IV U 325/18

Sąd Okręgowy w TarnowieTarnów2018-10-10
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomWysokaokręgowy
ubezpieczenia społeczneZUSdziałalność gospodarczaumowa o pracępozorność czynności prawnejskładkipodleganie ubezpieczeniom

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS, uznając umowę o pracę za pozorną i potwierdzając obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Odwołujący P.N. kwestionował decyzję ZUS o obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 1 stycznia 2017 r., twierdząc, że posiada tytuł do ubezpieczenia na podstawie umowy o pracę. Sąd Okręgowy, po analizie zebranego materiału dowodowego, uznał umowę o pracę za zawartą dla pozoru, wskazując na problemy finansowe firmy, brak dowodów na faktyczne wykonywanie pracy oraz uchylenie NIP spółki. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie, podtrzymując decyzję ZUS.

Sprawa dotyczyła odwołania P.N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 6 lutego 2018 r., która stwierdzała, że P.N. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 stycznia 2017 r. Odwołujący argumentował, że posiada tytuł do ubezpieczenia na podstawie umowy o pracę zawartej z firmą I. Sp. z o.o. Sąd Okręgowy w Tarnowie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, doszedł do wniosku, że umowa o pracę zawarta między P.N. a I. Sp. z o.o. w dniu 31 grudnia 2016 r. była pozorna i nie była faktycznie wykonywana. Sąd wskazał na szereg okoliczności przemawiających za tym wnioskiem, w tym trudną sytuację finansową firmy I. Sp. z o.o., brak dowodów na rzeczywiste wykonywanie pracy przez odwołującego, uchylenie NIP spółki oraz brak wpłat zaliczek na podatek dochodowy. Sąd podkreślił, że o podleganiu ubezpieczeniom społecznym decyduje faktyczne wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy, a nie samo formalne zawarcie umowy. Ponieważ umowa o pracę została uznana za pozorną, odwołujący nadal podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie P.N. od decyzji ZUS i zasądził od niego zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która zawarła pozorną umowę o pracę, nadal podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał umowę o pracę za pozorną, ponieważ nie było dowodów na jej faktyczne wykonywanie, a firma była w trudnej sytuacji finansowej. Podkreślono, że o podleganiu ubezpieczeniom decyduje rzeczywiste zatrudnienie, a nie sama formalna umowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
P. N.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.s.u.s. art. 83 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 6 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 12 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 13 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Pomocnicze

k.p. art. 22 § 1

Kodeks pracy

Definicja stosunku pracy, kluczowe elementy: wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy, w wyznaczonym miejscu i czasie, za wynagrodzeniem.

k.c. art. 83 § 1

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej dokonanej dla pozoru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o pracę zawarta przez P.N. z I. Sp. z o.o. była pozorna. Brak dowodów na faktyczne wykonywanie pracy przez P.N. w ramach stosunku pracy. Trudna sytuacja finansowa firmy I. Sp. z o.o. wykluczała racjonalność zatrudnienia nowego pracownika. Uchylenie NIP firmy I. Sp. z o.o. świadczy o jej problemach i fikcyjności.

Odrzucone argumenty

Umowa o pracę z dnia 31 grudnia 2016 r. stanowiła ważny tytuł do ubezpieczeń społecznych. P.N. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia, a nie z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

umowa o pracę została zawarta dla pozoru brak dowodów na rzeczywiste wykonywanie przez odwołującego od dnia 1 stycznia 2017 r. pracy w ramach stosunku pracy firma (...) .pl nie było stać na zatrudnianie nowego pracownika osoba, która zawarła fikcyjną umowę o pracę, nie podlega ubezpieczeniu społecznemu

Skład orzekający

Natalia Lipińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że pozorna umowa o pracę nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych i nie zwalnia z obowiązku opłacania składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Kluczowe znaczenie faktycznego wykonywania pracy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje podejrzenie pozorności umowy o pracę w celu uniknięcia składek ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy weryfikują pozorność umów o pracę, co jest częstym problemem w kontekście składek ZUS. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o pozorności czynności prawnych.

Pozorna umowa o pracę: czy ZUS może zakwestionować Twoje ubezpieczenie?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 325/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2018 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Natalia Lipińska Protokolant: sekr. sądowy Anna Dorecka po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania P. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 6 lutego 2018 roku nr (...) w sprawie P. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o podleganie ubezpieczeniom 1. oddala odwołanie; 2. zasądza od odwołującego się P. N. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 325/18 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 10 października 2018 r. Decyzją z dnia 6 lutego 2018 r., nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. , na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) stwierdził, że P. N. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego wynagrodzenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 stycznia 2017 r. W uzasadnieniu decyzji Zakład podał, że P. N. zgłosił się od 1 stycznia 2017 r. jedynie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W dniu 20 grudnia 2017 r. dodatkowo ustalono w ewidencji działalności gospodarczej (CEIDG), że w/w jest zgłoszony jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i nie zgłaszał w ewidencji zawieszenia wykonywania tej działalności. Oznacza to, że w okresie od 1 stycznia 2017 r. P. N. obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzja ta została zaskarżona odwołaniem przez P. N. , który domagał się jej zmiany i przyjęcia, że jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego wynagrodzenia, nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 stycznia 2017 r. W uzasadnieniu odwołujący podał, że od dnia 1 stycznia 2017 r. posiada tytuł do ubezpieczenia społecznego na mocy umowy o pracę zawartej z I. w oparciu o którą powierzono mu stanowisko specjalisty ds. sprzedaży. Dlatego, od dnia 1 stycznia 2017 r. zgłosił się jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o jego oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz od strony przeciwnej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu ZUS wskazał, że po wpłynięciu odwołania, podjęto ponownie postępowanie, wzywając pismem z dnia 7 marca 2018 r. zarówno odwołującego, jak i I. o przesłanie wymaganych dokumentów. Pomimo to, nie przekazano żadnych dokumentów w sprawie. Odwołujący nie wykazał, że posiada drugi tytuł, na podstawie którego podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Również płatnik nie złożył dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych za odwołującego. W dniu 23 maja 2018 r. (...) Oddział w T. przekazał do Sądu pismo odwołującego złożone w organie rentowym w dniu 30 kwietnia 2018 r., w którym P. N. podał, że przedkłada kopię PIT- u 11 za 2017 r. na dowód podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik w I. od 1 stycznia 2017 r. oraz kopię Informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2017 (k. 15-19). Postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt IV U 325/18, Sąd zawiadomił na podstawie art. 477 ( 11) § 2 k.p.c. o toczącym się postępowaniu płatnika składek I. w B. (punkt 1), ustalając termin dwóch tygodni od dnia doręczenia zawiadomienia na ewentualne złożenie wniosku o przystąpienie do sprawy (punkt 2) (k. 7). Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy: Od 10 grudnia 2014 r. odwołujący P. N. zgłosił rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej i do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zawiesił wykonywania tej działalności. Od 1 stycznia 2017 r. dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Odwołujący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej na przełomie kwietnia i maja 2018 r. Była to działalność jednoosobowa. Według (...) , działalność odwołującego polegała na organizowaniu występów artystycznych. Faktycznie odwołujący wykonywał tę działalność jako obsługę muzyczną imprez. Odwołujący jest didżejem. Przez pierwsze 2 lata prowadzenia działalności gospodarczej korzystał z ustawowej ulgi dla osób rozpoczynających prowadzenie działalności w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne. dowód: - zeznania odwołującego P. N. - 00:47:48-00:49:16, 01:05:44, W dniu 31 grudnia 2016 r. odwołujący podpisał z Prezesem Zarządu I. Sp. z o.o. w B. Ł. B. umowę o pracę na czas nieokreślony. Mocą tej umowy powierzono mu stanowisko specjalisty ds. sprzedaży w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem w kwocie 2.000,00 zł brutto w ramach umowy o dofinansowanie nr (...) .08.01.00-12-186/12-00 pt. „Stworzenie kompleksowego systemu do zarządzania i informowania o rozkładach jazdy oraz aplikacji do optymalizacji czasu i kosztów pracy firm przewozowych” począwszy od dnia 1 stycznia 2017 r. Zgodnie z treścią umowy, miejscem wykonywania pracy odwołującego miał być obszar województwa (...) . Strony umowy ustaliły następujący zakres obowiązków odwołującego: 1) pozyskiwanie klientów, 2) tworzenie strategii marketingowej, 3) negocjacje z potencjalnymi klientami, 4) kontakt z klientami komercyjnymi i instytucjonalnymi, 5) wysyłanie ofert, 6) wspieranie działań marketingowych, zwłaszcza w Internecie oraz 7) zarządzanie kontami przez (...) Firma I. realizowała projekt finansowany ze środków unijnych od 2013 r. dowód: - umowa o pracę z dnia 31.12.2016 r.- akta ZUS, - częściowo zeznania świadka Ł. B. - 00:06:11-00:09:38, - częściowo zeznania odwołującego P. N. - 00:51:20, Spółka (...) .pl miała problem z płynnością finansową już w 2016 r., co spowodowało, że firma nie odprowadzała zaliczek na podatek dochodowy do Urzędu Skarbowego od wynagrodzenia odwołującego i od wynagrodzeń pozostałych pracowników. Spółka odnotowywała opóźnienia w realizacji przez kontrahentów modułów koniecznych do tworzonego przez nią oprogramowania. Opóźniało się wytworzenie produktu przez firmę, co spowodowało brak środków finansowych i niemożność realizowania zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Początkowo firma miała główną siedzibę w B. przy ul. (...) . W związku z tym, że do celów projektowych właściciel potrzebował dodatkowego miejsca, Spółka wynajęła lokal przy ul. (...) w N. . Około 2013 r. zgłoszono w KRS zmianę siedziby Spółki z ul. (...) w B. na ul. (...) w N. . Zmiana ta jednak nie została odnotowana, co spowodowało problemy w Urzędzie Skarbowym i ostatecznie uchylenie z tego powodu NIP- u firmy. W związku z uchyleniem NIP- u Spółka (...) .pl nie prowadzi żadnej sprzedaży. dowód: - częściowo zeznania świadka Ł. B. - 00:20:10, 00:25:51-00:30:54, I. ma uchylony NIP decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 14 grudnia 2017 r. z uwagi na fikcyjny adres siedziby Spółki. Spółka ta w 2017 r. jako płatnik nie dokonywała wpłat zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń. Odwołujący w złożonym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 za 2017 r. wykazał między innymi przychód ze stosunku pracy, jednak z uwagi na brak informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11, Urząd Skarbowy w B. nie mógł określić, kto występował jako płatnik odwołującego. dowód: - pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 06.09.2018 r.- k. 40, Na etapie postępowania przed ZUS, w bazie danych tego organu nie zidentyfikowano zgłoszenia odwołującego do ubezpieczeń społecznych oraz dokumentów rozliczeniowych z tytułu zatrudnienia u płatnika składek I. . Jak ustalono, płatnik składek nie złożył za odwołującego dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych. dowód: - dokumenty zgromadzone w aktach ZUS, Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów i tylko częściowo w oparciu o zeznania świadka i odwołującego. Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości, zaś ich forma i treść formalna nie były kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich, jakie należałoby uwzględnić z urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego. Odnośnie umowy o pracę z dnia 31 grudnia 2016 r., po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Sąd doszedł do wniosku, iż odwołujący i Prezes Zarządu I. zawarli tę umowę dla pozoru. Sąd przyjął, iż w sprawie występuje wysokie prawdopodobieństwo graniczące z pewnością, że umowa o pracę z dnia 31 grudnia 2016 r. nie była wykonywana, zaś złożony przez odwołującego do akt sprawy PIT-11 jest konsekwencją zawarcia umowy o pracę dla pozoru. Zeznania świadka Ł. B. i odwołującego P. N. Sąd uznał za wiarygodne jedynie częściowo. Odmówił bowiem waloru wiarygodności tym twierdzeniom wymienionych wyżej osób, z których wynikało, że odwołujący był zatrudniony w I. na podstawie umowy o pracę od dnia 1 stycznia 2017 r. i w ramach stosunku pracy począwszy od tego dnia faktycznie świadczył pracę. W tej części zeznania pozostają w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a ponadto z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, który posłużył Sądowi do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W pozostałej części zeznaniom świadka i odwołującego Sąd przyznał walor wiarygodności, gdyż były spójne, logiczne i przekonujące. Sąd Okręgowy rozważył, co następuje: Odwołanie od zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 6 lutego 2018 r. nie zasługiwało na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania była kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji, którą ZUS, powołując się na przepisy art. 83 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) stwierdził, że P. N. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego wynagrodzenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 stycznia 2017 r. Wydanie tej decyzji poprzedziło postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ rentowy, w ramach którego P. N. był wzywany do przedłożenia stosownych dokumentów celem wykazania pozostawania w stosunku pracy z I. Na etapie postępowania przed ZUS odwołujący przedłożył umowę o pracę z dnia 31 grudnia 2016 r., jaką zawarł z I. Mocą tej umowy, powierzono mu stanowisko specjalisty ds. sprzedaży w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem w kwocie 2.000,00 zł brutto w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-POIG.08.01.00-12-186/12-00 pt. „Stworzenie kompleksowego systemu do zarządzania i informowania o rozkładach jazdy oraz aplikacji do optymalizacji czasu i kosztów pracy firm przewozowych” począwszy od dnia 1 stycznia 2017 r. Po otrzymaniu umowy o pracę z dnia 31 grudnia 2016 r. organ rentowy pouczył odwołującego, że może ona stanowić potwierdzenie podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia, ale w bazie danych nie zidentyfikowano jego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tego tytułu oraz dokumentów rozliczeniowych z tytułu zatrudnienia u płatnika składek. Celem doprowadzenia do prawidłowych zapisów za koncie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązał odwołującego do dostarczenia dokumentów potwierdzających rozpoczęcie i świadczenie pracy. Poza umową o pracę odwołujący nie przedłożył w ZUS żadnych innych dokumentów. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.), obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy w okresie od nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca- do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem ( art. 22 § 1 k.p. ). W ujęciu art. 22 § 1 k.p. stosunek pracy to relacja prawna łącząca pracodawcę i pracownika, na której treść składają się wzajemne prawa i obowiązki. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, zasadniczym elementem konstrukcyjnym stosunku pracy jest zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy w czasie i miejscu przez niego wyznaczonym za wynagrodzeniem. Swoistość stosunku pracy wyraża się w jego cechach, które odróżniają go od stosunków cywilnoprawnych, a także administracyjno- prawnych, w ramach których świadczona jest praca. Do właściwości tych należą: dobrowolność zobowiązania, zarobkowy charakter stosunku pracy, osobisty charakter świadczenia pracy oraz podporządkowanie pracownika, wyrażające się przede wszystkim w możliwości wydawania pracownikowi poleceń dotyczących pracy (por. wyrok SN z dnia 11 kwietnia 1997 r., I PKN 89/97, OSNAPiUS 1998/2/35). Fakt, że odwołujący prowadził od 10 grudnia 2014 r. działalność gospodarczą nie był w tej sprawie sporny. Rozstrzygnąć natomiast należało, w kontekście przedłożenia przez odwołującego umowy o pracę z dnia 31 grudnia 2016 r., czy faktycznie w/w był zatrudniony od 1 stycznia 2017 r. w I. w ramach stosunku pracy. W razie bowiem pozytywnej odpowiedzi na to pytanie należałoby uznać, że od 1 stycznia 2017 r. odwołujący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe okoliczności tej jednak nie potwierdziło. Zgodnie z orzecznictwem, o tym, czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z art. 22 § 1 k.p. (por. wyrok SN z dnia 24 lutego 2010 r., II UK 204/09, LEX nr 590241). W okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy brak jest dowodów na rzeczywiste wykonywanie przez odwołującego od dnia 1 stycznia 2017 r. pracy w ramach stosunku pracy. Jak wynika z poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych, (...) miała problem z płynnością finansową już w 2016 r. Spowodowało to, że firma nie odprowadzała zaliczek na podatek dochodowy do Urzędu Skarbowego od wynagrodzenia odwołującego i od wynagrodzeń pozostałych pracowników. Spółka odnotowywała opóźnienia w realizacji przez kontrahentów modułów koniecznych do tworzonego przez nią oprogramowania. Spóźniała się z wytworzeniem produktu, co spowodowało brak środków finansowych i niemożność realizowania zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jak wynika z treści pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 6 września 2018 r., I. . ma uchylony NIP decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 14 grudnia 2017 r. z uwagi na fikcyjny adres siedziby Spółki. Spółka ta w 2017 r. jako płatnik nie dokonywała wpłat zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń. Wiadomo również, że po złożeniu przez odwołującego zeznania podatkowego PIT-36 za 2017 r., Urząd Skarbowy w B. nie mógł określić, kto występował jako jego płatnik z uwagi na brak informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11. W związku z uchyleniem NIP- u Spółka (...) .pl nie prowadzi żadnej sprzedaży. Jest mało prawdopodobne, a także sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego zawieranie umowy o pracę z nowym pracownikiem, a tym samym generowanie kosztów firmy w sytuacji, gdy firma ta znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie ma dopływu środków. Zatrudnianie zaś pracownika wiąże się z uiszczaniem za niego składek do ZUS i odprowadzaniem podatku do Urzędu Skarbowego. Koszty utrzymania pracownika dla pracodawcy z tytułu zawarcia umowy o pracę są duże. W okolicznościach sprawy nie ma najmniejszych wątpliwości, że firmy (...) .pl nie było stać na zatrudnianie nowego pracownika. Brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że umowa z dnia 31 grudnia 2016 r. była w ramach stosunku pracy rzeczywiście realizowana przez odwołującego, a nie miała służyć jedynie temu, aby z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej odwołujący nie musiał odprowadzać składek do ZUS. Dowody zaoferowane przez strony nie potwierdziły ani potrzeby zatrudnienia w firmie nowego pracownika ani też możliwości finansowych Spółki na utrzymywanie tego pracownika. Sama wiara Prezesa Zarządu Ł. B. w realizację i powodzenie projektu to za mało, aby zatrudnianie w Spółce nowego pracownika na podstawie stosunku pracy było działaniem racjonalnym. Umowa o pracę z dnia 31 grudnia 2016 r. została zawarta z odwołującym w ramach unijnego programu pt. „Stworzenie kompleksowego systemu do zarządzania i informowania o rozkładach jazdy oraz aplikacji do optymalizacji czasu i kosztów pracy firm przewozowych”. Jak wynika z zeznań, pomimo wyczerpania środków, projekt ten nie został zrealizowany. Firmie uchylono też NIP. Spółka nie mogła uzyskać żadnych dochodów i generowała tylko straty. Brak jest dowodów na faktyczne wykonywanie pracy przez odwołującego. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, z treści których wynikałoby, że odwołujący po dniu 1 stycznia 2017 r. realizował czynności, jakie wskazane zostały w zakresie jego czynności na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży. W toku postępowania Sąd zwrócił się do I. o przekazanie akt osobowych odwołującego, a ponadto list płac potwierdzających wypłatę wynagrodzenia od 1 stycznia 2017 r., ewentualnie wydruków potwierdzających wysokość wynagrodzenia od stycznia 2017 r. Pomimo to, Spółka nie przedłożyła żądanych dokumentów, co tylko potwierdza, że strony zawarły umowę o pracę dla pozoru. Odwołujący uzyskał co prawda PIT-11 za 2017 r., ale po złożeniu zeznania podatkowego za ten rok, Urząd Skarbowy w B. nie mógł określić, kto występował jako jego płatnik z uwagi na brak informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy. Sąd Najwyższy w wyrokach: z dnia 17 grudnia 1996 r., II UKN 32/96 (OSNAPiUS 1997/15/275) i z dnia 17 marca 1998 r., II UKN 568/97 (OSNAPiUS 1999/5/187) stwierdził, że osoba, która zawarła fikcyjną umowę o pracę, nie podlega ubezpieczeniu społecznemu i nie nabywa prawa do świadczeń wynikających z tego ubezpieczenia. Fakt, że oświadczenia stron umowy zawierają określone w art. 22 k.p. formalne elementy umowy o pracę, nie oznacza, że umowa taka jest ważna. Jeżeli bowiem strony nie zamierzały osiągnąć skutków wynikających z umowy, w szczególności jeżeli nie doszło do podjęcia i wykonywania pracy umowa taka jest pozorna ( art. 83 k.c. ) (por. wyrok SN z dnia 18 maja 2006 r., II UK 164/05, LEX nr 192462). Celem i zamiarem stron umowy o pracę powinna być faktyczna realizacja stosunku pracy w granicach zakreślonych postanowieniami zawartej umowy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 września 2000 r., II UKN 692/99 (OSNP 2002/5/124) stwierdził, że przesłankę nawiązania pracowniczego stosunku ubezpieczenia społecznego nie stanowi samo zawarcie umowy o pracę, lecz zatrudnienie rozumiane jako jej wykonywanie w ramach stosunku pracy. Samo zawarcie umowy o pracę nie przesądza o nawiązaniu stosunku pracy, skoro dla jego bytu niezbędne jest, aby pracownik wykonywał pracę określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniał pracownika za wynagrodzeniem ( art. 22 § 1 k.p. ). Jeżeli zatem strony umowy o pracę nie zamierzają wywołać skutku prawnego w postaci nawiązania stosunku pracy, a ich oświadczenia uzewnętrznione umową o pracę zmierzają wyłącznie do wywołania skutku w sferze ubezpieczenia społecznego, to taka umowa jako pozorna jest nieważna ( art. 83 § 1 k.c. ) (por. wyrok SA w Gdańsku z dnia 9 lipca 2014 r., III AUa 1672/13 (LEX nr 1498871). Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby odwołujący od 1 stycznia 2017 r. wykonywał pracę w firmie I. w ramach stosunku pracy. Rację miał więc Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że od tego dnia odwołujący podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach oraz w okolicznościach faktycznych sprawy. Wobec tego, na mocy powołanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz art. 477 14 § 1 k.p.c. , Sąd oddalił odwołanie od zaskarżonej decyzji (...) Oddział w T. z dnia 6 lutego 2018 r., o czym orzekł w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI