IV U 318/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie B.G. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym M.W., uznając, że wnioskodawczyni nie była członkiem rodziny zmarłego w rozumieniu przepisów ani zmarły nie pozostawał na jej wyłącznym utrzymaniu.
B.G. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym M.W., twierdząc, że pomagała mu finansowo i pokrywała koszty jego utrzymania. Sąd Okręgowy ustalił, że zmarły pobierał emeryturę, a wnioskodawczyni nie była jego małżonką ani nie spełniała warunków do renty rodzinnej. Sąd uznał, że pomoc finansowa i opieka nie są równoznaczne z pozostawaniem na wyłącznym utrzymaniu, co jest warunkiem wypłaty niezrealizowanego świadczenia. W związku z tym odwołanie zostało oddalone.
Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpatrzył odwołanie B.G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym M.W. Zmarły M.W. pobierał emeryturę w wysokości 2119,34 zł. B.G. twierdziła, że pomagała zmarłemu finansowo, opłacała jego mieszkanie i pokryła koszty pogrzebu, jednak ZUS odmówił jej prawa do świadczenia, argumentując, że nie jest ona członkiem rodziny zmarłego w rozumieniu przepisów. Sąd, analizując przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w tym art. 136 i art. 77 ust. 2, stwierdził, że aby uzyskać niezrealizowane świadczenie po zmarłym, wnioskodawca musi być małżonkiem, dzieckiem, rodzicem lub innym członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej, albo osobą, na której utrzymaniu pozostawał zmarły. Sąd podkreślił, że pojęcie 'pozostawania na utrzymaniu' wymaga stałości świadczeń i silnej ekonomicznej zależności, a sama pomoc finansowa czy opieka nie są wystarczające, jeśli zmarły posiadał własne środki utrzymania, takie jak emerytura. Ponieważ zmarły M.W. pobierał emeryturę, a B.G. nie była jego rodziną w ścisłym tego słowa znaczeniu ani zmarły nie pozostawał na jej wyłącznym utrzymaniu, sąd oddalił odwołanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmarły pobierał własne świadczenie (emeryturę) i nie pozostawał na wyłącznym utrzymaniu wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomoc finansowa i opieka nad zmarłym, który pobierał własną emeryturę, nie spełniają przesłanki 'pozostawania na utrzymaniu' w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych, które wymagają ścisłej wykładni i silnej zależności ekonomicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. G. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
ustawa emerytalna art. 136
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie, świadczenie należne do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 77 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje krąg członków rodziny uprawnionych do świadczeń, w tym małżonka, rodziców, dzieci, rodzeństwo, dziadków, wnuki oraz osoby, nad którymi ustanowiono opiekę prawną.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
ustawa FUS art. 71
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy przyczyniania się do utrzymania, co sąd odróżnił od pozostawania na utrzymaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmarły pobierał własną emeryturę. Wnioskodawczyni nie jest członkiem rodziny w rozumieniu ustawy emerytalnej. Pomoc finansowa i opieka nie są równoznaczne z pozostawaniem na wyłącznym utrzymaniu.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni pomagała finansowo zmarłemu. Wnioskodawczyni opłacała mieszkanie i koszty pogrzebu zmarłego.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ubezpieczeniowe mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wykładane muszą być ściśle, co oznacza, że wszelka interpretacja rozszerzająca jest niedopuszczalna Bycie na utrzymaniu (...) odnieść należy do sytuacji, w której środki utrzymania zapewnia wyłącznie inna osoba. Partycypowanie w kosztach utrzymania, opieka, pomoc okazywana przez osoby spokrewnione, może co najwyżej być uznana za przyczynianie się do utrzymania (...) nie odpowiada natomiast definicji pozostawania na utrzymywaniu.
Skład orzekający
Sławomir Górny
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'członek rodziny' i 'pozostawanie na utrzymaniu' w kontekście niezrealizowanych świadczeń ZUS, zwłaszcza gdy zmarły pobierał własne świadczenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zmarły miał własne świadczenie, a wnioskodawca nie był formalnie członkiem rodziny, ale udzielał pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak ściśle sądy interpretują przepisy dotyczące świadczeń z ubezpieczeń społecznych i jakie warunki trzeba spełnić, aby uzyskać niezrealizowane świadczenie po zmarłym, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy pomoc zmarłemu wystarczy do przejęcia jego emerytury? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki ZUS.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 318/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 sierpnia 2021 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2021 roku w Sieradzu odwołania B. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z dnia 16.04.2021 r. Nr (...) w sprawie B. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o niezrealizowaną emeryturę oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 318/21 UZASADNIENIE Decyzją z 16.06.2021r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił B. G. prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym w dniu 18.03.2021r. M. W. argumentując, że nie jest ona członkiem rodziny osoby zmarłej w rozumieniu obowiązujących przepisów. Nie podzielając powyższej decyzji B. G. złożyła odwołanie, wnosząc o przyznanie prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym M. W. . W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z 25.06.2020r., ZUS przyznał M. W. emeryturę od 4.06.2020r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego; wysokość świadczenia wynosiła 2119,34zł. W dniu 18.03.2021r. M. W. zmarł . M. W. był kawalerem. Pierwszy mąż wnioskodawczyni był kuzynem M. W. . Odwołująca znała M. W. od młodych lat. M. W. był alkoholikiem. Odwołująca razem z synem z W. pomagali M. W. . M. W. dwa lata temu otrzymał rentę. Dostawał obiady z Opieki Społecznej. M. W. mieszkał w mieszkaniu synowej wnioskodawczyni, która pozwoliła mu w nim mieszkać do emerytury. Przed otrzymaniem emerytury, za mieszkanie, w którym mieszkał M. W. płaciła odwołująca. Wnioskodawczyni opłaciła także czynsz w lutym i marcu, bo go okradali. M. W. znosił ze śmietnika co się dało, w domu był zawalony śmieciami, robił pod siebie. Wersalka, na której spał przegniła. Odwołująca nie zgłaszała problemu o jego leczenie czy ubezwłasnowolnienie. Gdyby nie pił, pieniądze które otrzymywał, by mu wystarczyły na życie. Wnioskodawczyni pokryła koszty pogrzebu M. W. w wysokości 4.900zł.; dostała 4.000zł. z KRUS ( zeznania wnioskodawczyni – na nagraniu CD – 00:04:02 – 00:16:12 k. 23/akta sprawy; decyzja k. 7,uwierzytelniona kserokopia odpisu skróconego aktu zgonu k. 17/akta ZUS). W dniu 22.03.2021r., B. G. złożyła w ZUS wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłym M. W. (wniosek/akta ZUS). Decyzją z 16.06.2021r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił B. G. prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym w dniu 18.03.2021r. M. W. argumentując, że nie jest ona członkiem rodziny osoby zmarłej w rozumieniu obowiązujących przepisów (decyzja/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przed organem rentowym oraz w niniejszej sprawie. Okoliczności dotyczące faktów związanych z pozostawaniem zmarłego M. W. na utrzymaniu skarżącej B. G. , Sąd ustalił na podstawie zeznań wnioskodawczyni, którym dał wiarę. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 136 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2015r., poz. 748 ze zm.), w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. W myśl przepisu art. 77 ust. 2 cyt. ustawy, członkami rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 4, są: 1) małżonek (wdowa i wdowiec); 2) rodzice, ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające; 3) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione i dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej; 4) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności inne dzieci niż wymienione w pkt 3; 5) rodzeństwo; 6) dziadkowie; 7) wnuki; 8) osoby, nad którymi została ustanowiona opieka prawna. Niezbędnym warunkiem domagania się przez uprawnionych członków rodziny wypłaty świadczenia należnego po zmarłym uprawnionym do renty jest uprzednie zgłoszenie przez niego wniosku o świadczenie (por. wyrok SN z 23.05.1997r., II UKN 77/97). Przepis ten dotyczy zatem tych zmarłych emerytów i rencistów, którzy jeszcze nie pobierali świadczeń, lecz przed śmiercią wystąpili z wnioskiem o emeryturę/rentę. Poza tym świadczenie należne po zmarłym uprawnionym do emerytury/renty wypłaca się innemu członkowi rodziny tylko wtedy, gdy spełnia on warunki do uzyskania renty rodzinnej (por. wyrok SA w Poznaniu z 10.09.1997r., III AUa 1/97) lub gdy zmarły pozostawał na utrzymaniu członka rodziny (wyrok SA w Łodzi z 17.01.1997r., III AUa 166/96). Za osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny w rozumieniu art. 136, uważa się osoby, które bądź to nie posiadają żadnych własnych świadczeń emerytalno- rentowych, bądź też pobierają wprawdzie takie świadczenia, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokojenia ich usprawiedliwionych potrzeb jest znacznie wyższy (por. wyrok SA w Krakowie z 24.04.2013r., III AUa 1439/12, wyrok SA we Wrocławiu z 11.07.2012r., III AUa 516/12). Dla zaistnienia sytuacji, którą można określić jako pozostawanie na utrzymaniu konieczna jest bez wątpienia stałość świadczeń oraz silna ekonomiczna zależność od osoby utrzymującej. Bycie na utrzymaniu (w rozumieniu art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej), odnieść należy do sytuacji, w której środki utrzymania zapewnia wyłącznie inna osoba. Partycypowanie w kosztach utrzymania, opieka, pomoc okazywana przez osoby spokrewnione, może co najwyżej być uznana za przyczynianie się do utrzymania w rozumieniu art. 71 ustawy FUS, nie odpowiada natomiast definicji pozostawania na utrzymywaniu. Przepisy ubezpieczeniowe - w tym wypadku ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - mają charakter bezwzględnie obowiązujących, wykładane muszą być ściśle, co oznacza, że wszelka interpretacja rozszerzająca jest niedopuszczalna. Zdaniem Sądu nie można uznać, że zmarły M. W. pozostawał na utrzymaniu wnioskodawczyni. Zmarły, co jest okolicznością niesporną, uprawniony był do emerytury w wysokości w wysokości 2119,34zł. Okoliczność, że odwołująca razem z synem pomagali finansowo M. W. zanim otrzymał emeryturę z ZUS, wnioskodawczyni opłacała jego mieszkanie, to nie można uznać, że wyczerpuje to przesłankę pozostawania na utrzymaniu wnioskodawczyni. Z tych względów, na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. , orzeczono jak w sentencji wyroku. Z: odpis wyroku z odpisem uzasadnienia i pouczeniem o apelacji doręczyć wnioskodawczyni.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI