszkodzenia układu nerwowego. (dowód: opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu chirurgii urazowo-ortopedycznej z 21 marca 2024 r. – k. 106-107v). Skarżąca rozbiera się samodzielnie, lecz sprawia jej to pewną trudność. Trudność sprawia jej również samodzielne wstawanie oraz kładzenie się – nie jest w stanie położyć się na plecach. Jej operowany odcinek kręgosłupa nie jest ruchomy. W pozostałym odcinku kręgosłup jest ruchomy po 10 stopni. W poszczególnych płaszczyznach ruchu występuje u skarżącej ograniczenie ruchomości barku prawego o 20 stopni. (dowód: uzupełniająca opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej z 16 marca 2025 r. – k. 166-170) Ruchy stawów łokciowych i nadgarstków występują u skarżącej w pełnym zakresie. (dowód: opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu chirurgii urazowo-ortopedycznej z 21 marca 2024 r. – k. 106-107v; uzupełniająca opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej z 16 marca 2025 r. – k. 166-170) Skarżąca może wykonywać ruchy stawem biodrowym w pełnym zakresie – tak samo jak i stawami kolanowymi oraz stawami skokowymi. (dowód: opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu chirurgii urazowo-ortopedycznej z 21 marca 2024 r. – k. 106-107v) Odwołująca jest osobą z naruszoną sprawnością organizmu niezdolną do pracy lub zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą czasowej lub częściowej pomocy innych osób w celu wypełniania ról społecznych. Stan zdrowia M. M. kwalifikuje ją obecnie do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. (dowód: opinia sądowo-lekarska biegłego z zakresu neurochirurgii z 31 maja 2023 r. – k. 31-31v; opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu chirurgii urazowo-ortopedycznej z 21 marca 2024 r. – k. 106-107v; opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej z 2 listopada 2024 r. – k. 139-142; uzupełniająca opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej z 16 marca 2025 r. – k. 166-170). Ze względu na możliwość zmiany sprawności narządu ruchu odwołującej się w przyszłości, umiarkowany stopień niepełnosprawności należy przyznać na okres do 31 maja 2025 roku. (dowód: uzupełniająca opinia sądowo-lekarska biegłego specjalisty z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej z 16 marca 2025 r. – k. 166-170) Sąd zważył co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a także w oparciu o dowody z opinii biegłych z zakresu neurochirurgii, chorób wewnętrznych i pulmonologii oraz ortopedii. Wnioskodawczyni domagała się w niniejszej sprawie zaliczenia do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na okres dłuższy aniżeli 31 maja 2025 roku. Swoje żądanie oparła na przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 573 z późn. zm.), dalej zwanej Ustawą. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 wymienionej Ustawy rozróżnić można trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. (art. 4 ust. 1 Ustawy). Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych (art. 4 ust. 2 Ustawy). Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu powodującą w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną lub mającą ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub techniczne. (art. 4 ust. 3 Ustawy). W art. 4 ust. 4 ustawy wskazano nadto, że niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Stosownie do art. 6c ust. 9 pkt 5 ustawy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, standardy w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając schorzenia naruszające sprawność organizmu i przewidywany okres trwania naruszenia tej sprawności, powodujące zaliczenie do odpowiedniego stopnia niepełnosprawności, a także oznaczenie symboli przyczyn niepełnosprawności. Taką regulację zawierają przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 857). Przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności osoby, która ukończyła 16 rok życia, zwanej dalej "osobą zainteresowaną", bierze się pod uwagę: 1) zaświadczenie lekarskie zawierające opis stanu zdrowia, rozpoznanie choroby zasadniczej i chorób współistniejących potwierdzone aktualnymi wynikami badań diagnostycznych, wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się osoba zainteresowana, oraz inne posiadane dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie stopnia niepełnosprawności; 2) ocenę stanu zdrowia wystawioną przez lekarza - przewodniczącego składu orzekającego, zawierającą opis przebiegu choroby zasadniczej oraz wyniki dotychczasowego leczenia i rehabilitacji, opis badania przedmiotowego, rozpoznanie choroby zasadniczej i chorób współistniejących oraz rokowania odnośnie do przebiegu choroby; 3) wiek, płeć, wykształcenie, zawód i posiadane kwalifikacje; 4) możliwość całkowitego lub częściowego przywrócenia zdolności do wykonywania dotychczasowego lub innego zatrudnienia - poprzez leczenie, rehabilitację lub przekwalifikowanie zawodowe; 5) ograniczenia występujące w samodzielnej egzystencji i uczestnictwie w życiu społecznym; 6) możliwość poprawy funkcjonowania osoby zainteresowanej w samodzielnej egzystencji oraz w pełnieniu ról społecznych - poprzez leczenie, rehabilitację, zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze, środki techniczne, usługi opiekuńcze lub inne działania. Przepisy § 29 do 31 rozporządzenia określają także standardy w zakresie kwalifikowania do poszczególnych stopni niepełnosprawności. I tak, standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące: 1) niezdolność do pracy - co oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu; 2) konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem; 3) konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych - co oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych (§ 29 ust. 1 rozporządzenia). Przez długotrwałą opiekę i pomoc w pełnieniu ról społecznych rozumie się przy tym konieczność jej sprawowania przez okres powyżej 12 miesięcy w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 (§ 29 ust. 2 rozporządzenia). W związku z tym, iż wymienione okoliczności stanowią przesłanki medyczne, Sąd w niniejszej sprawie dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu neurochirurgii, chorób wewnętrznych i pulmonologii oraz ortopedii. Biegły z zakresu neurochirurgii po dokładnej analizie zgromadzonej dokumentacji medycznej w sposób logiczny i przekonujący wyjaśnił, że z punktu widzenia neurochirurgicznego u wnioskodawczyni stwierdza się umiarkowany stopień niepełnosprawności. Biegły podał, że powodem umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest zaawansowana osteoporoza kręgosłupa z przebytym złamaniem i koniecznością leczenia operacyjnego. Wówczas, zdaniem biegłego należało orzec znaczny stopień niepełnosprawności. Biegły wyjaśnił natomiast, że aktualnie w dziedzinie neurochirurgii stwierdza się stopień niepełnosprawności umiarkowany, albowiem zastosowana stabilizacja kręgosłupa prawidłowo się wygoiła spełniając swoją rolę i nie stwierdzono niedowładów, porażeń, zaawansowanych uszkodzeń neurologicznych o charakterze trwałym. Sąd w powyższym zakresie uznał sporządzoną opinię przez biegłego neurochirurga za w pełni wiarygodną i przydatną dla poczynienia ustaleń w przedmiotowej sprawie. Złożona opinia była bowiem zrozumiała, pełna i sporządzona po wszechstronnej analizie dostępnego w aktach materiału dowodowego. Jasność wywodu zaprezentowanego przez biegłego nie budziła przy tym wątpliwości Sądu i zasługiwała na pełną aprobatę z uwagi na wszechstronność, rozwagę i logikę wypowiedzi popartą specjalistyczną wiedzą. W związku z tym, że jedną z chorób zasadniczych odwołującej jest również choroba płuc, Sąd dopuścił w sprawie także dowód z opinii biegłego z zakresu chorób wewnętrznych i pulmonologii. Biegły w sporządzonej opinii podał, że odwołująca jest niepełnosprawna w stopniu lekkim z powodu astmy oskrzelowej (łagodnej, wydolnej oddechowo) wg symbolu niepełnosprawności (...) Biegły podał, że stosowane leczenie to wyłącznie minimalna dawka D. . Epizodyczna hospitalizacja z powodu zaostrzenia astmy oskrzelowej nie wpływa na treść orzeczenia, jest bowiem naturalnym elementem historii astmy oskrzelowej, a obserwowana wówczas krótkotrwała hispoksemia nie ma znaczenia orzeczniczego. Jednocześnie biegły wskazał, że mając na uwadze powyższe, brak jest podstaw do orzeczenia umiarkowanego albo znacznego stopnia niepełnosprawności z przyczyn pulmonologicznych. Zdaniem Sądu Rejonowego, sporządzona opinia przez biegłego z zakresu chorób wewnętrznych i pulmonologii także w pełni zasługiwała na wiarę. Została ona bowiem sporządzona w oparciu o fachową wiedzę po dokładnej analizie dokumentacji medycznej odwołującej odnoszącej się do jej schorzeń o charakterze pulmonologicznym. Ustalenia biegłego i poczynione na ich podstawie wnioski są przy tym spójne, logiczne, należycie uzasadnione i pozbawione jakichkolwiek sprzeczności. Co przy tym istotne, żadna ze stron w zasadzie nie kwestionowała opinii sądowo-lekarskiej biegłego pulmonologa. Odwołująca się w piśmie z dnia 20 grudnia 2023 roku wniosła wprawdzie zastrzeżenia do obu w/w opinii, jednakże swoje zarzuty odniosła głównie do opinii sporządzonej przez biegłego neurochirurga. W końcowych wnioskach wniosła zaś jedynie o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego neurochirurga (poprzez przeprowadzenie bezpośredniego badania lekarskiego w celu ustalenia jej rzeczywistego stopnia niepełnosprawności i zmiany zaskarżonego orzeczenia). W związku z tym, iż biegły z zakresu neurochirurgii w ramach sporządzonej opinii wskazał, że w jego ocenie w celu pełnej oceny stanu zdrowia odwołującej celowym jest dopuszczenie dowodu również z opinii biegłego ortopedy, Sąd dopuścił dowód z opinii wymienionego specjalisty. Biegły chirurg – ortopeda R. A. w ramach sporządzonej opinii lekarskiej wskazał, że po przeprowadzeniu badania podmiotowego, przedmiotowego oraz po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną, stwierdza, że odwołująca jest osobą z naruszoną sprawnością organizmu, zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. W związku z tym, zdaniem biegłego wnioskodawczyni kwalifikuje się do uznania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Biegły w uzasadnieniu wyjaśnił, że stwierdzane u odwołującej schorzenia (przebyte złamanie kręgu L2 leczone operacyjnie, dyskopatia wielopoziomowa, przebyte złamanie nasady bliższej piszczeli lewej i osteoporoza) nie naruszają sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność długotrwałej opieki i pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych i czynnościach samoobsługowych takich jak higiena, poruszanie się, prowadzenie gospodarstwa domowego, komunikacja i funkcjonowanie w społeczeństwie. Biegły wskazał bowiem, że badana porusza się samodzielnie z pomocą kuli łokciowej, posiada dobrą funkcję ruchową kończyn, nie występują u niej objawy uszkodzenia układu nerwowego. W ocenie Sądu Rejonowego sporządzona opinia jest rzetelna i merytorycznie uzasadniona. Biegły posiada bowiem umiejętności i kwalifikacje niezbędne do sporządzenia przedmiotowej opinii, dysponuje też odpowiednią wiedzą i doświadczeniem z dziedziny medycyny objętej zakresem przedmiotowej opinii. Na podstawie dokładnej analizy dokumentacji medyczny oraz po przeprowadzeniu jednorazowego badania odwołującej biegły ustalił fakty potrzebne do sporządzenia opinii, dokonał ich pogłębionej analizy i wyprowadził nie budzące wątpliwości wnioski. Biegły zaprezentował przy tym swój wywód w sposób logiczny i rzetelnie uargumentowany, unikając formułowania arbitralnych tez, dochodząc do przedstawianych wniosków w sposób stopniowy i z odniesieniem do zebranych w aktach sprawy dokumentów medycznych. Odwołująca wniosła zastrzeżenia do sporządzonej opinii przez biegłego z zakresu chirurgii-ortopedii (k. 122-123). Wnioskodawczyni argumentowała, że do czasu wydania zaskarżonego orzeczenia miała orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Podała, że odniesiony uraz kręgosłupa spowodował poważne zaburzenia jakości jej życia, doprowadził do trwałych uszkodzeń układu nerwowego i postępującego, znaczącego ograniczenia ruchomości, mającego istotny wpływ na jej zdolność do wykonywania codziennych czynności oraz prowadzenia aktywnego stylu życia. Odwołująca wskazała, że trudno zgodzić się z opinią wydaną na podstawie badania ortopedycznego, z którego wynika, że budowa jej ciała i zarys poszczególnych jego części jest prawidłowy, ponieważ w opinii nie uwzględniono, że sylwetkę ma zdeformowaną, klatkę piersiową spłaszczoną, przechyloną do przodu, że porusza się nie tylko o kuli, ale też przede wszystkim przy założonym na stałe gorsecie. Podała również, że nie jest zgodne ze stanem faktycznym jak stwierdził lekarz, że odwołująca rozbiera się i ubiera samodzielnie. Nadto, odwołująca zarzuciła, że podczas badania nie przeprowadzono z nią wywiadu, by uszczegółowić fizyczne ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu. Zdaniem odwołującej poprzez zbyt skrótowe i niejasne sformułowanie uzasadnienia i podjętego przez biegłego rozstrzygnięcia, ustalenia zawarte w opinii nie odpowiadają faktycznemu stanowi jej stanu zdrowia, wcześniej uznanego jako niepełnosprawność w stopniu znacznym. Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy, pomimo uznania waloru wiarygodności sporządzonej opinii przez biegłego chirurga-ortopedę, w celu jednak pełnego i niebudzącego żadnych wątpliwości ustalenia przesłanek medycznych, dopuścił w niniejszej sprawie dowód z opinii innego biegłego ortopedy. W sporządzonej opinii głównej i uzupełniającej biegły z zakresu ortopedii P. S. potwierdził ustalenia i wnioski opinii biegłego ortopedy R. A. . Biegły rozpoznał u odwołującej: stan po operacyjnej stabilizacji złamania trzonu kręgu L2, zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa, przebyte złamanie końca bliższego piszczeli lewej oraz osteoporozę. Na podstawie tego rozpoznania, analizy dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonego badania odwołującej (w ramach opinii uzupełniającej) biegły jednoznacznie stwierdził, że odwołująca jest osobą z naruszaną sprawnością organizmu niezdolną do pracy lub zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą czasowej lub częściowej pomocy innych osób w celu wypełniania ról społecznych, co oznacza, że spełnia kryteria do przyznania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Biegły wskazał, że zarówno opinia biegłego ortopedy R. A. , jak i dokumentacja Powiatowego i Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności potwierdzają, że odwołująca jest zdolna do samodzielnego poruszania się z pomocą kuli łokciowej oraz że wymaga pomocy w niektórych czynnościach życia codziennego, ale nie we wszystkich czynnościach dnia codziennego. Biegły zaznaczył, że potwierdza to również naoczne badanie ortopedyczne, w ramach którego odwołująca była zdolna do samodzielnego wykonania wszystkich czynności niezbędnych do jego przeprowadzenia, choć niektóre z nich wykonywała z trudnością. W związku z tym biegły doszedł do wniosku, że odwołująca nie spełnia kryteriów do przyznania znacznego stopnia niepełnosprawności. Sąd w całości uwzględnił powyższą opinię, która była w pełni zrozumiała, a poczynione w niej wnioski logiczne. Zdaniem Sądu opinia została sporządzona zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej i orzeczniczej przez lekarza specjalistę, posiadającego fachową wiedzę oraz doświadczenie zawodowe. Co istotne, biegły wykonał opinię po zbadaniu wnioskodawczyni oraz dokładnej analizie jej dokumentacji medycznej. Podkreślić także należy, iż ustalenia oraz wnioski opinii były spójne z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym opinią innego lekarza ortopedy oraz biegłego z zakresu neurochirurgii. W związku z tym, Sąd nie znalazł żadnych podstaw, ażeby uznać opinię za niezdatną do poczynienia na jej podstawie ustaleń w niniejszej sprawie. Odwołująca zakwestionowała opinię (główną i uzupełniającą) biegłego ortopedy – P. S. , wnosząc konsekwentnie o przeprowadzenie badania lekarskiego przez lekarza – specjalistę neurochirurgii, w celu ustalenia rzeczywistego stopnia jej niepełnosprawności. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że dowód z opinii biegłych (biegłego) podlega szczególnej ocenie, bowiem sąd nie mając wiadomości specjalnych jedynie może oceniać logiczność wypowiedzi biegłego. Ocena dowodu z opinii biegłego nie jest dokonywana według kryterium wiarygodności w tym znaczeniu, że nie można „nie dać wiary biegłemu”, odwołując się do wewnętrznego przekonania sędziego, czy też zasad doświadczenia życiowego. Opinia biegłego podlega, tak jak inne dowody, ocenie według art. 233 § 1 k.p.c. , jednakże co odróżnia ją pod tym względem, to szczególne dla tego dowodu kryteria oceny, które stanowią: poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego w niej stanowiska oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, a także zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej. Jakkolwiek opinia biegłych jest oparta na wiadomościach specjalnych, to podlega ona ocenie sądu w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał, a zatem, na tle tego materiału, koniecznym jest stwierdzenie, czy ustosunkowała się ona do wynikających z innych dowodów faktów mogących stanowić podstawę ocen w opinii zawartych oraz czy opierając się na tym materiale w sposób logiczny i jasny przedstawia tok rozumowania prowadzący do sformułowanych w niej wniosków (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2015 r., IV CSK 275/14). Zdaniem Sądu, wszystkie sporządzone w sprawie opinie spełniają te wymienione kryteria – biegli dysponują bowiem bardzo wysokim poziomem wiedzy i doświadczeniem w ocenie stanu zdrowia osób fizycznych. Nadto biegli w sposób logiczny i stanowczy sformułowali swoje tezy z odwołaniem do podstaw teoretycznych. W ocenie Sądu jest to zgodne z zasadami logiki oraz wiedzy powszechnej. Opinie korespondują przy tym z pozostałym materiałem dowodowym, któremu Sąd dał wiarę. Opinie przedstawione przez biegłych są ponadto jasne, nie zawierają żadnych luk czy sprzeczności, a wnioski do jakich doszli biegli są kategoryczne i zostały dobrze uzasadnione. Przedstawione opinie nie budzą także wątpliwości Sądu w świetle zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Zgodnie zaś z art. 286 k.p.c. Sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Tak w piśmiennictwie jak i w judykaturze wskazuje się, że nie ma dowolności w powoływaniu kolejnych biegłych, czy też dopuszczaniu dowodu z opinii uzupełniającej, a u podstaw takiej decyzji leżeć powinny racjonalne argumenty takie np. jak niejasność, niezupełność czy sprzeczności występujące w opiniach (por. wyrok SN z dnia 24 czerwca 2008 r., I UK 373/07, Lex nr 496398, wyrok SN z dnia 1 września 2009 r., I PK 83/09, Lex nr 550988). W wyroku z dnia 15 lutego 1974 r. (sygn. II CR 817/73, nie publ.) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dowód z opinii biegłego jak i instytutu ma szczególny charakter, a mianowicie korzysta się z niego w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Do dowodów tych nie mogą więc mieć zastosowania wszystkie zasady o prowadzeniu dowodów a w szczególności art. 217 § 1 k.p.c. W konsekwencji nie można przyjąć, że Sąd obowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych czy też z opinii instytutu w każdym wypadku, gdy opinia złożona jest niekorzystna dla strony. W świetle art. 286 k.p.c. Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszych biegłych lub z opinii instytutu, gdy zachodzi tego potrzeba, a więc wówczas gdy opinia złożona już do sprawy zawiera istotne braki, względnie też nie wyjaśnia istotnych okoliczności. Zdaniem Sądu Rejonowego odwołująca konsekwentnie kwestionowała ustalenia opinii biegłych, tylko z uwagi na fakt, iż nie była zadowolona z ich treści. Podnosiła, iż badania zostały przeprowadzone w sposób niewłaściwy oraz powoływała się na własną, odmienną interpretację stanu zdrowia. Zdaniem Sądu zarzuty odnoszące się do nieprawidłowości w przeprowadzonych badaniach sądowo-lekarskich były gołosłowne i całkowicie bezpodstawne. W obu opiniach biegłych z zakresu ortopedii znalazł się bowiem szczegółowy i wystarczający opis dokonanego badania odwołującej, toteż nie było podstaw, ażeby uznać, iż którykolwiek biegły dopuścił się jakichś uchybień w tym zakresie. Pozostałe zarzuty również były niewystarczające dla skutecznego podważenia sporządzonych w sprawie opinii. Fakt, iż wnioskodawczyni w sposób odmienny (od lekarzy WZON i MZON, jaki i biegłych sądowych) oceniała fakty medyczne w sprawie, nie stanowi konkretnego zarzutu do opinii, a jedynie polemikę, która jednakże nie może uznać za uzasadnioną już z tej przyczyny, iż to właśnie biegli sądowi posiadają odpowiednią wiedzę, doświadczenie do właściwego rozstrzygnięcia zagadnień medycznych, a przede wszystkim są oni osobami bezstronnymi, niezwiązanymi z którąkolwiek ze stron (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 12 grudnia 2014 r., I ACa 746/14, Lex nr 1621090). W związku z powyższym Sąd Rejonowy doszedł do konstatacji, iż brak było podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii uzupełniającej biegłego neurochirurga poprzez przeprowadzenie naocznego badania wnioskodawczyni również przez tego specjalistę. Odwołująca była bowiem osobiście badana przez dwóch biegłych z zakresu ortopedii, których ustalenia w zakresie zdolności odwołującej do funkcjonowania w życiu codziennym i wyciągnięte na tej podstawie wnioski były tożsame. Co istotne, Sąd kierując odezwę w ramach pomocy sądowej do Sądu Rejonowego we Włocławku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego neurochirurga zwrócił się o dokonanie badania wnioskodawczyni, ewentualnie sporządzenie opinii na podstawie akt sprawy, jeśli biegły uzna, że taka forma opiniowania jest wystarczająca. Biegły uznał, że zarówno ocena stanu zdrowia odwołującej, jak i jej zdolności do codziennego funkcjonowania jest możliwa na podstawie akt sprawy. Sąd zaś nie znalazł podstaw, ażeby pomimo braku naocznego badania odwołującej, sporządzonej opinii zarzucić jakiekolwiek niejasności, luki czy sprzeczności. Mając to na uwadze, Sąd ostatecznie, uznając iż zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny, na podstawie przepisu art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. pominął wniosek dowodowy strony odwołującej o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego z zakresu neurochirurgii. Wobec tak kategorycznych i jednoznacznych wniosków wszystkich sporządzonym opinii, przeprowadzenie tego dowodu, zdaniem Sądu Rejonowego zmierzałoby jedynie do przedłużania niniejszego postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd nie znalazł żadnych podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia w zakresie stopnia niepełnosprawności. Wyjaśnić należy, iż elementem łączącym definicję umiarkowanego i znacznego stopnia niepełnosprawności jest wywołana naruszeniem sprawności organizmu niezdolność danej osoby do pracy albo zdolność do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej. Z ustaleń faktycznych wynika, że M. M. w 2006 r. uległa upadkowi, wskutek którego doznała złamania kręgosłupa, powodującego konieczność leczenia operacyjnego. W związku z upadkiem oraz występującymi później powikłaniami pooperacyjnymi w obrębie kręgosłupa, skarżąca od 2006 r. była uznawana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za osobę częściowo niezdolną do pracy, by finalnie w roku 2012 roku zostać uznaną za osobę trwale częściowo niezdolną do pracy. Zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna w postaci kart informacyjnych leczenia szpitalnego i opisów badań, kolejno wydawane orzeczenia lekarzy orzeczników ZUS, decyzje ZUS o przyznaniu ubezpieczonej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a także opinie biegłych specjalistów tworzą łącznie spójny obraz stanu zdrowia skarżącej, wedle którego M. M. nieprzerwanie od 2006 r. jest osobą niezdolną do pracy. Fakt ten, co istotne, w całym przebiegu postępowania nie był kwestionowany przez stronę przeciwną. Przedmiotem sporu była natomiast kwestia, czy M. M. na czas wydawania zaskarżonego orzeczenia WZON wymagała stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (znaczny stopień niepełnosprawności). Wystąpienie bowiem tej przesłanki w przypadku danej osoby, łącznie z tzw. przesłanką biologiczną (w postaci naruszenia sprawności organizmu) oraz tzw. przesłanką ekonomiczną (w postaci niezdolności do pracy bądź zdolności do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej) z powodu koniunkcji zastosowanej przez ustawodawcę w art. 4 ust. 1 u.r.z.s.n. przesądza o konieczności zakwalifikowania danej osoby do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Innymi słowy – brak wystąpienia tego ostatniego ogniwa w postaci tak określonej tzw. przesłanki społecznej zamyka możliwość takiego zakwalifikowania, przesądzając, przy założeniu istnienia dwóch poprzednich przesłanek, o konieczności zakwalifikowania danej osoby do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z zestawienia treści powołanych przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności z art. 4 ust. 1 Ustawy wynika, że osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym jest na stałe lub długotrwale przynajmniej całkowicie zależna od osób z jej otoczenia w zakresie najbardziej podstawowych czynności życiowych. Z przeprowadzonych dowodów w postaci opinii powołanych specjalistów z zakresu ortopedii i neurochirurgii wynika zaś, że odwołująca jakkolwiek wymaga pomocy przy wykonywaniu niektórych czynności życia codziennego, wiele z nich może jednak wykonywać samodzielnie, choć czyni to z trudnością. Co istotne, analogiczna ocena została dokonana w ramach postępowania przez Powiatowym i Wojewódzkim Zespołem ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Ze spójnych ze sobą ocen dla potrzeb postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności z 30 maja 2022 r. oraz z 18 sierpnia 2022 r. wynikało bowiem, iż M. M. wymagała częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych – w zakresie samoobsługi (czynności takich jak mycie włosów, obcinanie paznokci, przygotowywania, zakładania i zdejmowania ubrań, zakładania i sznurowania obuwia, zapinania guzików, przygotowywania posiłków), poruszania się (chodzenia na dalsze dystanse oraz po schodach), prowadzenia domu (czynności dotyczących zakupów, porządków, prania, prasowania), dostępie do usług medycznych czy w załatwianiu spraw urzędowych. Skoro zatem zarówno w toku postępowania przedsądowego, jak i w toku niniejszego postępowania lekarze specjaliści zgodnie ocenili, iż odwołująca tylko częściowo wymaga pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, Sąd Rejonowy nie miał wątpliwości co do prawidłowości dokonanej oceny stanu zdrowia odwołującej. Reasumując – wszystkie opinie biegłych lekarzy specjalistów z obszarów medycyny związanych z motoryką organizmu, jak i oceny funkcjonowania organizmu skarżącej służące do wydania kolejno orzeczenia PZON z 30 maja 2022 r. oraz orzeczenia WZON z 18 sierpnia 2022 r. okazały się ze sobą spójne. Na tej podstawie Sąd utwierdził się w przekonaniu, że skarżąca aktualnie nie jest osobą całkowicie zależną od otoczenia i wymagającą opieki, a osobą, która potrzebuje pomocy innych osób jedynie częściowo. Choć takie czynności jak przygotowywanie ciepłych posiłków czy chodzenie po schodach mogą wymagać asysty, skarżąca większą część codziennie niezbędnych czynności z zakresu samoobsługi czy prowadzenia gospodarstwa domowego jest w stanie generalnie wykonać samodzielnie. Za częściową pomoc w pełnieniu ról społecznych, będącą komponentem umiarkowanego stopnia niepełnosprawności należy uznać, zgodnie z § 30 pkt 2 Rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności konieczność wsparcia w przynajmniej jednego z wymienionych rodzajów czynności: samoobsługowych, w zakresie gospodarstwa domowego, procesu leczenia, rehabilitacji, edukacji czy w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych. M. M. , jak zostało wykazane powyżej, wymaga częściowej pomocy tak w zakresie samoobsługi, prowadzenia gospodarstwa domowego czy dostępu do usług medycznych. Jej obecny stan zdrowia nie sprawia jednak, iż jest ona całkowicie niezdolna do samodzielnej egzystencji. Motoryka ciała skarżącej jakkolwiek ograniczona w pewnym zakresie oraz obarczona pewnymi uciążliwościami nie wyklucza jej całkowicie z grona osób samodzielnych. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że odwołująca w znacznej części w ramach swojej argumentacji procesowej opierała się na wcześniejszych orzeczeniach zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności. Zaznaczyć jednak należy, że organ wydając kolejne orzeczenia o stopniu niepełnosprawności każdorazowo na nowo ocenia stan zdrowia wnioskodawcy, w tym jego zdolność do funkcjonowania w życiu codziennym. Stan ten częstokroć ewoluuje, co wpływa na potrzebę pomocy i opieki innych osób, która niejednokrotnie staje się mniejsza, wskutek przebytej adaptacji osoby chorej. W związku z tym, fakt, iż odwołująca się przez kilka lat była zaliczana do znacznego stopnia niepełnosprawności, w żadnym stopniu nie może przesądzać, że kolejne orzeczenie winno powielać to ustalenie. Jak już bowiem zostało wskazane, zarówno organ, jak i sąd w ramach postępowania odwoławczego, ocenia aktualny stan zdrowia wnioskodawcy i w oparciu o te ustalenia dokonuje kwalifikacji do danego stopnia niepełnosprawności. Idąc dalej, Sąd w niniejszej sprawie nie znalazł również podstaw do uwzględnienia żądania odwołującej o zmianę okresu, na który zostało wydane zaskarżone orzeczenie. Biegły z zakresu neurochirurgii w sporządzonej opinii wprawdzie wskazał, iż uwzględniając utrwalony stan kliniczny w dziedzinie neurochirurgii (leczenie neurochirurgiczne jest zakończone), orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności winno być wydane na stałe. Analogiczny wniosek znalazł się w opinii biegłego z zakresu ortopedii R. A. . Biegły z zakresu ortopedii – P. S. w sporządzonej opinii głównej i uzupełniającej wskazał natomiast, iż względu na możliwość zmiany sprawności narządu ruchu odwołującej w przyszłości umiarkowany stopień niepełnosprawności należy przyznać do 31 maja 2025 roku. Sąd Rejonowy wziął pod uwagę, iż odwołująca mierzy się ze swoimi dolegliwościami nieprzerwanie już od wielu lat. Dokumentacja medyczna, na jakiej Sąd również opierał się w swoich ustaleniach, wskazuje z kolei na dynamikę stanu zdrowia skarżącej. W ocenie Sądu zatem określenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na czas do 31 maja 2025 r. było rozważne i uwzględniało możliwość wystąpienia poprawy bądź pogorszenia stanu zdrowia skarżącej w zakresie aparatu ruchu. Z tego względu, Sąd w powyższym zakresie podzielił stanowisko biegłego ortopedy – P. S. , uznając, iż brak jest podstaw do zmiany okresu, na który zostało wydane zaskarżone orzeczenie. Konkludując – z uwagi na powyższe Sąd w całości oddalił odwołanie na podstawie przepisu art. 477 (14) § 1 k.p.c. , o czym orzekł jak w sentencji wyroku. Asesor sądowy Beata Szymańska